Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

Et longe ante omnes mihi quæ me carior ipso est,

Lux mea; qua viva vivere dulce mihi est.

160

mea amica, mea vita, quæ mihi memetipso carior est, et qua sola salva et incolumi vita mihi suavis est.

uno Voss. et Mediol. totus versus abest.-_159 Sed longe Lat. Lat. pro ipso offerunt Dat. et Ricc. ipse; tres Saib. Medic. Vall. Corv. et edd. ante Aldum ipsa.—160 · Est in Dat. et Ricc. deest. Nobis olim totus locus, mirum in modum impeditus, hoc modo expediri fortasse et constitui posse videbatur, si pro'et tu in vs. 155. ut tu, et vs. 157. Det qui pro Et qui legeretur; ultimum autem distichon antecedenti præponeretur sic, Sitis felices ut tu, &c. Et domus ipsa, &c. Et longe, 8c. Lux mea, &c. Det, qui principio, &c. Sunt primo, 8c. Sed nunc vix dubito, quin totum distichon vs. 157. 158. a sciolo quodam appictum sit.' Doer.

CARMEN LXIX.

AD RUFUM.

Noli admirari, quare tibi foemina nulla,

Rufe, velit tenerum supposuisse femur: Non ullam raræ labefactes munere vestis,

Aut pelluciduli deliciis lapidis.

Ne demireris, ó Rufe,

aut cur nullam puellam corrumpas dono pretiosæ oestis, aut illecebris gemmæ pellucentis. Tibi nocet malus quidam vulgi

3 In Scal. et noppullis Stat. codd. Nos illa rare; in aliis Stat. Nos illa aræ ; in Ald. Mur. Stat. Græv. ed. anon, aliis, Non, si illam raræ ; in Scal. 1. Non illam raræ, quod reposuit Voss. Lect. nostra, quam ex Gryph. 2. revocavit Doer. est ex conj. Avantii. labefactas in Brix. improbante Doer.

NOTÆ 1 Noli admirari, Rufe] Hoc Epi. hortatur Poëta, ut e duobus alterum grammate exagitat Catullus quen- faciat, vel quod tetrum illum capruni dam Rufum divitem, et male olentem, occidat, malumque hoc pacto suffocet qui licet munera donaret mulieribus, odorem, vel admirari desinat cur non ab illis tamen non amabatur: cujus ametur. rei causam asserit fuisse teterrimum 2 Tenerum femur] Ut cum ipsa coalaruin odorem, quem Græci tpdyov, ëas, scilicet. Latini caprum aut hircum vocant ; cu. 4 Deliciis lapidis] Gemmæ namque jus odoris feditate præter ceteros ad ornatum, ostentationem, et deliinsignis erat ille Rufus ; unde ipsum cias taptum expetuntur.

Lædit te quædam mala fabula, qua tibi fertur

5 Valle sub alarum trux habitare caper. Hunc metuunt omnes : neque mirum ; nam mala valde est

Bestia, nec quicum bella puella cubet. Quare aut crudelem nasorum interfice pestem: Aut admirari desine, cur fugiunt.

10

recessu.

sermo, quo dicitur naribus crudelis hircus tibi stabulari subter axillarum tuarum

Hircum istum timent omnes, nec hoc est mirandum. Pessima enim est bellua, neque ea est cum qua formosa puella dormire velit. Quamobrem vel occide sævam illam narium pestem, vel cesse demirari quare te omnes refugiunt.

4 In Stat. libb. proluciduli.—10 Aut te admirári desine cur fugiant conj. Heins.

NOTÆ 5 Mala fabula] “Fabulam' vocant cus in alis.' quicquid est in ore et sermone po 8 Bestia] Sic etiam Plautus Bacpuli, sive verum, sive falsum sit. chid. Mala tu es bestia.' Penul.

6 Valle sub alarum trux habitare ca • Male ego metuo milvios ; mala besper] Alarum vallem vocat axillarum tia est, ne forte me auferat pullam recessum sub brachiis et humeris. tuum.' Caper vero odor est bircinus, qui ita 9 Interfice pestem] Quasi de anidicitur ab hirco seu capro propter mali sermo esset, facete de fætore ejusdem animalis graveolentiam et illo tetro loquitur. Dicit tamen Nofætorem. De hoc infra etiam Carm. nius interficere et occidere Veteres etiLXXI. Si cui, Virro, bono sacer ala am de inanimatis usurpasse, Virg. rum obstitit hircus.' Horat. Epod. · Fer stabulis inimicum ignem, atque XII. ' Namque sagacius unus odoror, interfice messes.' Polypus, an gravis hirsutis cubet hir

CARMEN LXX.

DE INCONSTANTIA FEMINEI AMORIS.

NULLi se dicit mulier mea nubere malle,

Quam mihi; non si se Jupiter ipse petat.

Uxor mea affirmat se nemini potius quam mihi nubere velle ; neque etiamsi

NOTÆ

1 Nulli se dicit] Mulierum infideli- muliebribus blanditiis nullam esse tatem et inconstantiam sub amicæ adhibendam fidem. suæ persona hoc Epigrammate tax 2 Non si se Jupiter ipse petat] Sic are voluit Catullas; significatque infra ad Lesbiam Catullus : Nec

Dicit: sed mulier cupido quod dicit amanti,

In vento, et rapida scribere oportet aqua.

Jupiter eam expetat. Hoc asserit ; at quod fæmina dicit ardenti amatori scribendum est in vento et rapidis aquis.

4 Pro In vento legendum censet Burm. 1. ad Anthol. Tom. I. p. 541. In vino, quam quidem lect. jam a Gifanio in Ind. Lucr. p. 450. propositam confirmare studet loco ex Xenarchi Tevrdoq ap. Athen. x. p. 441. "Opkov deyi γυναικός εις οίνον γράφω" sed In vento rem significantius exprimere videtur.

NOTÆ

præ me velle tenere Jovem.' Ovid. possit iinprimi ; nam et aqua jugiter Epist. Phædræ ad Hippol. “Si mihi fluit, et ventus nihil est aliud quam concedat Juno fratremque virumque, aër fluens. Eodem fere modo de fæHippolytum videor præpositura Jo- minei sexus sublesta fide Propert. vi.'

• Quicquid jurarunt ventus et unda 4 In vento, &c.] Duo lepide conjun- rapit.' git, quæ ea sunt natura, ut in iis nihil

CARMEN LXXI.

AD VIRRONEM.

Si quoi, Virro, bono sacer alarum obstitit hircus,

Aut si quem merito tarda podagra secat:

[ocr errors]

O Virro, si alicui unquam homini execrabilis axillarum caper nocuit, vel si

se

[ocr errors]

1 In Scal. cod. Si qua, Viro, bono sacrorum obstitit; et sic in Rheg. Voss. II. et aliis codd. ap. Ed. Cant. in Mediol. Si qua viro

obstitit hircus ; unde Voss. primum conj. Si quoi virosus; deinde in nostra lect. acquiescit; quam primus edidit Parth. in Brix. quamque receperunt Vulp. Ed. anon. Bip. alii: Si quoi jure bono ini Ald. Junt. Colin. Stat. Græv. monente Avant. et hanc lect, servant nonnulli codd. teste Stat. Si cui, virro, homini sacer alarum in Gryph. et Mur. Si quoi, Virro, bono ritu, sacer obstitit Marcil. Si quoi, Virro, domos sacer alarum obsidet tentabat Mel. caper alarum

[ocr errors]

NOTÆ

1 Si quoi, Virro] Virronem amicum tur. Sacer hic sumitur, pro' execraconsolatur, quod rivalis ejus, quem bili, ut apud Virg. · Auri sacra faRufum, de quo mox dictum est, fuisse mes.' verisimile est, si ad ejus amicam va 2 Tarda podagra] Quia nimirum dat, simul cum ipsa meritas det pre- homines reddit tardos, inertes, et ad nas ; cum hæc ejus tetro hirci fætore opus imparatos. affligatur, ille vera podagra eneceDelph. et Var. Clas. Catul.

S

Æmulus iste tuus, qui vestrum exercet amorem,

Mirifice est a te nactus utrumque malum, Nam quoties futuit, toties ulciscitur ambos :

Illam affligit odore, ipse perit podagra.

5

aliquem iners dolor pedum jure torquet ; tuus ille rivalis, qui vestras delicias interturbat, mirum in modum per te est utrumque assecutus incommodum.

obstitit Heins.—4 In Maff. 1. Mirifice est a te, probante Siat. quod etiam ser. vant Marcil. membr. Venett. Brix. Vicent. Rheg. Ald. Junt. Scal. Græv. Cant. Bip. aliæ. Mirifice est actu in Gryph. et Stat. Mirifico est astu, CipWVuLWS dedit Mur. Mirifice est tactu conj. Turn. Mirifice est, ac tu, nactus edidit Voss, cui adhærent Vulp..et Ed. anon, Mirifica est arti vult Marcil.

NOTÆ 6 Perit podagra] Quia ex coitu do. est. Ovid. "Tollere nodosam nescit lor augetur. Est autem podagra do- medicina podagram.' Martial. vero, lor et contractio pedum, et in hac Litigat, et podagra Diodorus, Flacdictione syllaba media indifferens ce, laborat.'

CARMEN LXXII.

AD LESBIAM.

DICEBAS quondam, solum te nosse Catullum,

Lesbia; nec præ me velle tenere Jovem.

Olim asseverabas, o Lesbia, te Catullum tuum unum cognoscere, et nolle te

NOTÆ

1 Dicebas quondam] Mirum hoc qui amet. Ita sæpe tum belluas, Epigrammate affectum expressit Ca tum res inanimas, ut cibum et potum, tullus. Zelotypia enim ductus, quod signa, statuas, tabulasque egregii opeLesbia fidem datam non servarat ali ris amare dicimur; quibus tamen neum amando, dicit se quidem illam mo sanus nos bene velle dixerit. Asmagis diligere, sed tamen illi minus serit igitur Poëta se quondam non bene velle. Unde quid intersit inter tantum amavisse Lesbiam, ut vulgus 'amare' et ' bene velle' patefacto, amicam solet, voluptatis nimirum suæ cetera perspicua erunt.

* Amare'

causa ; verum etiam ut patres liberos igitur latius patet quain 'bene velle.' generosve amant, qui non delectaNeque enim si quis amet, continuo tione aliqua aut utilitate suâ eos diillud sequitur, ut etiam bene velit; ligunt, sed totam suam illam benevocum tamen bene velle non queat, nisi lentiam in ipsorum commoda et op

Dilexi tum te, non tantum ut vulgus amicam,

Sed pater ut gnatos diligit et generos.
Nunc te cognovi. Quare, etsi impensius uror,

5. Multo mi tamen es vilior et levior. Qui potis est? inquis. Quod amantem injuria talis

Cogit amare magis, sed bene velle minus. Jovem ipsum mihi præferre. Amavi te tunc temporis, non modo quantum unusquisque diligit amicam ; verùm etiam quantum purens amat filios ac generos. Jam vero te tuasque fraudes novi: unde quanquam vehementius ardeo tui amore ; nihilominus longe mihi despectior es et indignior. Quomodo hoc potest fieri? ais. Quia ejusmodi injuria compellit amatorem plus diligere, at minus bene velle.

.

6 In Stat. codd. Multa ita me nec vilior; vel, Multo ita nec me vilior; in Venet. an. 1493. Multo ita tu nunc me; antique autem me pro mihi positum esse observat Parth. Multo ita ne mi tu vilior in Ald. 1. Multo ita me nec tu vilior in Ald. 2. Stat, et aliis. Lectio nostra in Scal. Græv. Voss. Vulp. ed. anon. et Bip. jam recepta, Guarino P. debetur.—7. In Maff. 1. Qui potis est, ut legi jussit Avant, in aliis Stat. Qui potis es ; unde ille conj. Qui pote sic, inquis, vel Qui potis hoc; in nonnullis vett. Quis potis est : pro Quod Stat. codd. habebant Quam; ille conj. Quæ ; vel quia, sic, Qui potis hoc, inquis, quia amantem.—8 Cogat in Gryph. Mur. Voss. et aliis ; sed nostram lect. servant omnes Stat. codd. cum edd. Ald. Stat. Scal. Græv. Vulp. anon. et Bip. In Gryph. 2. cum hoc Carmine conjungitur Carm. Lxxxv. Odi et amo, 8c. Stat. putat, ant simul cum his, aut statim post hos, legendos esse versus Carm. Lxxv. 5. Nunc est mens, $c. usque ad finem ; et deinde illos, Odi et amo, $c. In edd. Venett. hoc cum sequenti Carmine conjunctum exhibi. tum est.

NOTÆ portunitatem referunt; tum nempe, a cias et perfidiam. cum ipsius blanditiis inductus in frau 7 Quod amantem injuria] Responsio dem, se quoque vicissim ab ea amari Catulli est, quia talis injuria, qualem crederet. At ex quo eam levem fal mihi fecisti alium amando, cogit alacemque cognoverit, dicit se qui mantem magis amare, sed minus be. dem nihilominus eam amare, aliquan.

ne velle,

Amare' et ' bene velle' to etiam magis; sed tamen deposi- ideo differre dicunt Philosophi, quia isse ex animo veterem illam benevo amor perturbatio est; velle autem lentiam intimam, qua eam complecti est voluntatis et rectæ rationis : unde consueverat.

Cic. Tusc. Quæst. iv. 6 Voluntas est 2 Velle tenere Jovem] Idem fere qua qui desiderat cum recta ratione supra Carm. Lxx. ' Non si se Jupiter desiderat. Et ideo amator, qui sibi ipse petat.'

alium videt præferri, majore amoris 5 Etsi impensius uror] Quamvis perturbatione afficitur, et acrius inmajori amore tui accendar, habeo te cenditur; non vult tamen amicæ bene tamen viliorem et leviorem quam velle ; immo ulcisci desiderat. prius, postquam cognovi tuas falla.

« ZurückWeiter »