Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

CARMEN CXII.

IN NASONEM.

Multus homo es, Naso; nam tecum multus homo est, qui

Descendit: Naso, multus es et pathicus.

O Naso, an multus homo est ille, qui descendit? multus enim homo esse tibi videris. ( Naso, multus homo es, et cinædus.

1 M. h. es Naso : nec tecum m. homoque Descendit Naso, &c. in Mel. codd. M. h. (es, Naso, nam tecum m. homo) est que Descendit ? Naso, 8c. in Scal. cod. M. h. est, Naso, neque secum m. h. qui Descendit Voss. M. h. est, Naso (nam tecum m. h. es) qui Descendit? Vulp. M. h. es, Naso, nec tecum m. homo : est qui Te ascendit : Naso, &c. conj. Mel. M. h. es, Naso num tecum m. h. est, qui Descendit ? vult Salmas. M. h. es, Naso, nequé tecum m. homo, sed Descendis, Naso, &c. in Brix. Venet. an. 1500. Ald. Junt. Colin. Gryph. Mur. Stat. Henr. Græv. aliis ; M. h. es, Naso ; nam tecum m. h. es qui Descendis: Naso, m. es, at pathicus in ed. anon. Nos dedimus lect. Scal. mutata tantum cum Daciero interpunctione ; et sic exhibitum jam est hoc Carm. in Gott. et Вір. .

NOTÆ 1 Multus homo es] Mirum est quan gans. An vero tibi videtur multus tum boc obscurissimum Epigramma homo esse, qui descendit et pathicus Catulli torserit Interpretes, qni va est? Mirum enim est, ut homo cinæ. rias, ut huic lumen afferrent, com dus, et qui omnia omnibus obsequitur, menti sunt expositiones. Duas no idem quoque arrogans sit, superbus, bis referre sufficiet ; quam voluerit asper, ac difficilis. Alii volunt, ut Lector eliget, si quid melius non ha multus homo, hic idem sit qui et vir buerit. Vocabulum itaque multus, est et muliebria patitur. Ita enim vel hic absolute dicitur de eo, qui in et vir et fæmina quasi simul est, atunaquaque re multus est; ita ut pro que adeo certe multus homo. Aliis severo tetricoque et moroso, odioso multus homo est quasi procerus et mag. et importuno, qnem Græci PopTIKDY næ staturæ, qui tamen descendat et dicunt, sumatur ; ut apud Nonium inclinetur ad libidinem, unde et pathiAfranius ait: Multa es ac molesta cus dicitur, juxta illud Juvenal. Sat. multum.' Sicque hoc Epigramma x. vs. 224. Quot discipulos inclinet hunc reddet sensum : Multus es, Hamillus.' Naso, et ipolestus et morosus et arro

CARMEN CXIII.

AD CINNAM.

CONSULE Pompeio primum duo, Cinna, solebant

Mochi: illo facto Consule nunc iterum, Manserunt duo : sed creverunt millia in unum

Singula: foecundum semen adulterio.

O Cinna, Pompeio primum creato Consule, duo tantum adulteri consuererant esse Romæ; at ipso jam rursus facto Consule, remanserunt adhuc tantum duo : sed postea in quemlibet amborum singula millia succreverunt ; adeo ferax est semen adulterorum.

1 In Stat. et Scal. codd. solebant ; in Brix. Venet. an. 1500. Ald. Junt. Colin. Gryph. Mur. Stat. Henr. Græv. et aliis, sedebant ; et sic legendum putavit Doer. vel locum ita rescribendum esse, C. P. p. d. C. solebant Mæchari; at facto C. n. i. Manserunt duo.—2 In Stat. codd. Mecilia facto ; in cod. Scal. Mach' illa ; unde ille, Mæchi, illi, ah facto ; in Voss. II. optt. Cæcilio facto ; Mechalia, at facto in Brix. Mechilia, facto in Ald. Junt. Gryph. Mur. Henr. Mechilli, facto in Græv. ex conj. Turnebi : Machulei vult Passer. Lect. nostra debetur Statio.—4 Singulum in Pat. et Scal. cod. quod probat Scal. et allatis quibusdam exemplis docet, mediam vocalem recte in hac voce prisco more exưrudi posse ; sed Singula testantur Marcil. membranæ : in unum in. terpr. eis éva ékaotov.

NOTÆ 1 Consule Pompeio] Ad Cinnam verbo, 'solere,' utebantur : ut supra Catullus inscribit hoc Epigramma de Catullus : 'Solet hæc imaginosum.' mirando Romæ mæchorum incremen Et Plautus : Quæ nos prædicant to; invehiturque in illa corrupta tem cum viris suis solere.' pora, quibus innumera patrabantur 3 Millia in unum Singula] Nonnulli adulteria, quorum raritatem ad se legunt Singulum, mediam exterendo cundum Pompeii Consulatum fuisse syllabam, non Singula, ut Plautus in significat cum duo tantum essent ali Clitellaria. “At at singulum video eni lecti Romæ tunc temporis inses vestigium.' Varro : ' Hoc erat insores, qui postea in immensam istius commodi, quod nesciebamus semel infamiæ segetem, qua Catulli ætate unum singulum esse.' Nos lectionem Roma flagrabat, succreverunt. communem non mutamus, qua signifi2 Mechi] Mirum certe est quan

cantur, qui duo tantum erant adulteri, tum hic correctorum vulgus debac in totidem postea millia succrevisse, chatum sit; alii enim legunt, machi et sic de duobus facta fuisse duo lia ; alii, mæcharia ; alii mæchilli ; ali millia. ud alii quod piget referre, sicut et 4 Fæcundum semen] Nonnullis hoc illud quod hallucinanturin postremum Epigrammate Cæsar et Mamurra no. versus præcedentis vocabulum, ubi tari videntur, tanquam mạchorum legunt sudabant, cum legendum sit 80 seu adulterorum primipili, quorum lebant, more Veterum, qui in iis in semen Catullus exclamat mirum in quibus volebant verbum reticere, solo modum esse prolificum.

CARMEN CXIV.

IN MENTULAM.

FORMIANO saltu non falso Mentula dives

Fertur; qui quot res in se habet egregias ! Aucupia omne genus, pisces, prata, arva ferasque.

Nequicquam: fructus sumtibus exsuperat. Quare concedo sit dives, dum omnia desint.

Saltum laudemus, dum modo ipse egeat.

5

[ocr errors]

O Mamurra Formianum prædium tuum rere dicitur opulentum, quod in se tam multa bona continet, avium nempe renationes cujuscumque speciei, pisces, vireta, campos, ac belluas feroces. Sed frustra saltus tuus hæc habet: longe enim proventus illius impensis tuis superas. Quamobrem consentio facile ut sit opulentum Formianum tuum; dummodo tibi cuncta deficiant : prædicemus prædium tuum ; dummodo tu nihil habeas.

1 In Stat. codd. Firmanus salvus ; et Firmanus salius, quod habent etiam Brix. et cod. Scal. Firmanus sultus legi jussit Avant. quem sequitur Bip. Formianus saltus Scal. quod reposuit Vulp. improbante Doeringio, ob Scaligeri audaciam in vs. 4. et 6. Firmano saltu in Ald. Junt. Mur. Stat. Voss. Græv. Cant. et ed. anon. Lect. nostram ex Mur. codd. reposuit Doer. Formiano per synæresin est vox trisyllaba.—2 In Venett. Brix. Vicent. Rheg. Venet. an. 1500. Ald. Junt. Colin. Gryph. Mur, aliis, qui tot; in omni. bus Stat. codd. qui quot ; in Scal. cod. quæ quot : quot melius sane admirationi inservit.' Doer.—3 In Stat. codd. sic distinctum, Aucupia, omne genus piscis ; in Brix. Gryph. Mur. Henr. aliis, Aucupium omne genus, piscis.-4 Ne quidquam fructus in Stat. codd. Nec quicquam fructus s. exuperat in Gryph. Štat. aliis ; Nequicquam; f. 8. exuperas Scal. exuperet Voss.-6 Saltum laudemus, dum tamen ipse egeas legi jussit Avant. dum tamen ipse egeat in Ald. Junt. Gryph. Mur. ed. anon. Bip. aliis; in Brix. et Stat. et Scal. codd. dum modo ipse egeat ; Scal. legit, dum modo ipse egeas ; quod recepit Delph.

NOTÆ 1 Formiano saltu [Formiunus saltus] legunt, Firmano saltu; alii Firmani In Mamurram Formiis in Campania saltus, alii Firmanus sultus ; nos vera natum, qui Catullo ob insignem libi. genuinam lectionem retinuisse nemo dinem Mentula dicitur, hoc Epigram. non videt, qui jam supra sæpius Mama vibratur, quod magnos proventus murram Formianum et Mentulam a prædii, quod habet pulcherrimum, Catullo dictum meminerit. formosissimum, et locupletissimum, 6 Saltum laudemus] Lepide irridet immensis suis sumtibus, et insanis Mamurræ insaniam, qui, locupletissiprofusionibus, ita longe saperet, ut in mis prædii fructuosissimi proventibns tot tantisque divitiis, perpetuo tamen libidine absumtis, nihil habeat, sed omnibus indigeat. Nonnulli porro semper rebus omnibus indigeat.

CARMEN CXV.

IN MENTULAM.

Mentula habet instar triginta jugera prati,

Quadraginta arvi: cetera sunt maria.
Cur non divitiis Croesum superare potis sit,

Uno qui in saltu tot bona possideat ;
Prata, arva, ingentes sylvas, saltusque, paludesque,

Usque ad Hyperboreos et mare ad Oceanum ?

5

Mentulu possidet triginta jugera prati satis magna, quadraginta agri culti, reliqua sunt æquora. Quidni possit is vincere Cræsum opibus, qui tantas divitias habeat unico in prædio? In quo prata, agri culti, grandia nemora, prædia, et lacus palustres usque ad Hyperboreos populos et ad mare Oceanum. Omnia ista quidem magna

Conjunctim hoc Carm. cum antecedenti exhibetur in Brix. et Gryph.1 Pro instar, quod testantur omnes Stat. codd. in Mur. noster ; Passer. conj. nostra ; Stat. justi; Scal. justa, pro juxta, quod interpr. égús.—2 In Zanc. extera sunt maria.-4 In Brix, Zanc. et nonnullis Stat. codd. tot modo; in Pat. et aliis Stat. tot moda, quod recepit Ed. Bip. in Scal. cod. totmoda, una voce, quod reposuerunt Vulp. et ed. anon. Vulpius tanquam compendio ab antiquis Latinis pronunciatum explicat pro 'tot commoda :' lect. nostra, in Ald. Junt. Colin. Gryph. Mur. Henr. Græv. Cant. aliis jam recepta, Avantio debetur.–6 In Pat. et mare Oceanum, recte ex judicio Vulpii.-7. 8 In Stat.

NOTÆ

1 Mentula habet instar (justa] Non Herodotum. nulli-leguot instar, at sit sensus, Men 6 Hyperboreos] Scythiæ ultimæ po. tula instar prati habet triginta jugera, puli sunt ad Aquilonem in littore 0. et instar arvi quadraginta jugera, re ceani Septemtrionalis positi. Straliqua Mentulæ spatia sunt maria. boni lib. 1. Hyperborei sunt qui Hoc etiam porro Carmine Catullus maxime sunt omnium SeptemtrionaMamurram exagitat, negatque eum les.' De his Plin. N. H. lib. iv. 'Pone fieri pluris ob divitias debere,cum ho eos montes ultraque Aquilonem, gens minis nomine indignus nihil habeat, felix, (si credimus,) quos Hyperbopræter obscænæ partis magnitudinem reos appellavere, annoso degit ævo, enormem, quod in aliquo numero fabulosis celebrata miraculis.... Regio baberi possit.

aprica, felici temperie, omni afflatu 3 Divitiis Crosum] Creesus Rex noxio carens : domus iis nemora luci. fuit Lydorum, cujus opes et divitiæ que, et Deorum cultus viritim gretantæ dicuntur fuisse, ut tanquam gatimque, discordia ignota, et ægri. mortalium ditissimus apud omnes ce tudo omnis. Vide etiam de his MeJebretur, Ipsius Historiam vide apud lam.

Omnia magna hæc sunt: tamen ipse est maximus ultor,

Non homo, sed vere Mentula magna minax.

sunt, attamen ipse longe est maximus ultor, non ille homo minitabundus, sed illa certe grandis ipsius mentula.

codd. O, m. h. sunt, t. ipse si maximus ultor, N. h. s. rero m. m. minax, quod probat Stat, mutato tą si in hic ; in Brix. 0. m. h. sunt : tamen ipse est maximus ultor, N. h. s. vere m. n. minax ; et sic in Scal. cod. nisi quod pro cere exhibet vero ; hinc Scal. ipse est maximu' lustro, Non h. sed rere m. m. minax, probante Vulpio, ut lustro sit, qui sectatur meretrices in lustris prostantes:' muximus horum....nimis legi jussit Avant. tamen ut sint muxima, et ultra, N. homo, sed vere m. m. nimis in Ald. Junt. Gryph. Mur. Henr. aliis : maximus, ultro Voss. et ed, anon

NOTÆ

7 Maximus ultor] Nonnulli legunt, est mentula. Virg. Æn. viii. Hertro, alii ultra. Nos lectionem anti culem maximum ultorem' etiam diquam retinemus, ut sensus sit: Ipse cit: 'Nam maximus n!tor Tergemini qui tot opes suas jactat, gravissimus nec Geryonis, spoliisque superbus nltor illatarum sibi injuriarum, non Alcides aderat.' est homo, sed vero minax et enormis

CARMEN CXVI.

AD GELLIUM.

SÆPE tibi studioso animo venanda requirens

Carmina uti possem mittere Battiadæ,

Ego frequenter inquiro, o Gelli, quomodo possim ad te mittere versus Buttiada

1 In Venett. Brix. Vicent. Stat. codd. melioribus venante requires ; in Venet. an. 1500. et Gryph. venunte requiris ; in Scal. cod. veniam dare quæres ;

NOTÆ

1 Sæpe tibi] Ultimum hoc Epigram- cogitasse se dicit quædam carmina, ma scribit Catullus ad Gellium, quem quæ ex Callimacho verterat, ut ipsins supra tanquam perditæ libidinis tax animum mitigaret, ad eum mittere; averat, quique propter impositas sibi quem laborem cum sibi frustra sumpCatulli versibus notas, cæperat ipse tum nunc videat, intelligatque nullis quoque vicissim Catullum quacumque blanditiis Gellium posse leniri, ipsum ratione poterat lædere: quam Catul- irridens ait, quod ejus tela hujus sint lus ut a se molestiam depelleret, sæpe generis, quæ facile possint solo amictu

« ZurückWeiter »