Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

ELEGIA IX.

Tibulli mortem deflet.

[ocr errors]

MEMNONA si mater, mater ploravit Achillen,

Et tanguạt magnas tristia fata Deas; Flebilis indignos, Elegeia, solve capillos :

Ah nimis ex vero nunc tibi nomen erit!
Ille tui vates operis, tua fama, Tibullus

Ardet in exstructo, corpus inane, rogo.
Ecce, puer Veneris fert eversamque pharetram,

Et fractos arcus, et sine luce facem :

5

Si mater flevit Memnona, si mater flevit Achillem, et obitus luctuosi movent magnas Deus; miserabilis Elegeia, sparge comam immeritam. Ah nomen nunc tibi erit nimis ex re! Ille, Poëta tui artificii, Tibullus, tua gloria, comburitur cor. pus vacuum in pyra congesta. Ecce puer Veneris gerit et pharetram inversam, et

[ocr errors]

1 P. 2. et Me. si mater flevit Ach.--2 Pol.: Si tangynt. Vulg. Ah nimium.

NOTÆ

[ocr errors]

Memnona] De eo Tithoni et Auro- elegantia notiur; quam ut hic de eo ræ filio, quem Achilles bello Trojano quicquam sit opus expromere. mactavit, antea vidimus.

Tua fama] Appositio est. Tibulli Mater] Thetis, scil.

Elegis inclaruisse. Elegeiam indicat 2 Tristia] Qualia fuerunt Memno. Poëta. nis et Achillis.

6 Ardet] De more illo cremandi 3 Flebilis] Ad flendum et ad fletum corpora antea vidimus. movendum composita.

Inane] Utpote anima privatum. Indignos] Id est, Qui indigne pro 7 Puer Veneris] Amor. Hoc in Tibulli immeriti deflenda indigna maximum Tibulli dicit honorem, qna. morte solvi debent.

si grande ex ejus morte damnum Cu4 Ex vero] Ad Etymon Græcum pido acceperit. alludit; dicta Elegia a clamore, qui Eversamque] Sagittis vacuam; quas fit in luctu.

Tibullus versibus suis fingas acuisse. : 5 Ile] Optimus, scil. Poëta.

8 Fractos] Quasi inutiles et superTui operis] Dicit istud, quia Elegos vacaneos sine sagittis. amatorios scripsit Tibullus, illorum Delph. et Var. Clus. Ovid.

2 N

10

15

Aspice, demissis ut eat miserabilis alis;

Pectoraque infesta tundat aperta manu. Excipiunt sparsi lacrymas per colla capilli,

Oraque singultu concutiente sonant.
Fratris in Æneæ sic illum funere dicunt

Egressum tectis, pulcher Iule, tuis.
Nec minus est confusa Venus, moriente Tibullo,

Quam juveni rupit cum ferus inguen aper.
At sacri vates, et Divum cura vocamur :

Sunt etiam, qui nos numen habere putent.
Scilicet omne sacrum mors importuna profanat;

Omnibus obscuras injicit illa manus.
Quid pater Ismario, quid mater, profuit Orpheo ?

Carmine quid victas obstupaisse feras?

20

arcus ruptos, et tædam absque igne. Cerne, ut flebilis incedat alis dejestis ; et plungat pectora nuda manu infensa. Coma diffusa per collum excipit lacrymas, et ora strepunt singultu agitante. Ita aiunt illum prodiisse domo tua, formose Pule, in exequiis fratris Æneæ. Nec minus turbata est Venus, Tibullo intereunte, quam cum trux aper discerpsit femur adolescenti. At nos poëtæ dicimur Sacri, et amor Deorum : sunt etiam, qui credant nos habere numen. Nimirum mors molesta pobo luit quicquid est sacrum: illa immittit manus nigras in omnia. Quid pater, quid mater juvit Orpheum Ismarium? Quid juvit feras delinitus carmine diriguisse?

Quidam nomen inest. Francius •inversamque. Barthias legit Aspice dejectis.-14. Al. Egressum, custris.- 15 Duo scripti concussa Venus.--16 Al. juvenis. Pal. 2. rapait cam, -19°N. importuna fatigat.22 Pal. optimus obri.

:NOTÆ

10 Tundat] Quod, sicuti et alarum mirans, quod immaturo fato Tibullus demissio, maximi luctus est indicium. occiderit.

11 Sparsi] Dolentem plane descri- Cura] Quos Dii curent. bit.

18 Numen] Quod illi quodam quasi 12 Oraque singultu] Præ dolore sin- farore correpti videantnr, gultit.

20 Obscuras] Quæ in Orcum homi. 13 Fratris] Quippe Veneris Ænean nes deturbent. filium fuisse voluerunt Poëtæ.

21 Pater] Apollo; ex nonnullorum 14 Egressum] Cum, scilicet, cum sententia. Iulo, Æneæ filio, fratris sui fonus cu- Ismario] Thracio: Ab Ismaro Thra. ravit.

ciæ monte. 16 Juveni] Adonis, ardentissime a Mater] Calliope Musa. Scopus est Venere amatus, intelligendus est; Poëtæ exemplis probare, nihil morti cujus fabulam vide sis, in Metam. esse sacrum.

17 At] Hoc dicit Poëta, quasi ad. Orpheo] Jam sæpe de celeberrimo 25

Ælinon in sylvis idem pater, Ælinon, altis

Dicitur invita concinuisse lyra.
Adjice Mæoniden, a quo, ceu fonte perenni,

Vatum Pieriis ora rigantur aquis;
Hunc quoque summa dies nigro submersit Averno;

Diffugiunt avidos carmina sola rogos.
Durat opus.vatam, Trojani fama laboris,

Tardaque nocturno tela retexta dolo.

30

Idem pater creditur cantasse, et lyra repugnante, Ælinon Ælinon in sylvis excelsts. Adde Mæoniden, a quo, tanquam jugi scaturigine, ora Poëtarum rorantur aquis Pieriis ; ultima dies demisit hunc quoque atro Orco. Sola carmina vitant rogos rapaces. Permanet fama laboris Trojani, opus Poëtarum, et tela lenta retexta

puisse feras; forte pro obriguisse, ait Heins.--23 Ælinon utroque loco reponit Heins. et sic primo certe loco V. Med. et P. a mana pr. vulgo primo loco Et Linon, altero P. Pal. optimus, Arund. et tres al. et Linon altis; al. editus altis, abditus altis, edidit altis, abditum in altis, vel expositum, et simil.—24 Al. invicta. Alii conticuisse.—25 Vulgo Aspice Mæon.-27 Submersit Sa. et tres al, vulgo demersit : Fr. et alius Heins. dimisit: Heins. vult demisit.—28 Diffugiunt vetustiores cod. et pr. ed. vulgo effugiunt: unus Mor. defugiunt. 29 Heins opus vatis.-30 Duodecim Heins. retenta dolo; octo al. retecta ;

NOTÆ illo summoque Poëta, citharædo, et; 'ai plurigia ex illo hányire necesse baPolitico viro vidimus.

buerini, et hạnsering posteriores Poë22 Carmine] Et cantus dulcedine;

tæ. qua feras, seu potius agrestes et fero

28 Pierils] Musicis. Fuit nempe ces homines ad civilem vitam reduxit. Pierias wrons Macedoniæ, aut verius

Obstupuisse] Sic Horatius, Od. 11. Thessaliæ, Musis, ut alii multi, sacer; 13. Carminibus stupens Demittitur de ipsæ Pieriæ dictæ sunt. atras bellua centiceps Aures,' &c. Rigantur] Quare et fæcundati, co

23 Ælinon) Nomen est ejus cantus, pioso quasi alveo eoram faunt carquo Linum filium suum morte subla- mina. tum Apollo deflevit. Ut hinc maxime 27 Hunc) Homerum, scil. intelligatur nemini mortem parcere, Averno) Avernus lacus est in sinu cum ex ejus crudelitate Dii ipsi lu- Baiano prope Puteolos, per quem ad geant.

Inferos aditum patere creditum est, Sylvis] Quærunt nempe latebras, quare pro Inferno ipso intelligitur. qui corde dolent, et lugent.

29 Fama] Quia vatum opere, seu Idem] Apollo, scil.

carminibus, etiamnum hodie belli 24 Invita] Dolente et mæsta; quod Trojani fama increbrescit: quam lauomne ad Apollinem spectat.

dem Homero præsertim tribuas. 25 Mæoniden] Homerus est, de quo Laboris] Decevnalis obsidionis; quo antea.

temporis spatio multum et Trojani Fonte] Nempe tam bene multa et et ipsi etiam Græci desudarunt. stylo tam fæcundo scripsit Homerus, 30 Tardaque] Quam nunquam Pe. 35

Sic Nemesis longum, sic Delia, nomen habebunt;

Altera, cura recens, altera, primus amor.
Quid vos sacra juvant ? quid nunc Ægyptia prosunt

Sistra ? quid in vacuo secubuisse toro ?
Cum rapiant mala fata bonos, (ignoscite fasso)

Solicitor nullos esse putare Deos.
Vive pius; moriere pius : cole sacra; colentem
• Mors gravis a templis in cava busta trahet.
Carminibus confide bonis: jacet ecce Tibullus:

Vix manet e tanto parva quod urna capit.

40

fraude nocturna. Sic Nemesis, sic Delia obtinebunt gloriam perpetuam ; altera novus amor, altera prior amor. Quid vobis prosunt sacra ? Quid nunc prosunt sistra Ægyptia? Quid seorsum cubuisse in lecto inani ? Quandoquidem mors iniqua auferat pios, (date veniam confitenti,) inducor credere nullos esse Deos. Vive pius, obibis pius: reverere sacra ; mors dura rupiet reverentem a templis in cava sepulcra, Credito elegantibus carminibus: ecce Tibullus extinctus est. Vix superest e tanto

:

unde Heins. conj. relecta.-31 Sa. et decem alii habebit.—33 Vos P. et quinque al. vulgo nos : al. nunc. Unus Cod. quid vos Ægypt.--35 Meliores rapiunt. R. Cum mala fata bonos perdant.—37 Moriere pius P. cum al. N. moriture pius, Vulgo Vive tamen moriture pius : al. Vive pius, moriere tamen. Quidam Vive tamen, moriere pius ; et, Vive pius, moriere pius.--38 Al. Mors tamen: Me. Sors gravis. Margo Bersm. et unus Heins. in sua: Jun. ad cava.-39 N. infide bonis : unde Heins, i fide bonis. Exc. 1. ille Tibullus : Be. latet ecce Tibull.40 E tanto unuis . Pal.'et unus :v, vylgp, & toto. Unus Mor. upus Me. et Fr,

NOTA: nelope, ea procos, ifâdens; absolve: dicibus asseruit cl. Heinsius; ut ad bat. Ceterum. per.telam Homeri Nemesim et Deliam spectet oratio. Odysseam intellige..:

33 Ægyptia] Ægypto, ut antea viRetextu] Pollicita érat Penélope, dimus, Romam ad sacra Isidis celese tum ex procis aliquem delecturam, branda, advecta.

Per sistra vero, cum telæ finem imposuisset : quæ, religiosum Isidis cultum intellige : mulier casta, et mariti Ulyssis me- alluditque Naso ad hos Tibulli vermor, tantum ad lucernam noctu de. sus, Eleg. 1. 3. ' Quid tua nunc Isis texebat, quantum interdiu texuisset, mihi, Delia ; quid mihi prosunt Illa Sed de iis prolixe in ejus epistola. tua toties æra repulsa manu?' &c, 31 Sic] Per carmina, scil.

Nibil, inquit, prodest religio, si neNemesis] Nomen est puellæ, quam mini mors parcit.' Tibullus amavit.

34 Secubuisse] Seorsum a viris cu, Longum] Quod ad posteros trans- bare solitas esse mulieres quæ Isidis eat.

sacra celebrarent, antea diximus. Delia] Fuit hæc item Tibulli amica. Fasso] Mihi, scil. confitenti pecca32 Cura] Tibulli, scil.

tum meum. 33 Vos] Alii nos, vel nunc. Optime 38 Cava] Omnino, siquidem ubi vero hanc lectionem ex nonnullis co. combusta cadavera, ibidem essent

« ZurückWeiter »