Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

35

Jupiter aut in aves, aut se transformat in aurum ;

Aut secat imposita virgine taurus aquas.
Protea quid referam, Thebanaque semina, dentes?

Qui vomerent flammas ore, fuisse boves ?
Flere genis electra tuas, Auriga, sorores ?

Quæque rates fuerint, nunc maris esse Deas? Aversumque diem mensis furialibus Atrei?

Duraque percussam saxa secuta lyram ?

40

Ityn Odrysium. Jupiter se transmutat aut in aves, aut in aurum : aut taurus scindit aquas, virgine correpta. Quid memorem Protea, et dentes, semina Thebana ? Boves extitisse, qui emitterent ignes ore? Sorores tuas, o auriga, profundere electra oculis ? Et, quæ fuerint naves, nunc esse Deas maris ? Et solem exhorruisse epulas furiales Atrei? Et saxa mota ad lyram pulsatam? Audacia fertilis Poëtarum ex

34 Scr. et alter P. taurus aquam._-37 Vulgo genis auriga tuas (vel suis) electra

Burmanni lectionem alter Ma. exhibet.-38 Fuerint octo Heins. vulgo fuerant.--39 Pro furialibus, Francius feralibus.—40 Fr. Be. Sa. et multi al.

[ocr errors]

NOTÆ Ityn] Filius fuit Terei et Progues, mina Thebana ; quia ipse Cadmus una qui in phasianum mutatus est; sed cum quinque ex armatis militibus, prolixe loco jam jam citato ejus ha- qui ex satis dentibus prodierant, The. bes fabulam.

bas condidit. 33 Aves) Cygnum puta, cum Le- 36 Qui vomerent] Illi sunt, quos dam decepit; in Aquilam cum Gany. Jason, priusquam aureo vellere poti. medem rapuit, Asterien vitiavit. retur, jugo submisit: quam fabulam

Aurum] Se in aurum Jupiter trans- scribit Ovid. Metam. VII. 104, et seformasse dicitur, cum Danaën Acrisii quentibus. filiam lusit.

37 Electra] Illud est, quod vulgo 34 Virgine] Europa, scil. Agepo- Ambra dicunt ; a Latinis, qui succum ris, Phænicum regis, filia.

esse crediderunt, Succinum appellaTaurus] Ejus animalis induisse for- tum. mam dicitur Jupiter, cum Europam Auriga] Phaëton intelligitur ; cu. dorso impositam iu Cretam insulam jus ut et sororum Heliadum fabula deportavit. Qu de re Metam. lib. pa atur Metan. lib. II. a primo ver. II. 850.

su ad 366. 35 Protea] Accusativus est Græcụs. 38 Quæque rates] Finxit Virgilius De Proteo vero Oceani et Tethyos Æneæ naves, ne a Rutulis incendefilio, qui se in varias formas secun- rentur, in Cybeles gratiam a Jove in dum Poëtarum figmenta vertere sole- marinas Nymphas mutatas fuisse. bat, antea vidimus.

39 Aversumque] Fingunt Poëtæ Thebanaque] Hanc fabulam si ig. Thyestem Atrei fratris uxorem violasnoras, apud Poëtam ipsum, Metam. se; hunc vero vindictæ causa filios ex lib. II. 102. et sequentibus legere adulterio susceptos illi comedendos non pænitebit. Dicuntur vero dentes apposuisse : cujus facinoris horrore serpentis, quos Cadmus seminavit, se- Sol retrocessisse fertur.

[ocr errors][merged small][merged small]

Exit in immensum foecunda licentia vatum :

Obligat historica nec sua verba fide. Et mea debuerat falso laudata videri

Fomina : credulitas nunc mihi vestra nocet.

patiatur in infinitum ; nec astringit sua verba fide historica. Mea etiam puella debuerat videri falso celebrata: vestra credulitas nunc mihi officit.

percussas lyras.41 Al. jucunda lic. Fr. Scr. Pal. duo, Be. et octo al. facunda : quindecim jocunda.—44 Vulg. nostra nocet.

NOTÆ

Diem] Pro Sole.

rii filius, tanta cantus suavitate va. 39 Atrei] Fuit hic cum fratre Thy. luit, ut ad citharam canens, saxa ad este Pelopis ex Hippodamia filius. struenda Thebarum monia dicatur

40 Duraque] Amphion Jovis et traxisse. Antiopes, vel, ut alii volunt, Mercn

ELEGIA XIII.

De Junonis Festo.

Cum mihi pomiferis conjux foret orta Faliscis ;

Mônia contigimus victa, Camille, tibi.

Cum uxor mihi esset orta Phaliscis pomiferis ; pervenimus ad urbem a te subac.

i Pal. 3. et duo al. item ed. prima piniferis.2 Exc. P. et I. cui octo

NOTÆ

1 Cum mihi] Cum Nasoni e Pha. hic memoretur, nescio : duas repu. liscorum gente uxor contigisset, il diavit; cum tertia conjunctissime lius gratia ad eos pervenit, ubi sacro- vixit. rum Junonis ritum edidicit, quem ex Faliscis] Phalisci, sen Falisci, urbs hac Elegia cognosces.

fuit et ager in Hetruria. Pomiferis] In Phaliscis enim max- 2 Camille] Fnit M. Furins Camiima provenit pomorum copia. lus vir summa virtute præditus, qui

Conjux] Tres habuit, quarum utra Faliscos ad deditionem coëgit; Ro.

5

Casta sacerdotes Junoni festa parabant

Per celebres ludos, indigenamque bovem.
Grande moræ pretium, ritus cognoscere; quamvis

Difficilis clivis huc via præbet iter.
Stat vetus, et densa prænubilus arbore lucus:

Aspice; concedas numen inesse loco.
Accipit ara preces, votivaque thura piorum;

Ara per antiquas facta sine arte manus.
Hinc ubi præsonuit solenni tibia cantu,
It
per

velatas annua pompa vias.
Ducuntur niveæ, populo plaudente, juvencæ,

Quas aluit campis herba Falisca suis;
Et vituli, nondum metuenda fronte minaces,

Et minor ex humili victima porcus hara :

[blocks in formation]

tam, Camille. Sacerdotes adornabant festa pia Junoni per ludos celebres, et vaccam patriam: Magna merces moræ cognoscere cærimonias ; quanquam via ardua colliculis huc dut iter. Est antiquus lucus, et opacus frequenti arbore : cerne ; fatearis numen loco inesse. Altare capit preces, et thura vota a piis : altare constructum sine artificio per manus antiquas. Hinc, postquam tibia præcinuit cantu annuo, pompa solennis procedit per vias stratas.' Juvencæ candidæ, quas herba Phalisca parit in campis suis, aguntur, populo favente ; itemque vituli minaces nondum re. formidanda fronte ; et porcus victima minor ex contemto suili ; et dux gregis cornu

scriptis culta, Camille : multi juncta tibi, vel tuis.—3 Mor. 3. et ed. prima Junonia.—4 Mss. plerique et prima ed. Et celebres. Exc. I. indigenæque Jovi.5-6 Sex Heins. Grande voco meritun. M. unus clivus huc mihi ; alter clivus sed via. Be. et unus Heins. via fecit iter ; alius ducit iter. Unus Med. et Pol. ritus cognoscere Graios, Difficilis quamvis huc v. præbet i.-8 Vulgo numinis esse locum.-9 Quædam aspicit pro accipit.--11 Hinc tres Heins. vulgo Hic. Sa. Hac. Sex scripti præsonuit: vulgo personuit.—12 Fr. et Pa. 1. vallatas vias : Scr. vulgatas. Pal. unus aurea pompa : Mor. 1. et Fr. a manu sec, candida pompa.-14 R. Be. et sex al. terra Falisca.—15 P. 2. metuendi fronte minaci.

NOTÆ

mam a Gallis captam liberavit. quam externo cultu, sua templa vete

4 Celebres] Utpote in Junonis ho- res ornabant. norem.

12 Velatas] Velis seu vestibus straIndigenann] Faliscus enim ager tas. pascuis abundans victimis pascendis 14 Quas aluit] 'In Phalisco,' indicatus.

quit Plin. II. 103. Clitumni amnis 5 Ritos] In Junonis celebrando fes- potata aqua candidos boves facit.' to adhibitos, scilicet.

15 Nondum] Id est, quibus vix cor10 Sine arte] Quia pietate, magis nua nata erant.

[ocr errors]

20

Duxque gregis cornu per tempora durà recurvo :

Invisa est dominæ sola capella Deæ.
Illius indicio sylvis inventa sub altis

Dicitur inceptam destituisse fugam.
Nunc quoque per pueros jaculis incessitur index;

Et pretium auctori vulneris ipsa datur.
Qua ventura Dea est, juvenes timidæque puellæ

Præverrunt latas veste jacente vias.
Virginei crines auro gemmaque premuntur;

Et tegit auratos palla superba pedes.
· More patrum Graio velatæ vestibus albis

Tradita supposito vertice sacra ferunt.
Ore favent populi, tunc cum venit aurea pompa ;

Ipsa sacerdotes subsequiturque suas.

25

30

adunco per aspera tempora. Sola capra est odiosa Deæ dominæ. Reperta in mediis sylvis illius indicio destitisse creditur a fuga incepta. Nunc quoque index petitur jaculis per pueros ; et ipsa datur merces auctori plaga. Adolescentes et pavida puella praverrunt vastas vias, qua Dea est accessura, tunicis positis. Capilli virginei ornantur auro et gemmis : et palla splendida velat pedes auratos. Virgines indutæ vestimentis candidis ritu Græco majorum gerunt submisso capite sacra concredita. Populi favent linguis, tunc cum splendida pompa procedit ; et ipsa

17 Scr. Virque gregis. Fr. dura retorvo, vel retorto.—20 Al, detinuisse fugam. Fr. pro div. lect. destituisse viam.—24 Præverrunt Exc. Scal. P. et 1. item Arund. pro div. lect. vulgo Præbuerant: unus V. Præbuerunt: unus Med. Velarant: Jun, Prævertunt : alius V. Straverunt.--25 P. 2. R. unus, duo Mor. et tres al. gemmaque teguntur.—26 Med. Et terit.--27 Graio Arund. et pro div. lect. Sa. et Barb. optimus Pal. Graium: Exc. P. Scal. et I. Grato. Vulgo sancte, vel sanctæ.—28 Sa. Condita supposito.-29 Unus Pol. et Mor. facet populus. Francius annua pompa.—30 Fr. Jun. Scr. et plures al. consequiturque.

NOTÆ 17 Duxque gregis] Aries est, corni- gerunt.

Satius videtur, quæ hic bus in frontem recurvis conspicuus. memorat Poëta, ad priorem fugam Maro quoque virum gregis Caprum referre. appellavit.

21 Index] Capella, scil. quæ fugi. 18 Domina] Junoni, quæ uxor est entem Junonem prodidit. Jovis, qui in omnia dominium habet. 25 Virginei] Earum, scilicet, puel.

20 Dicitur] Obscura est fabula, larum, quæ Junoni sacra faciunt. qnam hic tangit Poëta. Bis autem 27 Graio] Græcarum fæminarum fugisse Juno traditur : semel cum more ornato; namque Phalisci ex virginem adhuc, Jupiter, Amoris im- Græcis erant oriundi. pulsu, persecutus est, ipse tum cucu- Albis) Albarum enim vestium usus Jus factus : deinde cum metu Gigan- in sacrificiis. tum Dii omnes in Egyptum profu- 29 Ore favent] Id est, tacent. Ho

Argiva est pompæ facies : Agamemnone cæso,

Et scelus et patrias fugit Halesus opes.
Jamque pererratis profugus terraque, fretoque,

Monia felici condidit alta manu.
Ille suos docuit Junonia sacra Faliscos.

Sint mihi, sint populo semper amica suo.

35

Juno subsequitur suas sacerdotes. Species pompæ est Argiva ; Halesus, Agamemnone interfecto, effugit et purricidium et divitias patrias. Et profugus jane perva. gatus terram et mare, excelsos muros posuit

fausta manu. Ille docuit suos Phulis. cos sacra Junonia. Sint mihi semper propitia, sint populo suo.

Al. suos.33 Ed. Gryph. ann. 1554. terraque marique.—34 Fr. Be. et 14. al. cum ed. prima condidit apta : Pol. aucta.—35 Francius corr. Junonis sacra. ---36 Idem legebat Sit mihi, sit populo. Fr. et P. 2. pro var. lect. amata suo.

NOTÆ rat. Od. lib. III. "Favete linguis : um faciunt Agamemnonis. carmina non prius Audita, Musarum 34 Monia] Phalesum scil. oppidum sacerdos, Virginibus puerisque canto.' a suo nomine præposito; quod postea 31 Argiva] Græca.

Phaliscum appellarunt. Caso] Ab Ægistho adultero, et Cly. 36 Sint amica] Seu potius Jnno iptæmnestra uxore.

sa, in cujus honorem sacra celebran32 Halesus] Alii aurigam, alii fili- tur.

ELEGIA XIV.

Ad amicam, si peccatura est, ut occulte peccet. Non ego, ne pecces, cum sis formosa, recuso;

,
Sed ne sit misero scire necesse mihi.
Nec te nostra jubet fieri censura pudicam;

Sed, tantum tentes dissimulare, rogat.
Non peccat, quæcumque potest peccasse negare;

Solaque deformem culpa professa facit.

5

1 Scr. recusem.—4 Tantum tentés Exc. I. vulgo tamen ut tentes : Me. et Be. tantum ut tentes: Pal. Hoc tamen ut. Al. rogo.—6 Al. Soluque famosam : alter M. So

« ZurückWeiter »