Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

40

Nequitiam fugio; fugientem forma reducit:

Aversor morum crimina; corpus amo.
Sic ego nec sine te, nec tecum vivere possum :

Et videor voti nescius esse mei.
Aut formosa fores minus, aut minus improba, vellem.

Non facit ad mores tam bona forma malos.
Facta movent odium; facies exorat amorem.

Me miserum ! vitiis plus valet illa suis.
Parce, per o lecti socialia jura, per omnes,

Qui dent fallendos se tibi sæpe, Deos,
Perque tuam faciem, magni mihi numinis instar,

Perque tuos oculos, qui rapuere meos;
Quicquid eris, mea semper eris: tu selige tantum,

Me quoque velle velis, anne coactus amem ?

45

[ocr errors]

50

bitatem: pulchritudo me aversantem revocat. Fugio malos mores ; corpus amo. Sic ego nec possum vivere sine te, nec tecum: et videor ignorare meum desiderium. Optarem, aut esses minus pulchra, aut minus proterva. Forma tam elegans non congruit cum pruvis moribus. Delicta excitant odium ; pulchritudo impetrat amorem. Me miserum ! illa plus potest, quam sua vitia. Ignosce, per o jura jugalia tori, per omnes Deos, (qui se tradant sæpe tibi deludendos,) et per tuam formam mihi instar potentis numinis, et per tuos'oculos, qui abstulerunt meos ; quicquid eris, semper eris mea : tu elige tantum, anne cupias me quoque cupere, anne amem invi

traria ducunt: nonnulli vertunt.--34 Al. vincet. -37 P. reducet.-43 Vulgo merent odium.44 Me, alter plus placet.—46 Dent N. vulgo dant.

mores.

NOTÆ rem scil. redit.

42 Facit] Pertinet; spectat. 35 Odero] Hoc distichon Ovidia. 43 Factu] Amicæ scilicet improba. num non censuit clar. Heinsius : nec 44 Vitiis plus] Vide quonam modo sine causa.

intelligas; an, quod mores non amo37 Nequitiam] Amicæ levitatem, rem prohibeant? quomodo explicant improbitatem, &c.

alii; anne, quod etiam vitia amorem 38 Morum crim.] Pravos amicæ adaugeant ? quo sensu dixit Terenti

anus ille Thraso ''Quanto spei est 39 Nec sine te] Quia corpus amo. minu', tanto magis amo.' Nec tecum] Quia mores aversor. 45 0] Precantis et maxime op

40 Et videor] Sumus certe eo mo- tantis est particula. do fere omnes inter boni malique an- 46 Dent] Dant habent codices prope gustias propter impuritatem et con- omnes: illam vero lectionem ex co. trarietatem ex peccato contractam dice Neapolitano retraxit clar. Heins. ubique propemodnm coarctati; ut Fallendos] Cum ipsos perjurio quid velimus nolimus, quid optan- violas. dum fugiendum plerumque nescia- 50 Me velle] Id est, Me toto animo

te amare. Sed vide quam ingeniose

mus.

Lintea dem potias, ventisque ferentibus utar;

Ut quamvis nolim, cogar amare tamen.

tus ? Pandam potius vela, et fruar ventis secundis ; ut quanquam recusem, sogar tamen amare,

NOTÆ

petat ut mores mutet puella.

51 Dem] Dum sibi ipsi Poëta hanc legem ponit, ut passis velis in amo. rem ruat, eadem opera puellam mo

rum pravitatem dediscere hortatur.

Ferentibus utar] Metaph. est a navigatione petita.

ELEGIA XII.

Dolet amicam suam ita suis carminibus innotuisse, ut rivales

multos sibi pararit.

Quis fuit ille dies, quo tristia semper amanti

Omina non albæ concinuistis aves ?
Quodve putem sidus nostris occurrere fatis ?

Quosve Deos in me bella movere querar ?
Quæ modo dicta mea est, quam coepi solus amare,

Cum multis vereor ne sit habenda mihi.

5

Quis fuit ille dies, quo nigræ aves cecinistis auguria semper tristia amanti? Vel quod credam astrum nostris fatis obstare? Vel quos Deos doleam bella in me exci. tare? Metuo, ne illa quæ modo dicta est mea, quam cæpi solus amare, sit mihi ha

3 Al. occurrere votis.-4 Fr. a manu sec. bella parare.—6 Jun. sit amanda.

NOTÆ 2 Non albe] Nigræ, infelices.

3 Sidus] Vim maximam in hæc inConcinuistis] Nihil opus esse arbi. feriora influere sidera procul est om. tror de vana Ethnicorum circa hujus ni dubio ; cuiqnam perspectam esse generis avium garritum disserere, cum vix crediderim, etiamnum hodie ejus vanitatis inter 5 Quæ modo] Jam querendi causam Christianos videamus reliquias. aperit.

[ocr errors]

10

Fallimur ? an nostris innotuit illa libellis ?

Sic erat; ingenio prostitit illa meo.
Et merito : quid enim formæ præconia feci ?

Vendibilis culpa facta puella mea est.
Me lenone placet: duce me perductus amator.

Janua per nostras est adaperta manus.
An prosint, dubium ; nocuerunt carmina certe:

Invidiæ nostris illa fuere bonis.
Cum Thebe, cum Troja forent, cum Cæsaris acta;

Ingenium movit sola Corinna meum.
Aversis utinam tetigissem carmina Musis;

Phoebus et inceptum destituisset opus ! Nec tamen, ut testes mos est audire Poëtas,

Malueram verbis pondus abesse meis.

15

20

benda cum multis. Decipimurne ? an illa clara facta est nostris libellis ? Sic erat : illa in publicum venit ingenio meo. Et jure:

quamobrem enim pulchritudinem celebravi? Puella facta est venalis meo vitio. Grata est me conciliante : amator perductus me duce. Fores sunt reseratæ nostris manibus. Incertum est, an versus juvent ; profecto obfuerunt : illi fuerunt invidiæ nostris bonis. Cum Thebæ, cum Troja, cum Cæsaris gesta in medio essent ; sola Corinna detinuit meum ingeniuin. Utinam operam adhibuissem carminibus Musis invitis ; et Phoebus dereliquisset opus inceptum. Nec tamen consuetudo est audire Poëtus, tanquam testes : præoptassem

-8 Al. Sic est. Sa. et duo al. sic erit.—11 Al. pro luctus : Be. Jun. Mor. anus, et quatuor al. conductus. Mor. 1. perd. adulter.–13 Al. carmina semper. Al. docuerunt carm. semper. -15 Vulg. Thebæ, cum Troja forent.-17 Al. Adver.

NOTÆ

8 Sic erat] Cognita non erat pu- maria ; in cujus describendis bellis ella, de qua loquor, carminibus meis Statius Poëta operam suam colloca. innotuit.

vit. Ejus hoc in loco meminit Naso, Prostitit] Prostare est turpitudine sese ipse increpans, quod neglecta corporis quæstum facere, ut mere. Carmini tam apta materia, Corinnam trices, inquit Dominicus. Verum di- solam versibus suis celebraverit. cit; quanquam hoc statim turpissimo Cæsaris acta] Istud in gratiam Cæsensu hoc in loco exponere, durius- saris dicit. culum videretur, nisi ipse Poëta se- 17 Aversis] Ita ut nullus carmina quentibus monstraret, quod nihilomi- mea legere dignatus esset; neque pus est paululum molliendum.

adeo Corinna innotuisset. 9 Quid] Propter quid? Seipsum 18 Phæbus] Apollo enim Poëticæ accusat, quod amicam laudando pro- inventor, qui Musis præest, nisi cui. pemodum venalem ipse produxerit. piam faveat, bonos versus non potest

15 Thebe] Urbs fuit Bæotiæ a Cad. scribere. mo condita, regionis quondam pri- 19 Nec tamen] Cum sese scripsisse, Delph. et Vur. Clas. Ovid.

2 0

Per nos Scylla, patri canos furata capillos,

Pube premit rabidos inguinibusque canes.
Nos pedibus pennas dedimus, nos crinibus angues:

Victor Abantiades alite fertur equo.
Idem per spatium Tityon porreximus ingens :

Et tria vipereo fecimus ora cani.

25

fidem deesse verbis meis. Per nos Scylla furata patri albam comam urget pube et inguinibus rabiosos canes. Nos adhibuimus alas pedibus, nos serpentes capillis. Abantiades victor vehitur equo volucri. Nos iidem stravimus Tityon per vastum spatium : et dedimus tres rictus cani viperis horrido. Exhibuimus Enceladum vi

sis.—20 Al. Maluerim. Fr. pondus adesse ; tres al. inesse.—21 P. et quinque al. curos capillos. Post hunc versum interserit primus Pal. Nunc hostem patitur cum reliquis avibus. Altera Scylla maris monstrum medicamine Circes Pube te

NOTÆ

ter,

et fidem de Corinnæ forma fecisse 24 Abantiades) Bellerophontemne, videat Poëta, jam ipsos Poëtas tes- qui Pegaso equo vectus est, an Pertes non esse idoneos quibus sit fides seum intelligas, dubium est; cum habenda, probare nititur.

Bellerophontem quidem eo equo Pen 21 Nos] Poëtas, scilicet, quibus gaso vectum fuisse certum sit, Abanomnia licet fingere.

tis autem ullius nepotem fuisse non Scylla] Duæ ejus nominis me- constet: deinde Abantis nepotem morantur puellæ ab ipso etiam Po- fuisse quidem Perseum ex Apollodoëta nostro; altera Nisi, altera Phor- ro clarum sit, nullibi vero Pegasum ci filia; quarum fabulas, ut magis ascendisse eum legatur. Quamobrem omnia mentiri credas ipsos Poë- si coactam et anxie quæsitam expotas, hoc in loco confundit Naso nos- sitionem, quam vocat ipse Mycillus

Atque istud totum ut melius ejus auctor, admittere nolis, hic locus cognoscas vide sis quæ ipse Metam. etiam sic exponi potest : Abantiades, lib. viii. et xiv. ab initio de utraque seu Perseus, fertur, seu celebratur, scripsit.

equo alite; hoc est, quia e sanguine, Canos] Ad Nisi ætatem respicit qui ex cæso a Perseo Medusæ Gorhoc in loco Poëta; nam purpureum gonis capite in terram defluxit, natus dicunt fuisse ejus fatalem capillum. est Pegasus alatus equus. Sed nul

22 Pube] Fingitur Scylla pectore lus ausit affirmare apnon forte, ut tenus pulcherrimam fæminam fuisse, Græcorum varia fuerunt, præsertim inferiori vero corporis parte, canum, in fabulis narrandis, ingenia, Poëta luporum, aut etiam serpentuin spe- noster apud aliquem, Perseum equo ciem prætulisse. Qua de re prolixe alato vectum fuisse, legerit. Quid si Ovid. loco modo citato Metam. xiv. data opera contra fabularum fidem

23 Pennas dedimus] Perseo talaria locutus est Poëta ? a Mercurio data fabulati sunt Poëtæ. 25 Tityon] Fuit hic, ut mentiti

Crinibus angues] Medusam vipereis sunt Poëtæ, ipso fatente Ovidio, Jo capillis formidabilem iidem menda. vis ex Elara filius, qui cum Latona ces Poëtæ fecerunt.

vim inferre tentasset, ab Apolline sa

[ocr errors][ocr errors]

Fecimus Enceladon jaculantem mille lacertis;

Ambiguæ captos virginis ore viros.
Æolios Ithacis inclusimus utribus Euros :

Proditor in medio Tantalus amne sitit.
De Niobe silicem, de virgine fecimus ursam:

Concinit Odrysium Cecropis ales Ityn.

30

brantem mille brachiis ; exhibuimus viros curtos vultu puellæ duplicis. Coërcui. mus utribus Ithacis Euros Æolios: garrulus Tantalus siti torquetur in medio fu. mine. Mutavimus Nioben in saxum ; virginem in ursam; avis Cecropis celebrat

nus, &c.-22 Al, rapidos.—27 Vulg. Enceladum.-29 Fr. Ithacis induximus.-

NOTÆ

gittis confossus est, et ad inferos hac qui in Ithaca insula e regione Pelopæna damnatus, ut jecur ejus semper ponnesi ad occasum regnavit. renascens volucres exederent.

Inclusimus] Scribit Homerus Æo. Ingens] Quippe cujus corpus humi lum ventorum regem Ulyssi, ut tuexporrectum novem terræ jugera oc- tior navigaret, ventos utre inclusos cuparet.

dedisse; sed socios, aurum inclusum 26 Vipereo] Cerberus est, infero- existimantes, utrem, Ulysse dormirum custos, anguibus villorum loco ente, dissolvisse. horribiliter obsitus.

30 Proditor] Qui Deorum secreta 27 Enceladon] Fuit hic Titani et mortalibus prodidit. Terræ filius, gigantum omnium, qui In medio] Illum vero Tantalum adversus Jovem bellum gesserunt,

Poëtæ apud inferos isto etiam suplonge maximus, quem fulmine ictum plicio damnaverunt, ut aqnas labioJupiter monti Ætnæ supposuit. rum ' tenus affluentes ore nunquam

28 Ambiguæ] Alii ad Sirenes, alii ad possit ad sedandam sitim pertingere : Circen" istud referunt. Sirenum vo- • Quærit aquas in aquis et poma fuces per ora virginis ambiguæ si intel- gacia captat Tantalus : hoc illi garlexeris, tunc ambiguas interpreteris, rula lingua dedit.' Ovid. quæ a capite usque ad pubem for. 31 Niobe] Tantali fuit filia; cujus mosissimarum virginum, cetera tur- vide sis fabulam Metam. lib. VI. 165. pissimorum piscium, duplici cauda, Virgine] Calistone, Lycaonis, Arspeciem referrent. Si vero de Circe cadiæ regis filia ; cujas fabulam narinterpreteris, ainbiguam dixeris, quæ rat Poëta, Metam. lib. 11. 409. fallax, duplex, et varia fuit: quan- 32 Odrysium] Threicium; ab Odryquam non ita ad scopum facit Poëtæ sarum Thraciæ gente antiqua. hæc posterior explicatio.

Cecropis] Atheniensis. Patrony. Viros] Ulyssis socios, aliosque, Si. micum est fæemininum a Cecrope, qui renum et Circes cantibus et incan- primus Athenis regnavit. tamentis in varias brutorum formas Ales] Prognen dicit, Pandionis, transmutatos.

Athenarum regis, filiam, quæ in hi29 Æolios] Quibus Æolus ventorum rundinem mutata fuit; qua de re in Rex imperat.

Metam. lib. vi. 667. et plurimis præe Ithacis] Ulyssis, Ithacensis, id est, cedentibus,

« ZurückWeiter »