Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

5

Quandoquidem fortuna mihi tete abstulit ipsum :

Heu miser indigne frater ademte mihi.
Nunc tamen interea prisco quæ more parentum

Tradita sunt tristes munera ad inferias,
Accipe, fraterno multum manantia fletu :

Atque in perpetuum, frater, ave atque vale.

10

eripuit: o infelix germane mihi immerito erepte. Verumtamen nunc suscipe dona ubertim fraternis lacrymis stillantia, quæ antiquo majorum nostrorum ritu instituta sunt ad lugubres inferias celebrandas; et in æternum salve, frater, et vale.

-5 In omnibus Stat. Voss. et Marcil. codd. te abstulit, hiante syllaba : Mar. cil. conj. teď' abstulit.6 Hei! misero indigne frater adempte mihi ! Voss. Vulp. Ed. anon. alii ; vide Eleg. ad Manl. vs. 92. sed miser constanter tuentur libb. vett.—7 Mediol. exhibet Hæc tu interea ; in Venett. Brix. et Vicent. Hæc tamen interea : in Marcil. membranis, Nunc tamen intereu hæc prisco de more p. T. sunt tristi muneri ad inferias Accipe, &c. unde conj. Hæc tamen interea, prisco de m. p. T. nunc tristes muneru ad inférias Accipe, &c. pro inferias in nonnullis edd. vett. exsequias.—10 In Ald. Junt. Gryph. Mur. Scal. Voss. Vulp. Delph. ed. anon. Bip. aliis, ave; in Stat. et Græv. huve ; "antiqui libri et lapides sis. tunt hanc vocem in hac formula aspirantem.' Doer'.

NOTÆ

locutiones hujusmodi vocantur ab Eu Hinc ortum est, ut etiam maledicti ripide mpoo poéquata in Troad. Mag significationem interdum vale obti. num enim apud Veteres solatium vi neat, ut Terentius ; valeant qui inter debatur appellare sæpius nomina non dos dissidium volant ; hoc est, ita a responsura. Tibull. lib. u. Eleg. 8. nobis recedant, ut nunquam ad nos• Illius ad tumulum fugiam, supplex trum revertantur aspectum. Erge qne sedebo, Et mea cum muto fata cum mortuo vale dicitur, non etymoquerar cinere.'

logia consideranda est, sed consue10 Ave atque vale] Mortnis in tu. tudo, quod nullis vale dicimus, nisi a mulo compositis, Veteres solebant in. quibus recedimus.' Solebant autem clamare, 'Salve, et vale;' vel eti. ad postremum vale,' plerumque am illud 'vale’ ter repetere. Virg. subjungere hæc verba : NOS TE OR. Æn. XI. Salve æternum mihi max. DINE, QUO NATURA PERMISERIT, SEime Palla, Æternumque vale.' In QUEMUR. Ita vetus Inscriptio: quem locum Servius ait : " Varro in VALE. ET. SALVE. ANIMA. O, OPPIÆ. libris Logistoricis dicit, ideo mortuis FELICISS. NOS. EO. ORDINE. QUO. salve et vale dici, non quod aut va. NATURA. PERMISERIT. TE. SEQUEMUR. lere, aut salvi esse possint, sed quod VALE. MATER. DULCISSIMA. ab his recedimus eos nusquam visuri,

CARMEN CII.

AD CORNELIUM.

Si quicquam tacito commissum est fido ab amico,

Quojus sit penitus nota fides animi;
Me unum esse invenies illorum jure sacratum,

Corneli, et factum me esse puta Harpocratem.

Si quid unquam ab amico fideli creditum est alteri amico tacenti arcana sibi commissa, cujus fidelitas animi sit plane cognita : 0 Corneli, me etiam reperies istorum religione esse consecratum, atque existima me esse factum Harpocratem.

1 In Brix. Stat. codd. et Marcil. membranis Si quicquam tacito ; Stat. conj. Si quoiquam tacitum, nempe å oppntov, arcanum, tacendum; vel, Si quidquid taciti ; Marcil. Si quicquam tacito, commissum est sub fide amico; alii ap. Marcil. Si quicquam taciti, quod vult quoque Heinsius : in pluribus edd. vett. tacite.--3 Meque esse invenies in Venet. Brix. Vicent. Rheg. cod. Scal. Marcil. membranis, et nonnullis Statii; quod reposuit Scal. et probavit Marcil. qui interpr. que per quoque: Atque esse juvenes in aliis Stat. codd. Stat. conj. Me, quem ipse adjures; vel, Aut quem ipse adjures ; vel, Me, quem ipse invenias. Illo cum jure sacratum, Corneli: Voss. Me æque invenies, improbantę Doër. secutus tamen illum est Vulp. Me quoque, ut hiatus relinquatur, vel Me certe mallet Doer. Illo tibi jure sacratum in codd. Italicis Heins. 'manet tamen, quamcumqne lectionem sequaris, dura et inconcinna in hoc disticho oratio; sequi enim debebat 'et putabis;' interim dedimus lect. quam edd. Mur. Gryph. Henr. et aliæ exhibent.' Doer.—4 In quibusdam Voss. codd. deest esse, cui nec hiatus nec correpta ultima in puta displicet.

NOTÆ

1 Si quicquam tacito] Cornelio fi mate fuerat in fronte prænotatum. dem suam spondet, invictamque adeo 4 Harpocratem] Apud Ægyptios taciturnitatem, ut nunquam arcana Harpocrates Deus silentii habeba. sibi commissa sit revelaturus.

tur; cujus simulacrum in Templis 3 Jure sacratum] Id est, quasi Sa- Isidis et Serapidis erat, quod digito cramento Religionis adactum. Ver. labiis impresso videbatur admonere bo mystico Catullus utitur, quia agi. silentium esse servandum. Huic Deo tar de silentio, quod mysteriorum mense Mesori, hoc est, Augusto, leest proprium. Sic primis Ecclesiæ gumina offerebant. De hoc porro sæculis inter Christianos ji diceban- silentii symbolo jam supra Catullus : tur . Sacrati, seu Initiati'et Sig. 'Et patruum reddidit Harpocratem.' nati,' qnibus Crucis signaculum Chris.

CARMEN CIII.

AD SILONEM.

Aut, sodes, mihi redde decem sestertia, Silo,

Deinde esto quamvis sævus et indomitus : Aut, si te nummi delectant, desine, quæso,

Leno esse, atque idem sævus et indomitus.

O Silo, vel restitue mihi, quæso, decem sestertia, et postea sis ferus et implacabilis quantum volueris; vel si te nummi oblectant, cessa, oro, esse leno, atque etiam minux et ferox.

1 Pro decem in uno Stat. cod. tuo, unde Faërn. fecit duo: in nonnullis Voss. codd. Syllo vel Sillo.3 At, si te nummi in Pat. nimium pro nummi in nonnullis Stat. codd.

NOTÆ

1 Aut, sodes, Silo] Monet Catullus nentibus ita dicti fuere. Plures auSilonem, cui decem sestertia mutuo tem leguntur familiæ hujusce cogpodederat, ut sibi mutuatam pecuniam minis apud Romanos fuisse, maxime reddat, ac postea quautum voluerit vero in gente Sergia, Antonia, Proferocius nummos reposcenti intermi- pedia, &c. Sodes, pro ' si audes,' alii netur; aut si reddere nolit, desinat volunt esse verbum, ut Priscianus ; saltem lenocinium facere, ferocire et adverbium alii exhortationem roga. interminari. Silones porro, Nonio tionemve denotans arbitrantur. Marcello teste, a superciliis promi

CARMEN CIV.

AD QUENDAM DE LESBIA.

Credis, me potuisse meæ maledicere vitæ,

Ambobus mihi quæ carior est oculis ?

Putasne me valuisse maledicere amicæ meæ, quæ mihi longe carior est geminis

1 Pro maledicere Scal. conj. raledicere, improbante Marcil.—4 In Stat. et

NOTÆ

1. Credis, me potuisse maledicere] Æ famam vulgaverat in populum, Lesmulus Catulli quidam cum Tappone biam inter et ipsum discordias agi

Nec potui; nec, si possem, tam perdite amarem :

Sed tu cum Tappone omnia monstra facis.

ocellis? Non equidem valui hoc facere; neque, si quid ejusmodi valerem, eam tantopere deperirem. At tu cum Tappone omnia facis monstra.

Scal. cod. : cum tappone ; unde Scal. lect. nostram defendit: mentionem 'Valerii Tapponis' facit Liv. XXXVII. 46. g. 11. ubi vide Drakenb. in Zanc. et Maff. 1. cum tapone ; in Pat. cum tripone ; unde Stat. conj. Sed tu cum turpi ore : in nonnullis Voss. Il. Sed tu cuncta pone ; in aliis ejusdem, Sed tuta pone ; unde conj. Sed tua, Coponi, omina (vel crimina) nostra facis : Vossium secutus est Vulpius : in Brix. Vicent, an. 1500. Ald. Junt. Colin. Gryph. Mur. Henr. Græv. aliis, Sed tu cum caupone, hoc sensu, ut, quisquis ille fuerit, sæpius in caupona versatus, cum ipso caupone perpotasse, et monstrosa cum illo mendacia finxisse et sparsisse videatur ; alii vero legunt, Sed dum cuncta probas.

NOTÆ tari, eumque Lesbiæ maledixisse,' et XXIX. et XXXV. Alii Codices ha. seu, ut alii legunt, [valedicere] 'vale bent, cum Caupone ; alii vero legunt; dixisse,' alioque amorem transtulisse; Sed dum cuncta probas omnia monstra quod verum esse negat noster Catul. facis. “Monstra' autem facere’hic lus.

nihil est aliud, quam incredibilia quæ4 Cum Tappone omnia monstra facis] que et turpia confingere, et nimia Tappones seu Tappi familiæ fuerunt loqnacitate prodigiosa et portentosa cognomines Romæ in gente Valeria, commenta narrare, quod Græci repaet in gente Villia. T. Livius lib. xxv. TODEVELV, seu teparodoyeî dicunt.

CARMEN CV.

IN MENTULAM.

MENTULA conatur Pimplæum scandere montem :

Musæ furcillis præcipitem ejiciunt. Mentula nititur ascendere Pimplæum montem, sed Musæ deorsum furcis eum agunt præcipitem.

1 Avant. legit pipleum scandere ; in Voss. Il. scindere in signif, nescio qua obscæna.

NOTÆ 1 Mentula Pimplæum] Ineptum ho tis laudes affectantem irridet Catul. minem et indoctum, quem alii For. lus, utpote quem rejiciant Musæ, tanmianum illum, de quo jam sæpius, quam sit genio sinistro, et pingui Mi. alii alium hoc nomine in contemtum nerva, hoc est, ingenio crasso et ad ita appellatum intelligunt, versus fa versus componendos minime idoneo. cere tentantem, et Poëticæ faculta. Mons autem Pimplæus locus est He

NOTÆ

liconi vicinus, ' Pimpla' dictus, et "furcilla.' Alii vero a vocabulo, Musis a Thracibus, qui Bæotiam in 'far,' et verbo cillere,' quod est coluerunt, consecratus. Sunt qui hoc movere, ' furcillas' quasi 'farcillas' Epigrammate volunt confiteri Poë. dici volunt. Sunt enim 'furcillæ' tam obscena se scribere voluisse, instrumenta, quibus frumenta ad vensed a Musis, quominus id faceret, fu tum a rusticis jaciuntur, sic dicta, isse se prohibitum.

quod his frumenta cillent. 2 Furcillis] A furca' ducitur

CARMEN CVL.

DE PUERO ET PRÆCONE.

Cum puero bello præconem qui videt esse,

Quid credat, nisi se vendere discupere?

Quicumque cernit præconem jugiter versari cam pulchro adolescente, quid putet, nisi ipsum vehementer exoptare se vendere?

1 Ita hunc versum legi jussit Avantius : puero Obelio in omnibus Stat. codd. qui videt ipse in Maff. 1. probante Voss. qui videt ipsum dedit Vulp. 'qua mutatione omnis, quam sibi pepererunt Interpp. sublata est difficultas. Doer. Sed esse testantur omnes alii codd. et edd. vett.

NOTÆ

1 Cum puero bello præconem, &c.] pluris eam liceatur, addicere. Cum præcones vendendis in auctione 2 Vendere discupere] Mangones Rorebus adhiberi maxime solerent apud mæ quondam pueros exsectos et in Romanos, Poëta formosum quendam Venerem fractos vendere erant soliti. puerum a præconis consuetudine re Martial. lib. 1. Epigr. 59. “Millia vocare cupiens, ait, homines, qui tam pro puero centum me mango popofrequenter eum cum præcone vide scit.' Discupere, valde cupere; sicut ant, nihil aliud posse cogitare, quam dispudet' pro valde pudet. ipsum velle pudicitiam suam ei, qui

« ZurückWeiter »