Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

275

Raptatus bigis ut quondam, aterque cruento
Pulvere, perque pedes trajectus lora tumentis.
Hei mihi, qualis erat! quantum mutatus ab illo
Hectore, qui redit exuvias indutus Achilli,
Vel Danaum Phrygios jaculatus puppibus ignis !
Squalentem barbam, et concretos sanguine crinis,
Volneraque illa gerens, quæ circum plurima muros
Adcepit patrios. Ultro flens ipse videbar
Compellare virum, et mæstas expromere voces:
O lux Dardaniæ, spes o fidissima Teucrum,

280

272. bijugis Rottend. tert., quod Heins. præferebat. Sustuli importunam interpunctionem post bigis. 274. Ei Medic. fragm. Vatic. Rottend. pr. heu alii. Ceterum Gronov. Diatribe Stat. c. 122, p. 24, ordinem verborum ita instituendum edicit: ut quondam raptatus et trajectus (heu mihi! qualis? ) erat quantum — Durissime. - 275. exuviis aliquot ap. Pier. et Burm. inductus aliquot apud utrumque. Achilli Heins. cum melioribus etiam h. I. Vulgo Achillis et Achillei. cf. sup. I, 30. — 276. jaculatum Goth. pr. 277. et abest Franc. concretoque qu. Moret. et concreto s. Menag. pr. a m. sec., quod vulgarius esset. conf. Burm. — 278. Vulnera illa Leid. vulnera et illa Bigot. vulneraque ipsa Franc. et Witt. Stat. III Theb. 364 Vulneraque ista ferens putri insiccata cruore. - 280. Incertas exp. fragm. Moret. meestas promere Exc. Burm. et Menag. alter. a m.sec. has promere Bigot. effundere Menag. pr. Moret. qu. Vulgata est apud Nonium in moestas. 281. Dardanide alter Hamburg. et Franc. cum Goth. sec. et tert. Dardanidum aliquot Pierii. spes o

loro trajectatis. ater plus quam respersus, inquinatus. cf. versus Homericos Iliad. X, 401 sqq. tumentes. oidãy similiter in fabula OEdipodis.

274 -279. Nobiles versus ex eo loco ducti, qui magnos adfectus habere solet, fortunæ pristina et præsentis comparatione. Versum 274 Ennii esse Servius docuit. Quam diversus ab ea specie, qua redibat victor Patrocli, et una jam antea nave Achivorum incensa. cf. Excurs. VIII* qui redit pro qualis redibat , redire solebat , paullo insolentius; et inf. 279 accepit ,

, pro aceeparat ; poetica etiam græca, saltem Homerica , structura. exuvias Achillis, arma

Achillea Patroclo detracta : Iliad. P, 194. Danaum puppibus, in naves Achivorum. respicit vavuse xícev Iliad. y sqq. et T, 122 Toi o tuoaAay ακάματον πύρ Nni θοή –. ,

277: concretos sanguine crines, foedum quidem, sed quod horrorem non minus quam

miserationem facere queat. Porro 278 vulnera omnino in pugnis cum Achivis factis accepta interpretabar; nunc intelligo hæc non convenire cum ceteris; quæ miserationem facere debent, meliusque referri ea ad có així?egfor, vulneribus foedato corpore cæsi Hectoris ab accurentibus Achivis : v. Iliad. X, 369. adjunctis tamen laniationibus tracto circa muros corpore : quandoquidem ad

285

Quæ tantæ tenuere moræ ? quibus Hector ab oris
Exspectate venis? ut te post multa tuorum
Funera, post varios hominumque urbisque labores
Defessi adspicimus! quæ caussa indigna serenos
Fædavit voltus ? aut cur hæc volnera cerno?
Ille nihil; nec me quærentem vana moratur:
Sed graviter gemitus imo de pectore ducens,
Heu fuge, nate dea, teque his, ait, eripe flammis.
Hostis habet muros; ruit alto a culmine Troja.
Sat patriæ Priamoque datum. Si Pergama dextra
Defendi possent: etiam hac defensa fuissent.

290

sanctissima Schol. Cruqu. Horatii 1 Sat. 7 et IV Od. 5. Sed vulgatam etiam Macrob. IV Sat. 2 habet. fidissuma scribunt codd. antiquiores ap. Pierium, et in uno firmissima vel 'fortissima.—283. quem te post Zulich. multa dierum Gud. a m. pr. post tanta unus Guelph. — 284. per varios Oudart., ut lib. 1,628. post hominum varios u. Bigot. — 285. accipimus Hamb. pr. et Goth. tert. a m. sec. Et potest exquisitius videri. severos Hugen. a m. sec. 286. et cur Leid. 287. Ipse Montalb. nec quærentem me sec, Hamb. nec me remoratur vana querentem Menag. pr. fata moratus ed. Ven.

- 288. de p. fundens Parrhas. — 289. Heus f. Leid. un. tete corr. Cuning. eripe telis Dorvill.

290. a deest Dorvill. Menag. pr. et Mediceo Pieriano. Adde Goth, tert. In secundo Alle a c. alto culmine superscripto a fragm. Vatic. ab c. Leid. unus. Dorvillius bene conj. ruit alta a culmine Troja, quod significantius est, et sic Acronem legisse , Jani vidit ad Horat. IV Carm. 6, 3. et Homer. Iliad. v, 772 ÅRETO Tara xat ăxpns "Incos aireó. ad.q. loc. vide adde Iliad. 0, 557. 558.

291. Priamo patriæque sec. Hamb. dalum est Witt. — 292. possint

jectum circum muros patrios ; et paullo post v. 286. hæc volnera post verba: foedavit vollus.

282 — 286. Quasi immemor cædis Hectoris, eum objurgat, quod tam diu abfuerit et nunc demum ad auxilium Trojanis ferendum adveniat. Etiam in his Ennium ante oculos habuit, cujus versus Macrob. VI, 2 0 lux Troja, germane Hector! Quid ita cum tuo lacerato corpore miser? Aut, qui te sic respectantibus tractavere nobis? Lux autem non ad gloriam referendum, sed de salute accipiendum, si quidem ex Homerico pelos expressum, quo is hoc sensu plerumque utitur;

excepto forte loco Miad. 9, 282. ut te p., ws, h. e. quomodo : defessi cladibus, ut eleganter poetæ v. c. Horat. II Carm. 4, 11 Tradidit fessis leviora tolli Pergama Graiis. serenos fædavit vultus , quoniam et fæda tempestas proprie dicitur. cf. Serv.

290. Ruit alto a culmine Troja: (etiam inf. v, 603) ex Komerico , quod sæpius occurrit, rat xpns. cf. Var. Lect. Ad 291. 292 cf. inf. XI, 288. 289. Habet patria et Priamus omnia, quæ a te ad ipsum defenılendum fieri ac præstari poterant. etiam hac , desatincês, Hectoris mamu, h. e. mea.

295

Sacra suosque tibi commendat Troja Penates:
Hos cape fatorum comites; his mænia quære,
Magna pererrato statues quæ denique ponto.
Sic ait; et manibus vittas Vestamque potentem
Æternumque adytis effert penetralibus ignem.

Diverso interea miscentur mcenia luctu;
Et magis atque magis, quamquam secreta parentis
Anchisæ domus arboribusque obtecta recessit,
Clarescunt sonitus ; armorumque ingruit horror.

300

alter Rottend. Olimdistinxere nonnulli-defendi possent etiam, hac d. pro adhuc. v. Serv. — 294. Heins. distinguere volebat : his monia quære magna , p. et ita in Witt. erat. Contra Burm. disputat magis subtiliter quam vere. Declaranda res ex eo, quod elegantior loquendi modus, si epitheton vel adjectivum post relativum ponitur : mænia , quæ magna , pro vulgari, mænia magna , quæ.

- 295. qui Longob. et alii ap. Pier. - 297. affert duo ap. Burm. v. ad Georg. IV, 311 et ad Ecl. VIII, 64. – 298. m. fletu Leid. unus. v. sup. 271. — 299. at magis Medic. a m. pr. — 300. obtexta Guelph. un. in Collect. Sax., non male. 301. concrescunt

nium. magna

293–297. Penates sunt Trojæ publici, patrii dii, urbis tutela. Vid. Excurs. IX ad. h. v. Sacra et Penates possunt pro eadem re haberi, ut illa, quibus generis notio inest, declarentur per hos. Sic mox v. 320 Sacra manu victosque deos trahit. Et sic sæpe sacra uni

verse

de deorum simulacris , etiam de his ipsis Penatibus. v. c, Ovid. Fast. I, 526. ut sit pro

vulgari : Penates, et cum his, sacra sua tibi tradit. Mox v. 296. 297 Vestam et ignem sacrum visus est Eneæ somnianti Hector efferre e templo : ad declarandum, urbem jam esse excidio damnatam. Quæras: an hæc quoque per sacra declarare poeta voluit? Potuit sane! quippe poetis solenne , ut primo ponant genus, tum adjungant species synonymice : Ita oratio ipsa fit ornatior. At enim diversa sunt quæ narrat poeta : Penates mandat Æneæ secum efferendos urbe;

at Vestam et ignem, ut visum erat per quietem Æneæ, ipsa Hectoris umbra effert. Vittas religiose posuit, cum Vesta vittatu (non enim ad Palladem vittæ referri possunt, quod Burm. fecit) aut cum vittis dicenda esset. vide sup. ad v. 168. Virgineas ausi divæ contingere vittas. Fatorum comites quanto potentius, quam errorum , viæ , casuum ! Moenia int. urbem Lavi

dixit respectu Romæ inde oriundæ; ut et III, 159. Tandem 297. adytis penetralibus effert: Visus est Hector ex ipsa Vestæ æde deæ simulacrum cum igne sacro efferre. Quo vero loco Penates positi fuerint , poeta non docuit; intelligitur tamen ex ipsa re, in acropoli eos habitos fuisse.

298 -— 301. Interea urbs miscetur luctu , h. e. in urbe miscetur luctus, ejulatus, clamor,(mox v. 301 sonitus) diversus, a diversis urbis artibus. domus secreta recessit or

[ocr errors]

In segetem veluti

305

Excutior somno, et summi fastigia tecti
Adscensu supero, atque adrectis auribus adsto:

quum flamma furentibus austris
Incidit, aut rapidus montano flumine torrens
Sternit agros, sternit sata læta, boumque labores,
Præcipitesque trahit silvas; stupet inscius alto
Adcipiens sonitum saxi de vertice pastor.
Tum vero manifesta fides, Danaumque patescunt
Insidiæ: jain Deiphobi dedit ampla ruinam,

310

cod. antiquissimus Pierii. Videtur Heins. etiam crebrescunt invenisse : cf. Burm. que abest Franc. irruit Goth. tert. male : ingruunt bene de iis quæ accedunt, propria fiunt: error pro

horror

pr. Moret., perpetua aberratione. - 305. saxi de vertice torrens Schol. Horat. IV Od. 14 ex v. 308 saxi de vertice pastor : montano a vertice Bigot. ex VII, 567 et torto vertice torrens : rapidos pr. Moret. et Franc. flumine Mo306. hominumque

labores

pr.
Hamb.

pro

div. lect. ex I Georg. 118 hæc quum sint hominumque boumque labores Versando terram experti laborem. Voss. et fragm. Moret. bovumque labores fragm. Vatic. 307. sedet pro stupet Quintil. VIII Inst. 6, memoriæ vitio. 308. aspiciens Sprot. var. lect. 310.

ret. tert.

nate pro, est secreta , remotior a Macrob. Scalig. Cerda. Dicendum litore et porta Scæa, eaque parte, simpliciter, poetam Homeri inqua Achivi urbem ingressi erant. venta egregie suis verbis reddidisse Statii imitationem notat Burmann. et ornasse. Nisi forte in hoc reTheb. V, 242, ei si lata recessit Urbe prehendendus videri potest, quod domus.

ex Ænere narrantis persona talis 302-308. Adscensu supero, pro comparatio non satis commode adscendo, ornate in re tenui. Com- intexta sit. Quod et Wartono ita parantis et comparati ratio primo visum video. Sed illius narrantis intuitu non satis aperte declarata recordationem suavitas narratioesse videtur. Latet autem in illis :

nis jamdudum animis audientium arrectis auribus adsto , et stupet excussit : furentibusaustris dicit, ut accipiens sonitum : ut sic compo- poeta pro, ventis flantibus : tornas: adsto arrectis auribus , aures rens, Xeip.cepřos, rapidus montano arrigo, veluti pastor accipit stu- flumine auctus aquarum colluvie pens sonitum , quum flamma in e montibus.

308. Iliad. d, 455 segetem incidit. Quæ sequitur , Τών δέ τε τηλόσε δουπον εν ούρεσιν έκλυε comparatio adumbrata est exlliad. ποιμήν. . B, 455. 456. a, 155 sqq. et Iliad. 309 – 3:3. Tìm

vero mania 8,4524-455. adde 6, 87 sq. 1, 492 festa fides ornate, uti rebus fides sqq. Lucret. I, 282--290. Conf. fieri dicitur eventu : manifesta inf. 496 sq. Georg. II, 304 sqq. jam res erat. Alii interpretes aliter. Æn. XII, 523 sqq. et X, 405 sq4. Deiphobi domus prima incensa ; Argutantur in comparandis locis duxerat iş Helenam post Paridis

Volcano superante, domus; jam proxumus ardet
Ucalegon; Sigea igni freta lata relucent.
Exoritur clamorque virum, clangorque tubarum. .
Arma mens capio; nec sat rationis in armis :
Sed glomerare manum bello, et concurrere in arcem
Cum sociis ardent animi; furor iraque mentem
Præcipitant; pulchrumque mori succurrit in armis.

Ecce autem telis Panthus elapsus Achivum,
Panthus Othryades, arcis Phæbique sacerdos,

315

alta llamh. sec., ut sæpe alias. — 312. Uchalion Tottend. sec. in aliis codd. alio modo vitiose. Sigeoque igni Parrhas. - 315. et currere Sprot. ad arcem Moret. pr.

– 317. Præcipitat Gud. præcipitent sec. Hamb. 318. Achivom Heins. e Medic. et Gud.' Vulgo Achivum. Achivis pr. Nenag. Sprot. et alter Hamburg. — 319. Pantos, Panieus, Pantheus, Phantheus, hic et mox vitiose in MSS. Est Náyboos et Ilérgous. In Sprot. Panthoys et mox Panthoy , expressa enuntiatione græca : v.

in arcem,

mortem, ut jam Servius: cf. Quin- manum bello , ardeo , hic unus tus Cal. XIII, 354 sqq. Odyss. J, impetus erat, colligere milites ad 517 599., qui locus fundus fabulæ :

pugnam, et cum iis (cum sociis) cf. Exc. XII. ( etsi, si argutari

ad

regem concurrere. velis, sui oblitum dixeris poetam, 317. Et illa una cogitatio succurrit nam in arce cum ceteris Priami animo, animum subit, quam pulfiliis ille habitavit ) proxima do- chrum sit, fortiter pugnando mori. mus Ucalegontis, qui e principibus Sic Georg. IV, 218. pulchramque erat, ci in consilio Priami Iliad. 9, petunt per vulnera mortem. 148. Sigea relucent, prospicienti 318 -- 321. Panthus sacerdos ex urbe per tenebras : cf. Quintus Apollinis, cujus templum erat in ibid. 464 sqq. lata cum dilectu arce. Ponunt autem poetæ primo h. 1. positum : nam late relucet loco continens, tanquam latius : mare circa promontorium Sigeum. arcis Phobique s. Panthus inter (cf. Cerda: male, puto ,

Servius

primores Trojanorum est Iliad. et Pompon. , quod illic fretum 146; filii ejus Polydamas et EuHellespontiacum incipit dilatari.) phorbus, llavoidai, sæpe Homero Denique tubarum clangor, Euri, commemorati. Nunc Othryos filius pidis et Tragicorum exemplo, me- ipse editur. Sacerdotis moratur,

etsi Iliacis temporibus ducta ex lliad, 0, 522 , ubi Apollo nondum fuere tuba et lituus. Panthi filium, Polydamantem, tue

314 -- 317. Nec sat rationis , tur. Adde inf. v. 430. Fabula de h. e. parum consilii, in armis, in Pantho, Delphis abducto, quam armorum usu ; nec mihi satis ipsi Servius memorat, etiam apud constabat , quantum his armis Eustath. p. 900 l. 47 occurrit, seprofuturus essem captæ et incensæ rorum forte poetarum commenjam urbi : ardent animi glomerare Etiam mox genus primo loco

[ocr errors]

persona

tum,

« ZurückWeiter »