Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

70

Omnia quæ toto delapsa e corpore passim
Ipsius ante pedes fluctus salis alludebant.
Sed neque tum mitræ, neque tum fluitantis amictus
Illa vicem curans, toto ex te pectore, Theseu,
Toto animo, tota pendebat perdita mente.
Ah misera, assiduis quam luctibus externavit
Spinosas Erycina serens in pectore curas
Illa tempestate, ferox quo tempore Theseus
Egressus curvis e littoribus Pirvi
Attigit injusti regis Gortynia tecta.

75

nillas fascia pectorali præcingere. Quæ omnia e corpore Ariadnes disjecta hinc inde ad ejus pedes unda maris identidem attingebat. Ipsa vero tum infulæ, tum amictus uctuantis curam abjiciens, de te solo, Theseu, totis visceribus, tota mente, toto animo insana cogitabat. Ah quam infelicem Ariadnen continuis fletibus affligere destinavit Erycina, infundens in ejus animum molestas amoris solicitudines! Eo sæculo, eaque hominum ætate superbus Theseus e sinuoso portu Piræi Gortynias domos iniqui Regis Minois adivit. Ferunt enim quondam

Mitsch.-66 Garl. legit tenero pro toto, improbante Doer. toto dilapsa malit Marcil.–67 In plerisque edd. vett. allidebant ; Avant. conj. adludebant, ut erat in codd. Stat. at Gesner, ad Colum. IV. 20. mavult alluduntur.-68 Pro antiqua lect. fluctantis Avant. legi jussit fluitantis.—69. 70 In edd. vett. toto te pectore; in Stat. codd. toto ex te pectore ; in Ald. 1. toto te ex pectore. Scal. e cod. suo affert, toto te pectore Theseu, Toto animo, t. prodebat perdita mente.—71 Ah miseram in Scal. 1. A misera Stat, in edd. vett. extenuavit ; Stat. codd. et Ald. 1. habent externavit.-73 In codd. Stat, et edd. vett. feroxque et tempore ; in Ald. 1. Voss. lib. opt. et Scal. 1. ferox, et tempore, quod reposuit Ed. anon. Stat, conj. ferox qua et tempore, vel, quo et tempore. Lect. nostram tuentur Gryph. 2. Mor. et Cant.--74 Pyreæi Ald. 1. et Gryph. 1. Pyræi in quibusdam aliis.—75 Heins. conj. invisi regis ; in nonnullis vett. Cortynia, vel Cortina, pro quo legi jussit Avant. Gortynia ; in

NOTÆ 71 Luctibus externavit] Dementem conjunctus. De hoc Plin. lib. iv. 7. fecit, extra se posuit, mente aliena. Propert. lib. II. Eleg. 21. ' Deinde vit, consternavit, afflixit. Sicut dixit ubi Piræi capient me littora portus.' infra, "externata malo. Externari Nonnulli porro volunt hic poëtica livulgo dicitur, qui apud se non est. centia Catullum Piræam' pro 'Pha

72 Spinosas Erycina serens curas] lero' posuisse contra historiæ fidem : Venus Erycina' dicitur ab Eryce Diodorus enim, Pausanias, et alii scri. Siciliæ monte, in quo colebatur reli- bunt, non ex Piræo, sed ex Phalero, giosissime, nbi et ipsi templum con portu solvisse Theseum. Neque enim didit Æneas. Fuit ibidem urbs ejus tunc temporis navale erat Piræus, dein nominis. Ovid.' Avertit vultus cum Themistocles in Piræo portum Erycis quæ possidet arces.'

primus construxerit. Vide Diodor. 74 Piræi] Portus fuit Athenarum lib. II. Pireus, Greece Πείραιος, et Πειραιεύς, 75 Gortynia tecta] Domos Cretenmuro duorum inillium passuum urbi ses. Nam Gortyn, seu Gortyna, ci

Nam perhibent olim crudeli peste coactam
Androgeoneæ pænas exsolvere cædis,
Electos juvenes simul et decus innuptarum
Cecropiam solitam esse dapem dare Minotauro:
Quis angusta malis cum monia vexarentur,
Ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis
Projicere optavit potius, quam talia Cretam
Funera Cecropiæ ne-funera portarentur.

80

Cecropiam urbem fuisse immani pestilentia coactam luere pænas necis Androgeonea, et tradere escam Minotauro septem adolescentes selectos, totidemque pariter virgines, florem puellarum. Quibus incommodis cum Athene premerentur, Theseus ipse maluit suam ipsius vitam pro sua dilecta patria exponere, quam pati ut ejusmodi juvenum puellarumque corpora Cecropiæ lugenda in Cretam deferrentur

codd. Mel. Scal. et ed. Rheg. Gortynia templa, probante Bach ad Tibull. p. 189.—76 Heins. conj. coactos.-77 In omnibus Stat. codd. Cum Androgeneæ ; in aliis Quom; Stat. malit Androgenææ. Lect. nostra debetur correctoribus in edd. vett.—78 Avant, supplevit decus, quod deerat in scriptis.79 Cecropidum solitum esse conj. Heins. improbante Doer.-80 In quibusdam edd. vett. augusta, quod retinet Scal. sed omnes Stat. codd. exhibent angusta : pro "vexurentur duo vetustiores libri ap. Stat. versarentur.-83 Funera C. nec

NOTÆ vitas fuit Cretæ insolæ ad Lethæum arx Athenarum, tamen sumitar vulgo amnem sita; de qua Plin. lib. iv. 12. pro tota civitate. Urbs enim Athe. et Strab. lib. x. In hac urbe dicitur næ, sicut et tota regio Attica, dicta fuisse Labyrinthus, jussu Regis Mi est ' Cecropia,' a primo Rege Cenois exstructus : unde dicitur ' injus. crope. tus.'

Minotauro] Fabula Minotauri no77 Androgeoneæ cædis] Androgei tior est, quam quæ hic pluribus cominterfecti. Filius fuit Androgeos memoretur. Nulli enim nesciunt Pamajor natu Minois Regis, qui, multis siphaën Solis filiam, Minois Cretæ insignis palmis, ab Atheniensibus et Regis uxorem, cum Tauri amore veMegarensibus ex invidia occisus est. hementer flagraret, ope et arte DæIn cujus ultionem Minos, Niso Me dali intra ligneam vaccam inclusam garensium rege interfecto, Megaram voti compotem factam fuisse : nnde evertit. Athenienses acri bello su natum dicunt Minotaurum media peravit, eosque quotannis septem parte hominem, reliqua vero taurum adolescentes, totidemque puellas a

referentem. Hoc autem monstrum Minotauro devorandos in Cretam labyrintho inclusum postea Theseus mittere coëgit. Alii scribunt, ad Ariadnes ope adjutus dicitur interfehoc solvendum tributum Athenienses cisse. peste, fame, et bello vexatos ab Ora 81 Caris Athenis] Patria scilicet, culo fuisse compulsos.

quæ semper est dulcis et dilecta. 79 Cecropiam] Oppidum a se con Virgil. Ecl. 1. Nos patriæ fines, et ditum Cecrops a nomine suo Cecro dulcia linquimus arva.' piam appellavit, quæ cum proprie sit 83 Funera ne-funera (nec funera) Ut

85

Atque ita nave levi nitens ac lenibus auris
Magnanimum ad Minoa venit, sedesque superbas.
Hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo
Regia, quam suaves expirans castus odores
Lectulus in molli complexu matris alebat;
Quales Eurotæ progignunt flumina myrtos,
Aurave distinctos educit verna colores :
Non prius ex illo flagrantia declinavit
Lumina, quam cuncto concepit pectore flammam
Funditus, atque imis exarsit tota medullis.
Heu! misere exagitans immiti corde furores,
Sancte puer, curis hominum qui gaudia misces,

90

95

exequiis caritura. Itaque navigio celeri rectus, ac ventis secundis ad fortem Minoëm accessit, regiamque ejus superbam. Hunc vero ubi primum amantibus oculis ridit Ariadne filia Regis, quam castum cubile fragrantes exhalans odores in tenero matris sinu fovebat ; quernadmodum fluvius Eurotus procreat myrtos, vel rentorum tepentium flumen jucundum varios alit flores ; non antea ab illo urdentes oculos avertit, quam totis plane visceribus amore ejus incensa est, et intimis sensibus exarsit. Eheu! o divine puer, qui inclementer furias amoris

funeru in Venett. Gryph. et Mur. ne funere legit Stat. qui conj. nec funere ; sed in duobus codd. invenit ne funera : Heins. conj. Munera C. seu funera, vel, ceu funera.—87 Pro antiq. lect. costus Avant. legi jussit custus.—8 In Scal. vet. lib. myrtus ; et sic Voss. aliique.-92 In nonnullis edd. vett, toto, quod si adınittimus, inquit Heins. versu sequenti tosta pro tota legendum erit: in omnibus Stat. codd. cuncto.-94 In uno Stat. cod. Cum misere; in duobus

NOTÆ

6 Inse

Greci dicunt άδωρα δώρα, άχαρις χά-
pις, γάμος άγαμος, πότμος αποτμος, &c.
Sic Cicero dixit Philipp. I.
pulta sepultura.' Horat. 1. Od. 34.
• Insaniens sapientia. Funera porro
dicnntur corpora electorum juvenum
mox peritura, et adhuc viva, et fune-
ribus caritura. Quo fere sensu Ma-
nil. 1. v. de Andromeda dixit: • Vir.
gipis et vivæ rapitur sine funere fu-
pus.'

86 Virgo Regia] Filia regis Minois Ariadne, ubi primum conspexit Theseum, ejus amore coepit incendi.

89. Quales Eurotæ] Fluvius est La'coniæ Eurotas Spartam alluens, ripasque habens frequentibus myrtis

et lauris copsitas, atque in mare seu sinum Laconicum inter Gythenm et Acriam prorumpens. Familiaris por. ro Poëtæ nostro comparatio est virginis cum myrto, ut supra de nuptiis Juliæ et Manlii vidimus ad illud • Floridis velut enitens Myrtus Asia ramulis.'

95 Sancte puer] Cupidinem alloquitur, qui puer a Poëtis fingitur, et tanquam potentissimus Deus colitur. Virgilio Ecl. viii. dicitur, 'Improbus ille puer; Similem omnino huic versui sententiam protulit Catullus infra ad Manlium : ' Qui dulcem curis mis. cet amaritiem,'

100

Quæque regis-Golgos, quæque Idalium frondosum,
Qualibus incensam jactastis mente puellam
Fluctibus, in flavo sæpe hospite suspirantem !
Quantos illa tulit languenti corde timores!
Quantum sæpe magis fulgore expalluit auri !
Cum sævum cupiens contra contendere monstrum,
Aut mortem oppeteret Theseus, aut præmia laudis.
Non ingrata, tamen frustra, munuscula Divis
Promittens, tacito suspendit vota labello.
Nam velut in summo quatientem brachia Tauro

105

excitans, mortalium lætitiam solicitudinibus confundis, Tuque, o Venus, quæ Golgos maxime et Idalium nemus semper vernans diligis, quantis curarum fluctibus virginem Ariadnen amore Thesei ardentem, et pro flavo illo advena frequenter suspiria fundentem, agitavistis! O quam magnos Ariadne languido pectore passa est metus! O quam frequenter auro rutilo pallidior facta est ! Cum Theseus volens contra ferum monstrum Minotaurum pugnare, vel mortem subire am. biret, vel victoria gloriam referre: tunc ipsa promittens dona Dis grata, sibi tamen non profutura, silentibus labris concepit vota. Quemadmodum enim violenta ventorum procella in excelso monte Tauro quercum ramos agitantem,

Heu misere, nt legi jussit Marcil.-96 Quæque regi, vel, Quique regis Golgos, vel Colchos Avant. Quique in duobus Stat. codd. et Ald. 1. in omnibus codd. Colchos, quod in Golgos primus mutavit Hermolaus Barbarus. Vide Carm. XXXVI. 14. frondosam volebat Scal.-97 Qualibet in omnibus Stat. codd. jactastis debetur Avantio.—100 Quanto sæpe Stat. Faërn. legendum putabat, Quam tum sæpe.-102 Mur. et Marcil. malint appeteret; in Scal. cod. expeteret; at in omnibus Stat. codd. oppeteret.—104 In duobus Stat. codd. succedit ; in Scal. et Maff. 11. succendit; unde fecit suscepit, cui accedit Voss, probante Mitsch. Nostram lect. tuentur Venett. Brix. Vicent. Ald. Gryph.

NOTÆ 96 Quæque regis Golgos] lepopao. ne ipsius amor patri Minoi innotesceTIK@s Venerem compellat quæ præci- ret. Ideo verba ejus labris suspendi pue apud Golgos et Idalium in in et inhærere videbantur. sula Cypro colebatur. De his jam 105 Nam velut in summo, &c.] Sic supra in Annalibus Volusii, et Epi. Hom. Il. xvi. Sarpedonem a Patrothalamio Manlii et Juliæ.

clo interfectum comparat cum quer. 103 Non ingrata, tamen frustra] Sa. cu, populo, aut pinu cæsis. Horat. tis quidem Dis accepta vota, qnia de Achille iv. Od. 6. ' Ille, mordaci servaverunt Theseum; sed tamen velut icta ferro Pinus, aut impulsa Ariadna frustranea, nihilque profu- cupressus Euro, Procidit late, potura ; quia a Theseo deserta est. suitque collum in Pulvere Teucro.'

104 Suspendit vota labello] Quia Taurus porro mons est totius Asiæ non aperte proloquebatur, ut quæ longe maximus, qui ab Indico mari non audebat palam et publice vota exsurgens vaste satis attollitur: defacere pro Theseo, cujus amore cap. inde dextro latere ad Septemtrionem, ta erat, contra fratrem Minotaurum, sinistro Meridiem versus deflectitur,

Quercum, aut conigeram sudanti corpore pinum,
Indomitus turbo contorquens flamine robur
Eruit: illa procul radicibus exturbata
Prona cadit, lateque et comminus obvia frangens:
Sic domito sævum prostravit corpore Theseus
Nequicquam vanis jactantem cornua ventis.
Inde pedem sospes multa cum laude reflexit,
Errabunda regens tenui vestigia filo;
Ne labyrintheis e flexibus egredientem

110

vel pinum stillanti cortice conos ferentem, impetu concutiens evertit, et illa arbor radicitus undique extirpata præceps decidit, et comminus et eminus quæque sibi obvia comminuit ; ita Theseus in terram crudelem Minotaurum corporis ejus mole prostrata dejecit, frustra cornibus inanes ventos agitantem: atque inde reversus est salvus magna cum gloria, regens vagos gressus tenui filo, quod ei Ariadna præbuerat, ne eum ex ambagibus labyrintheis exeuntem deciperet cæcæ

Mur. Cant. et Vulp.-106 Voss. affert ex Mediol. congestam sudanti corpore pinum, i. e. densam, compactam, robustam; eumque secutus est Ed. anon. in duobus Stat. codd. sudanti corpore; in uno cortice, uti in Venet. an. 1500. Gryph. Mur. Græv. Vulp. et Bip. crinigero nutantem in vertice tentat Lenz, i. e. in vertice montis:' at duo Colum. codd. et Exc. Vat. Urs. exhibent, conigeram nutanti vertice pinum, ut et conj. Heins. quam lect. in textum reci. piendam putat Hand. Heins. ad Claud. p. 932. alteram profert conj. fluitanti vertice: alii cornigeram, improbante Marcil.—108 In quibusdam edd. vett. radicibus extirpata: in omnibus Stat. et Scal. codd. radicibus exturbata : Avant. legi jussit radicitus exturbata, quod reposuit Ed. anon. Verba, illa procul r. e. Prona cadit uncis includit et in parenthesi dicta accepit Lenz. ita, ut sequentia ad ' turbinem' referantur; quod improbat Doer.-109 In edd, vett. lateque et comminus omnia frangit, quod minime Catullianum esse conten. dit Stat. qui in duobus codd. invenit, lateque cum ejus obvia frangens, et in alio, lateque ejus obvia frangens; unde legendum suspicabatur, late quæcunque sibi o. f. et Voss. late quæcunvis o. f. hinc late quæcumvis o. f. in ed. anon. Scal. e cod. legi jubet, lateque et comminus o. frangens ; at longe antea dederat Avant. lateque et comminus o. frangit.—110 Lennep. ad Coluth. 1. 7. cum sævum sine addito substantivo concoquere non posset, corrigebat, Sic domitum taurum prestravit robore Theseus: Lenz. Sic domito sævum prostravit corpore taurum Necquidquam ventis jactantem cornua Theseus ; ingeniosius, sed nimis sæva manu, inquit Doer. Scal. e cod. suo dedit prosternit.-112 Inde pedem victor

NOTÆ

Asiamque dividit, et in Occidentem Plin. lib. xvi. 10. et 11. perpetuo jugo vergens, pro varietate 111 Jactantem cornua ventis] Frusgentium, linguarum, ac regionum, tra percutientem cornibus vibratis quas attingit, varia sortitur nomina. aërem, et ventos inanes, quasi contra De hoc monte Plin. lib. v. 27. Strabo hos luctaretur. lib. II. Solin. cap. 48. Pomp. Mela 113 Regens tenui vestigia filo] Sicut lib. 1. et alii.

doctus fuerat ab Ariadne. 106 Sudanti corpore] Quia pinus 114 Labyrintheis e flexibus] Labyarbor est resinam ferens. De qua rinthus domus est cæca, et obscura,

« ZurückWeiter »