Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

Hunc, Galliæ, timetis, et Britanniæ ?
Quid hunc, malum, fovetis ? aut quid hic potest,
Nisi uncta devorare patrimonia ?
Eone nomine, Imperator unice,
Socer generque perdidistis omnia ?

25 reformidant, et Britanniæ horrent. Cur istum, proh nefas! complectimini? Aut quid potest iste, nisi deglutire bona patrimonia? An ea de causa, o singularis Imperator, et socer et gener cuncta evertistis?

auxit ; in codd. autem, qua se amnis, ģc. unde Scal. dedit, quas et amnis.21 In Scal. cod. erat, Hunc Galliæ timet tellus, et Britanniæ ; ex quo in ed. 1. finxit, quus et a. a. T. Inundat, extimæ ecce Lusitaniæ ; in ed. 2. ut spurium damnavit. H. G. timent, timent B. proposuit Avant. quod Ald. 1. et edd. optt. receperunt: H. G. timent et B. in Rheg. Timentque G. hunc, timent B. conj. Turn. In Stat. codd. extabat, Hu G. timet et B. sic, ut inter verbum timet, et id quod sequitur, paululum quid desit : itaque Faërn, conj. timetis, quod reposuit Ed. Bip.—22 Quid hoc malum fovebis Voss.—23 Pro prisca lect. cuncta Avant. legi jussit uncta.--24 Eone nomine urbis opulentissima in omnibus edd. ante Scaligerum.

NOTÆ celebratus. Unde hic dicitur auri- everterunt, ut alter occuparet Impe. fer, quasi aurum ferens, quod et in- rium. Unde et Lucan. 'hinc sucer, nuit illud Juvenal. Sat. III. tanti inde gener. Dicuntur autem Cæsar tibi non sit opaci Omnis arena Tagi, et Pompeius omnia perdidisse, quia quodque in mare volvitur aurum.' ipsi causa fuerunt bellorum Civilium,

21 Hunc, Galliæ] Id est, Mamur. ex quibus præda opima obvenit Maram tantum helluonem, qui tot rapi.

Sensus itaque est: Eone nas, tantamque rapiendi licentiam nomine, tu Cæsar, et tu Pompei, omhabebat a Cæsare.

nia perdidistis, ut iste Mamurra illa 25 Socer generque] Id est, Cæsar et devoraret, et in voraginem ventris Pompeius, qui Rempub. omniaque sui immergeret?

murræ.

CARMEN XXX.

AD ALPHENUM.

ALPHENE immemor, atque unanimis false sodalibus,

O Alphene ingrate, et infidelis conjunctissimis amicis; nunc, o inhumane, non

NOTÆ 1 Alphene] Alphenus iste Varrus arte Sutoria, quam in municipio suo dictus, Cremona oriundus, abjecta exercuerat, Romam petiit, magistro

Jam te nil miseret, dure, tui dulcis amiculi :
Jam me prodere, jam non dubitas fallere, perfide.
Nec facta impia fallacum hominum coelicolis placent:
Quæ tu negligis, ac me miserum deseris in malis.

5
Eheu! quid faciant dehinc homines, quoive habeant fidem ?
Certe tute jubebas animam tradere, inique, me
Inducens in amorem, quasi tuta omnia mi forent.
Idem nunc retrahis te, ac tua dicta omnia factaque
Ventos irrita ferre, et nebulas aërias sinis.

10 Si tu oblitus es, at Di meminerunt, meminit Fides: Quæ, te ut pæniteat postmodo facti, faciet, tui.

misereris jucundi amici tui : nunc, o infidelis, non vereris deserere me, ac frustrari. Nec improba facinora perfidorum hominum Dis accepta sunt ; quæ tu contemnis, et me in mea calamitate infelicem destituis. Eheu! eloquere, quid agant homines ? Aut cuinam fidem adhibeant? Tu ipse profecto cogebas me tibi committere animam, fallaciter me in tui studium impellens, tanquam cuncta mihi tuta essent in amore tno. Tu ipse jam revocas te, et pateris auras, et nubes æthereas cuncta tua verba et facta irrita rapere. Quæ si tu oblitus es ; at certe Di recordantur, et Fides ipsa recordatur, quæ quidem efficiet, ut aliquando pæniteat te facinoris tui.

6 Stat. e Codd. affert dico, quod etiam habent Dresd. Venett. Brix. et Vi. cent. Stat. emend. dehinc, huncque secutus est Voss. Pontano legenti dic assentitur Hand.—7 In nonnullis edd. vett. jurabas: Marcil. in membranis non jubebas legit, sed videbas, quæ facile commutari possint, ob similitudinem syll. vi et ju in codd. antiq.—10 Mur. legit, ad nebulas; Stat. ac nebulas.11 Lect. nostram tuentur edd. vett. In Stat. codd. ut Di meminerunt ; in optimo Mureti, at Di meminere, at m. F. Guar. P. in notis ad h. I. affert, et meminit : hinc Hand. legit et interpungit, Si tu oblitus es, (at Di meminere, at m. F.) Que, te....facti, facient, tui?

NOTÆ

que usus Servio Sulpitio Jurisconsul. ut idem Catul. infra Carm. LXIV. vs. to, factus et ipse Jurisconsultus, et 142. “Quæ cuncta. aërii discerpunt Servii Sulpitii successor ad Consula irrita venti. Ovid. “Irrita ventosa tum etiam pervenit : cujus nueminit rapiebant cuncta procellæ.' Et aliHorat. I. Sat. 3. 'ut Alphenus vafer bi: 'et jubet aërios irrita ferre Noomni Abjecto instrumento artis, clau- tos.' saque taberna Sutor erat sapiens 11 Fides] Fides etiam fuit Dea operis.'

apud antiquos, maxime vero Roma10 Ventos irrita ferre] Id est, pate pos. Fidei ædes fuit in Capitolio ab ris ut tua omnia promissa in vanum,

Attilio Calatino consecrata. Cic. III. et frustra sint. Nam quæ dicta sunt, de Natura Deor. ait 'Fidem vicinam nec ullum effectum consequuntur, ' a Jovi in Capitolio.' Vide Plin. lib, ventis et nubibus anferri' dicuntur ; XXXV. Dionys. Hal. lib. II.

CARMEN XXXI.

AD SIRMIONEM PENINSULAM.

5

PENINSULARUM, Sirmio, insularumque
Ocelle, quascumque in liquentibus stagnis,
Marique vasto fert uterque Neptunus:
Quam te libenter, quamque lætus inviso!
Vix mi ipse credens Thyniam atque Bithynos
Liqnisse campos, et videre te in tuto.
O quid solutis est beatius curis ?
Cum mens onus reponit, ac peregrino
Labore fessi venimus larem ad nostrum,
Desideratoque acquiescimus lecto.
Hoc est, quod unum est pro laboribus tantis.
Salve, o venusta Sirmio, atque hero gaude:

10

O Sirmio, lumen peninsularum, et insularum omnium, quotquot habet in liquidis lacubus, et in immenso mari geminus Neptunus : quam jucunde, et quam gaudens ad te venio, vix ipse mihi persuadens me reliquisse Thyniam, et agros Bithynos, et te conspicere in tranquillo. O quid est fortunatius curis expeditis ? Quando animus noster deponit pondus, et fatigati labore peregrino domum nostram advenimus, et quiescimus in cubili expedito. Istud otium est, quod pro tam magnis ærumnis unum mihi præmium est. Ave, o pulchra Sirmio, et lætare domino tuo; cos

6 Pro vett. lectt. tuo et tutu Avant. legi jussit tuto.-9 Marcil. conj. veni

NOTÆ

1 Peninsularum, Sirmio] Sirmio est

quæ nunc Bithynia fertur.' oppidum in peninsula situm ad lacum 9 Larem ad nostrum] Pro domo, Benacum, vulgo, Lago di Garda. igne, foco ‘lar' in singulari numero

3 Uterque Neptunus] Aliis esse pla- maxime sumitur. Colum. II. cap. 1. • cet mare Superum et Inferum ; aliis • Consuescat rusticos circa larem doprobabilius intelligitur et is, qni dul- mini, focumque familiarem semper cibus, et is, qui salsis aquis imperat epulari.' Neptunus.

12 Salve, o venusta] Mos erat, ut 5 Thyniam atque Bithynos] Thynia, qui primum ingrederentur regionem sive Thynias, insula est juxta fauces aliquam, religiose eam salutarent ; Ponti, quam cum Bithynia eandem quod cuique loco suum quendam Gefacit Claudian. “Thyni Thraces arant, nium præesse

arbitrabantur.

Gaudete, vosque Lydiæ lacus undæ :
Ridete quicquid est domi cachinnorum.

etiam gaudete, o aquæ lacus Lydiæ ; effundite in risum quicquid est cachinnorum domi.

mus larem nostrum.–13 In nonnullis edd. vett. vos quoque, quod gloss. est lect. codd. vosque. Ludia lacus affert Scal. Laria lacus Marcil. e membranis ; et sic Voss. ex opt. Commel. Avant. conj. Lydia, vel limpide.

NOTÆ

13 Vosque Lydiæ] Lydias aquas vo quod sit Lacus Benacus in ditione cat Benaci Lacus, quasi Benacus, Thuscorum, qui a Lydis originem in quo Sirmio est, arenas aureas vol duxere. Thuscorum enim Reges di. vat, tanquam Hermus et Pactolus, cuntur Metropolin Mantuam habu. auriferi Lydiæ amnes ; vel potius isse.

CARMEN XXXII.

AD IPSITHILLAM.

AMABO mea dulcis Ipsithilla,
Meæ deliciæ, mei lepores,
Jube ad te veniam meridiatum.
Quod si jusseris, illud adjuvato,

Ipsithilla, mea suavis amica, mea voluptas, mea festivitas, jube, quæso, me venire ad te meridiatum. Hoc si præceperis, id etiam mihi præstabis, ut nemo occludat

1 Hispitilla profert Voss. ex libro vet. Hypsithilla Scal. et Vulp.-4 Gifa

NOTÆ

1 Amabo] Vox est blandientis, qua 3 Meridiatum] Per meridiem dor. Comici frequenter utuntur; adjunc- mitum. Meridiare enim, vel meridiari, tum etiam non raro habet accusandi est somnum capere meridianum, vel casim. Cic. ad Atticum: ‘Cura, meridiem agere; unde meridiatioamabo te, Ciceronem nostrum.' Hyp- nes' apud Cic. de Divinat. Corn. sithilla porro Latine, Græce dicitur Celsus : Longis diebus meridiare úvidén, Hypsithea.

potius ante cibum utile est.' Meri.

5

Ne quis liminis obseret tabellam,
Neu tibi lubeat foras abire :
Sed domi maneas, paresque nobis
Novem continuas fututiones.
Verum, si quid ages, statim jubeto ;
Nam pransus jaceo, et satur supinus
Pertundo tunicamque, palliumque.

10

fores ostii tui, et ne tibi veniat in mentem foras exire, sed moreris domi tuæ.

nius in Indice Lucr. vult adjubeto ; alii, et jubeto.-9 Vulp. tentabat, si quid ago, et explicat, 'si quid precibus proficio.'—10 Pro satur Stat. mavult sathe, a Gr. voce odon, membrum virile.

NOTÆ

cap. 62.

diabat’ Augustus Cæsar apud Sue. apud Martial. in Epigr. de Horarum ton. in Augusto cap. 78. ‘Meridiabat' Divisione, nulla illius mentio habetur, et Cæsonia. Sueton. in Caligula sed militibus tamen concedebatur. cap. 38. Idem etiam Severus Impera. Immo 'prandium' ideo dictum fuit, tor; Lamprid. in Alexand. Severo. quia eos ad prælium paret. Dissolu

tiores quoque personæ prandebant. 8 Novem' continuas fututiones] No. Hinc Liv. de Annibale intra Capuam vem sine ulla intermissione coitus. luxuriante, “Cæperunt convivari de

9 Si quid ages] Si venire me voles : die.' Apud Comicos quoque 'pranvel, si eris in aliqua re occupata, cito dii' frequentissima fit mentio, ut in te expedias, ut possis statim me ad. fabulis palliatis et dissolutioribus mittere.

personis : ita etiam Catullus ad ami. Statim jubeto] Scilicet, me venire. cam scribens, et dissolute vivens, vel

10 Nam pransus jaceo] Ex hoc Ca. vivere simulans, 'prandii' hoc loco tulli loco quidam mirantur, cur Ser. mentionem facit. vius in Æn. iv. dixerit apud antiquos 11 Pertundo tunicamque palliumque] in usu prandia' non fuisse, quod Tanta est tentigo, ut non modo infalsum affirmant. Quorum admira. teriorem, sed etiam exteriorem percu. tio majori admiratione digna videbi- tiam vestem. Ab illo verbo pertundo tur, si exactius rem ipsam considera dicta est Dea ‘Pertunda,' de qua Arre voluerimus. Constat enim prandi- nobius lib. iv.‘Pertunda Dea, quæ in um' penes antiquiores, in usu quidem cubiculis præsto est virginalem scroapud omnes non fuisse, Quocirca bem effodientibus maritis.'

« ZurückWeiter »