Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

10

Non immerenti quam mihi meus venter,
Dum sumtuosas appeto, dedit, coenas.
Nam, Sextianus dum volo esse conviva,
Orationem in Antium petitorem
Plenam veneni et pestilentiæ legit.
Hic me gravedo frigida, et frequens tussis
Quassavit, usquedum in tuum sinum fugi,
Et me recuravi otioque et urtica.
Quare refectus maximas tibi grates
Ago, meum quod non es ulta peccatum.
Nec deprecor jam, si nefaria scripta

15

immerito alvus mea attulit, cum lauta convivia quærerem. Cum enim cuperem esse conviva Sextii, recitavit mihi orationem adversus actorem suum Attium, refertam veneno et pestilentia ; ibi me algida gravedo et crebru tussis vexavit, donec in tuum gremium confugi, ac me curavi ocimo et urtica. Itaque jam recreatus maximas tibi refero gratias, o villa, quod non punieris culpam meam. Nec recuso nunc quin, si

malamque p. expui.—8 In edd. vett. Non i. vertitur mihi quam mens; sive, verenti....mens ; sive, vertitur....mensa; sive, meretur....mens: in cod. Lambini, vorax venter; in Statianis, quam mihi mens vertitur; vel, veretur ; vel, fertur : in Mur. cod. meus vertet ; unde affirmat se conj. meus venter; sed hæc lectio Faërno debetur, non item Mureto, si Statio fides sit.—11 In codd. et edd. vett. minantium petitorum ; in quibusdam munacii ; in Ald. 1. in Actium petito, rem: Stat. e lect. codd. fecit, in Antium ; Scal. in Attium.—15 In edd. vett. Et me recuravi ocymoque, vel, ocioque: in uno Stat. cod. Et me curavi ; in aliis ejusdem, Et me recuravi otioque: Stat. conj. Et me ne curavi, ut ne pro‘quidem' dictum sit, breve syllaba. Scal. edidit, Et me procuravi ocimoque, improbante Marcil.-17 Ita legebat Stat. in omnibus codd. præterquam in Pat. in quo erat, quæ non es ulta: Faërn, emend. quod non es ulte, ut ad ' fundum' referatur, quem sequitur Vulpius; in nonnullis edd. vett. meoque non :

NOTÆ bana' vero dicitur quæ non procul vocem obtundit, et tussim siccam et ab urbe est.

frequentem movet. 11 Orationem] Mos fuit Antiquis, 15 Otioque Cocimoque) et urtica] Alii ut ubi quid scripserant, amicos con legunt, otioque. Urtica medetur tussi, vocarent, iisque illud quicquid erat, ut scribit Plin. lib. XXII. et Cornel. recitarent, ac ipsorum judicio subji. Celsus lib. iv. de Tussi loquens : 'Cicerent, antequam in lucem ederetur. ' bus interdum mollis, ut malva et ur

12 Plenam veneni] Maledictorum tica.' Ocimum' etiam cum rosaceo nempe quibus Attium, alii legunt At aut aceto capitis doloribus mederi ticum, competitorem suum proscinde- dicit Plin. lib. xx. cap. 12. bat. • Petitores' vero dicebantur, 17 Quod non es ulta] Ad villam dequi eundem Magistratum petebant. bet referri quæ versu præcedenti de

13 Gravedo frigida] Capitis morbus buit subaudiri cum dixit, maximas tibi est, cum humor crassior e cérebro in grates Ago. nares defluit, nares ipsas obstruit,

[ocr errors]

Sexti recepso, quin gravedinem et tussim
Non mi, sed ipsi Sextio ferat frigus,
Qui tunc vocat me, cum malum legit librum.

20

rursus recepero detestanda scripta Sextii, frigus afferat catharrum et tussim, non mihi quidem, sed ipsi Sextio, qui tum me invitat, quando nefarium librum legit.

Mur. dedit, non es ultu' peccatum.-19 In edd. vett. Sentire capso, vel, cesso : Avant. conj. Sexti recepso, ut erat in Stat. codd. Maff. 1. habuit Sesti recepso : Lect. Sesti præferret Doer.—20 In nonnullis edd. vett. Non mihi : Avant. legi jassit, Non mi. In quibusdam Sestio.

NOTÆ

[ocr errors]

19 Recepso] Antique dictum pro, mecum manus ipserit arma :' i. e. recepero.' Sic Cic. lib. 11. de Leg. “jussero.' Sacrum sacrove commendatum si 20 Sextio] Plures asserunt hunc quis clepsit rapsitve, parricida esto :' eundem esse cum P. Sextio Equite pro clepserit et rapuerit.' Sic et Romano, pro quo extat Ciceronis Virgil. Æn, XI. Cetera quæ jusso Oratio.

CARMEN XLV.

DE ACME ET SEPTIMIO.

Acmen Septimius, suos amores,
Tenens in gremio, Mea, inquit, Acme,
Ni te perdite amo, atque amare porro
Omnes sum assidue paratus annos,
Quantum qui pote plurimum perire :
Solus in Libya, Indiave tosta,

5

Septimius complectens in sinu Acmen delicias suas, ait illi : 0 Acme mea, si te non amo vehementissime, et paratus non sum jugiter amare te deinceps per ætatem omnem, quantum qui maxime amare potest, obvius occurram glauco leoni solus in

NOTÆ

1 Acmen] Describit Septimii et pereunt adolescentes mulierem.' Acmes meretricis auspicatissimos a 6 In Libya, Indiave tosta] Tertia mores, quasque blanditias sibi invi pars totius orbis est, quam et Africem dicebant faciebantque, exponit. cam dicimus. Sic autem appellata

5 Perire] Pro deperire' dicitur, ‘Libya' putatur, quod inde Libs venquod est impatienter amare, et aman tus fiare soleat. India vero regio do uri. Plaut. Trucul. Tres unam orientalis Asiæ terminus est, quæ

[ocr errors]

10

Casio veniam obvius Leoni.
Hoc ut dixit, Ainor, sinistram ut ante,
Dextram sternuit approbationem.
At Acme leviter caput reflectens,
Et dulcis pueri ebrios ocellos
Illo purpureo ore suaviata,
Sic, inquit, mea vita, Septimille,
Huic uno domino usque serviamus,
Ut multo mihi major acriorque
Ignis mollibus ardet in medullis.
Hoc ut dixit, Amor, sinistram ut ante,

15

Libya aut India torrida. Statim atque pronuntiavit ista verba, Cupido a lava parte sternutavit prosperum consensum, ut prius. Acme vero retorquens leviter cervicem, et vultu illo rubicundo osculata suavis adolescentuli oculos ebrios, O mi Septimille, inquit illa, vita mea, ita semper obsequamur soli huic domino ; quemadmodum flamma multo vehementior et acrior mihi flagrat in teneris visceribus. Statim atque verba ista dixit, Cupido a læva parte sternutavit felicem consensum

5 In marg. Bodl. quoi.—8 In edd. vett. et Stat. codd. sinistra, ut ante Deztra, sternuit approbatione ; in aliis stertuit : in Voss. ll. sinistrante ante ; unde fecit, Hoc ut dixit Amor sinister ante, Dextram sternuit approbationem: Scal. et Marcil. legerent, Amor sinistra inante, Dextram sternuit approbationem; Mel. pro ut ante conj. amanti. Lect. nostram produxit Stat. ex Pat. altero.— 10 In Stat. codd. Ad hanc me, vel, Ad hæc me, in aliis codd. Ad Acme.12 Mel. saviata.—14 In Pat. utroque uno, åpxačkôso in aliis uni, improbante

NOTÆ tam vasta esse perhibetur, ut eam interpretantur, ut sensus sit: Amor tradant esse tertiam partem omnium dextra sternuit approbatione, ut ante terrarum.

sinistra, i. e. cæpit propitius esse, si7 Cæsio leoni] Cæsius est color sub cut ante fuerat adversus et sinister. viridis,igneo quodam splendore inter Sternutationem namque habebant pro micans, qualem in leonis oculis po- signo confirmandi augurii et amoris. tissimum cernimus : hujusmodi ocu Propert. “Aureus argutum sternuit los Minerva bellorum præsidi tribue

omen Amor.' runt Poëtæ, utpote præferocis animi 9 Dextram sternuit approbationem] indices.

Hoc est, propitiam et prosperam. 8 Amor, sinistram] Licet sinistrum' In quam sententiam Theocritus scrisignificet “infaustum,' et 'inomina bit Simichidæ pastori amores sternutam, quantum tamen ad Deos et au tavisse, in bonum auspicii omen, Pe. guria pertinet, significat'prosperum.' nelope etiam apud Hom. Od. E. e Cic. de Leg. 'Is ave sinistra dictus sternutatione Telemachi gaudio perpopuli magister est.' Et illud Virgil. funditur. • Intonuit lævum,' &c.

11 Ebrios ocellos] Amore scilicet. nobis sinistra sunt, Diis et Cælitibus Sic Anacreon Ές πολιoν κύμα κολυμβώ, dextra hab nus. Alii

aliter μεθύων έρωτα. .

Nam quæ

20

Dextram sternuit approbationem.
Nunc ab auspicio bono profecti,
Mutuis animis amant, amantur.
Unam Septimius misellus Acmen
Mavult, quam Syrias Britanniasque:
Uno in Septimio fidelis Acme
Facit delicias, libidinesque.
Quis ullos homines beatiores
Vidit? quis Venerem auspicatiorem?

25

suum, ut prius. . Jam vero a prosperis istis ominibus auspicati affectu mutuo amant, et amantur. Septimius infelix solam Acmen plus amat, quam omnes Syrias et Britannias. Acme constans in uno Septimio amores suos et voluptates ponit. Quis unquam vidit mortales ullos fortunatiores ? quis unquam vidit amorem feliciorem?

Doer.-17 Scal. 1. sinistra, ut ante, Destram sternuit approbationem ; in aliis, sinistra, ut ante Dextra, sternuit approbatione.

NOTÆ

19 Auspicio bono] Sine auspicio mero enuntiare ad majorem vim exVeteres nihil agebant, ut Cic. lib. II. primendam. Syria porro est Asiæ de Divinat. et Val. Max. lib. II. cap. regio quæ quasi in medio orbe con1. testantur. Sunt igitur bona au stituta dicitur, quo fit, ut nec frigore spicia quæ cogunt res inchoare ; sunt nimio rigeat, nec calore torreatur. mala quæ prohibent.

Britannia Insula est in Oceano Sep. 20 Mutuis animis) Summa est in tentrionali, omnium quæ Europæ ad. amore felicitas invicem æque amari. jacent maxima, a Britone rege sic

22 Syrias Britanniasque] Romanis dicta, cum prius Albion diceretur. solemne erat provincias plurali nu

CARMEN XLVI.

AD SE IPSUM DE ADVENTU VERIS.

JAM ver egelidos refert tepores,

Nunc ver reducit nobis tepidam temperiem ; jam ira venti æquinoctialis conti

NOTÆ + Catullus e Bithynia decedens, ubi ipsum ex morbo amisit, eumque ùbi hyemaverat, coactus est in Tro humavit. ade ob fratris valetudinem subsistere, 1 Egelidos tepores] Quia extra friDelph. et Vur. Clus. Catul.

I

5

Jam coeli furor æquinoctialis
Jucundis Zephyri silescit auris.
Linquantur Phrygii, Catulle, campi,
Nicææque ager uber æstuosæ.
Ad claras Asiæ volemus urbes.
Jam mens prætrepidans avet vagari;
Jam læti studio pedes vigescunt.
O dulces comitum valete coetus,
Longe quos simul a domo profectos
Diverse variæ viæ reportant.

10

cescit blandis fatibus Favonii. O Catulle, deseratur Phrygia regio, et terra fertilis Nicææ fervida, et ad urbes Asiæ insignes advolemus. Jam animus meus prægestiens optat excurrere. Jam pedes mei affectu alacres vigent. Valete, o jucunda comitum turba, quos pariter profectos procul a patria varia itinera ad varia loca reducunt.

[ocr errors]

3 Marcil. e vestigio codd. legit, Jucunda 2. 8. aura.--4 Stat. conj. Liquantur.--5 Niceæque ager ruber in nonnullis edd. vett. uber legi jussit Avant. in quibusdam æsticosa.-11 In edd. vett. et nonnullis codd. teste Ed. Cant. Diversos cariæ viæ, quam lect. servat Vulp. Diverse varie liber Heins, in aliis, Diversæ vario, vel, Diverse varie, vel, Diversæ et variæ. Lect. nostram testantur omnes Statiani.

NOTE gus jam sunt, ut cum egelida dicitur ad Ascanium lacum, quam primns aqua, cum incipit calefieri, et jam est Antigonus Philippi filius condidit, tepida, ut habet Suetonius in Augusto Antigoniamque appellavit; postea cap. 82. 'Sudabat ad flammam, de- Lysimachus, a nomine uxoris Antipainde perfundebatur egelida aqua, vel tri filiæ, Nicæam voluit nominari. Sole multo calefacta. Aliquando ve De hac Plin. lib. v. cap. ultimo. Et ro idem est egelidus' ac 'valde ge

Strabo lib. XII. Dicitur æstuosa' lidus, sicut 'edurus, valde durus, Catullo, quod ibi aër æstivo tempore ut ait Servius ad Æn. viii. Utramque non sit admodum saluber : unde etivocabuli significationem unico versu am nonnulli volunt a Poëta æstivose complexus est Ovid. “Egelidum Bo dici. ream, egelidumque Notum.'

6 Ad claras Asia volemus urbes] Du3 Zephyri] Ventus est Æquinoctia. plex est Asia, major et minor. Sed lis tepens et jucundus, qui sub Æqui rursus in Asia minori Provincia est noctium vernum ab occasu spirat. *Asia' proprie dicta, in qua hæ qua

4 Phrygii campi] Asiæ minoris pars tuor urbes celebres sunt, quas a nuest Phrygia, Cariæ, Lydiæ, Mysiæ, mero quadrigam Asiæ vocat Pro. et Bithyniæ contermina, cujus incolæ pert. scilicet Ephesus, Smyrna, Colodicti sunt Phryges. Quidam pro phon, et Miletus. Linquantur , legunt, Liquantur, hoc est, 11 Diverse variæ viæ] Alii legunt, tepescunt, et glacie dissipata molli Diverse varie, quia non uno et eodem ores fiunt: quod non improbo. tempore, eademque ratione erant do

5 Nicææque ager æstuose] Nicæa mum redituri : alii, vario, quia nempe urbs est Bithyniæ quondam primaria, in varia loca singuli proficiscebantur.

« ZurückWeiter »