Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

175

[ocr errors]

Vix positum castris simulacrum: arsere corusca
Luminibus flammæ adrectis, salsusque per artus
Sudor iit; terque ipsa solo (mirabile dictu)
Emicuit, parmamque ferens hastamque trementem.
Extemplo tentanda fuga canit æquora Calchas;
Nec posse Argolicis exscindi Pergama telis;
Omina ni repetant Argis, numenque reducant,
Quod pelago et curvis secum avexere carinis.
Et nunc, quod patrias vento petiere Mycenas,

180

[ocr errors]

173. arreptis Zulich.vitiose; idem frementem.Porro expectabat forte aliquis parmam vibrans hastamque tr. aut simile quid paullo fortius. Sed sobrie ac pudenter poeta in tali Tepateid; maluit is deæ formam declarare, et satis habuit trementem addere, deæ signo a terra subsiliente, tanquam præ ira. (Quod in Servio ad 173. est, sudor salsus : « Hoc autem Ennius de Lamis dixit; » leg. de lacrimis. Locus esse debuit, qualis Accii in Phønissis : Salseis cruorem gutteis lacrimarum lavi. Ex Ennio laudatur apud Macrob. VI, 2 Neque miseræ lavere lacrumæ salsum sanguinem ). 177. Non Goth. tert. excindi multi scribunt etiam ap. Burm. ; adde fragm. Vatic. excidi Zulich. — 178. Omnia vulgg. Numina ni r. Zulich., ab interpolatione, ex iis, quæ sequuntur. -- 179. pelago et curvis carinis, ornate satis, sed forte secundis curis a Virgilio delendum. et nusquam deletum video. avexere post Pierium debetur Heins. e melioribus codd. petitum. vulgo. advexere ( quod tamen et ipsum fragm. Vatic. exhibet), et Voss. un. cum Goth. tert. adduxere, male. - 180. Et nunc quæ Menag. pr. Vide an poeta dignior sit oratio ex mutata interpunctione : Et nunc , quod Calchas, Hanc pro Palladio - effigiem statuere. In medio posita

[ocr errors]
[ocr errors]

seu

quod a tpotc quod Æolibus caput ipsis ejus habitus a poeta declaraest, sit appellata Tporogérerc , ca- tur. ferens est , tenens. Dépovod pite Jovis nata. Alii modo ab am

pro έχουσα. ne, modo a palude seu Libyæ , 176 — 179.

Tentanda fuga seu Bæotiæ, seu Thessaliæ , æquora , ornate,

, pro revertendum Argolidis ductum nomen esse vo- esse. Omina ni repetant Argis lunt. monstra h. I. ostenta

- 172 ductum videtur, ut Servius et arsere coruscæ luminibus flammæ Pomponius jam notarunt ,

ab imarrectis, ornate, oculi Palladii peratoribus Romanis , qui ad ausexarsere ira; lumina arrecta ex- picia repetenda ac renovanda Roquisitius quam erecta; ut semper mam nonnunquam ex castris repoeta, v. c. v. 206, erigere oculos, verti solebant, si v. c. malum vultus, ut contra, demittere, deji- omen inciderat. Itaque similiter cere. Transtulit hæc poeta ab iis, statuit esse Achivis Græciam rede Palladis signo memorantur

petendam, auspicia ibi instaurancum Cassandram ab ejus amplexu da, et cum ipso Palladio avecto, Ajax Oilei f. avelleret. Porro 173. ut, sollennibus sacris, restituatur 4.5. Palladium sudavit, subsiliit in sedem suam ,

revertendum. clipeo hasta que motu ; quibus 180. 181. Et nunc quod in Græ

[ocr errors]

quæ

Arma deosque parant comites, pelagoque remenso
Improvisi aderunt. Ita digerit omina Calchas.
Hanc pro Palladio, moniti, pro numine læso
Effigiem statuere; nefas

quæ

triste piaret.
Hanc tamen immensam Calchas adtollere molem
Roboribus textis, cæloque educere, jussit:
Ne recipi portis, aut duci in mania possit ;

185

not.

reliqua, tanquam in parenthesi. — 181. parent Parrhas. parant socios Goth. tert., non malo lapsu. — 182. aderant Medic. a pr. m. omina bene Heins., librorum meliorum consensu. vulgo , omnia , quod sane ad intelligendum facilius. Sed v.

- 183. Et pro n. Rottend. tert. numine rapto Oudart. , sed læso doctius ; nam læsa dea , quod fuerat rapta. -- 185. Hanc adeo MS. Fabric. cum Mediceo Pierii; nisi hunc eundem Fabricius respexit. tamen recte, quod vim propriam hic habere, intelliges ex nostra interpretatione. immensum Goth. tert., ex interpretatione, ut sit pro immense. - 187. Neu recipi Priscianus lib. XVII cum codd. ali

[ocr errors]

7

[ocr errors]

ciam redierunt, hoc eo pertinet, eo consilio factum est, ut parent —sed poeta exquisite medium orationis membrum neglexit. arma parant, h. e. opes et copias bellicas instaurant, deos parant comites factis sacris placatos. 182. Ita digerit omina Calchas. Ita omina , (monstra v. 171) h. e. ostentum per Palladium oblatum , simulque ejus procurandi rationem, digerit, ordinat, interpretatur , Calchas. Sic Servius quoque accepisse videtur.

183. Interea moniti, Calchantis monitu, pro numine, signo numinis, læso, h. e. Palladii vice, quo rapto deæ sibi iram conflavere, ad sacrilegium expiandum, hanc effigiem , hoc equi signum, statuerunt; quod quatenus Palladi poni potuerit, quæsitum est Excursu III ad v. 15. 16. At Sinon rem hunc in modum interpretatur : Achivos ait hanc fraudem machinatos esse, ut Trojani vicissim ad sacrilegium committendum pellicerentur, donario væ violato : quo facto

ira deæ ab Achivis in Trojanos verteretur; cum hoc tamen aliud malum metuendum fuisse Achivis, si in templo Minervæ in acropoli collocaretur donarium , Equus , pro Palladio; ita enim eventurum esse; ut non modo Troja expugnari nequeat, verum ut vicissim Trojani Achivis bellum inferant; hoc eos cavere voluisse donario in tantam magnitudinem exstructo, ne in urbem induci posset. Quæ nunc se Trojanis prodere velle ait, ne, donarium lædendo, sacrilegii reatum contrahant; et vero, equo in urbem inducto, vaticinium ut in rem suam vertant; nam eo facto deam placatam Trojanorum studium tantum esse suscepturam, ut non modo urbem tueatur, verum etiam vice versa Trojani Achivos bello sint petituri. Vides technas satis veteratorie instructas.

185—188. Quam ornate , si singula expendas! Ne tamen votivus hic equus in urbem inferri, et pro tutela statui possit , ad tantam magnitudinem Equum fieri ( ad

[ocr errors]
[ocr errors]

Neu populum antiqua sub religione tueri.
Nam, si vestra manus violasset dona Minerva,
Tum magnum exitium (quod di prius omen in ipsum
Convertant!) Priami imperio Phrygibusque futurum.
Sin manibus vestris vestram adscendisset in urbem:
Ultro Asiam magno Pelopea ad moenia bello
Venturam, et nostros ea fata manere nepotes.

Talibus insidiis perjurique arte Sinonis
Credita res, captique dolis lacrimisque coactis,
Quos neque Tydides, nec Larissæus Achilles,
Non anni domuere decem, non mille carinæ.

195

[ocr errors]

et al.

quot. in portis sec. Moret. nec duci primus Moret. posset Priscian. ibid. c. Gudiano

188. Nec alii. Sed in his varietas MSS. ad fastidium. teneri Priscian. I. c., vitiose. 190. excidium Priscian. ibid. alter Hamb. et Voss. magnum ornans epitheton est. — 191. convertent Puget. Phrygüs Hamb.pr. cum aliquot codd. Pierii et fragm. Vatic. antiquissimo. Burmannus laudat Drakenb. ad Sil. VIII, 243. Frigibus , Frugibus male scribitur. 192. vestris manibus Parrhas. et Ven. cum Goth. tert. -- 193. magnam Hamb. pr. Pelopea Heins., recte, cum Mediceo et Schol. Statii adde Goth. sec. Vulgo Pelopeia , quod et ipsum bene scribitur, sed non h. 1. ad Pelopeia sec. Hamb., interpolate. — 194. in nostros Witt. et vestros Bigot. 196. coactis Heinsio acceptum ferendum, qui Medicei optimorumque codd. et Grammaticorum, Servii inprimis, forte et Donati auctoritatem recte sequutus est. Probat quoque Tyrwhitt. apud Dawes Misc. crit. cum Burgess. V. C. p. 386. Sic. et a Pomponio lectum et in fragm. Vatic. Illustrat lacrimas coactas Heins. et h. I. eas defendit ipsa rerum ratio ac veritas. Vulgo coacti, sicque omnes Pierii.

ma,

tam ingentem molem, trabibus contextam, extollere et tantam, ut ad coelum pertingere videatur) jussit Calchas. Etiam in membrorum ordine et collocatione poetam agnoscis. antiqua religione, h. e. ea, qua surreptum Palladium antea coluerant; ne nunc pro Palladio Equus haberetur; quo sacrorum cultu deinerita et propitia reddita Pallas eandem , ut ante, tutelam colenti populo præstaret.

189 sqq. Melius hæc quam apud Tryphiod. 288 sqq., si conferre lubet. 192—194. Sin a vobis in urbem inductus esset equus ,

Trojanos, conversis fatis, Argos esse bello petituros et excisuros. 195 - 198. Egregium epiphone

inclusum sententia aliqua inprimisque ad miserationem aptum. Achilles Larissæus, simpl. Thessalus; alias non satis accurate; nam Larissa tum Achilli non parebat , sed Letho; et a Pelasgis habitabatur. v. Iliad. R, 840 sqq. mille carinæ numero paullo liberius expresso, ut solent poetæ. v. Popium ad Iliad. R. Barnes. ad Eurip. Androm. 106. Muncker. ad Hygin. 97 fab. etiam Cerdam ad h. I. et Ursin.

nuper quoque Wernsdorf.

[ocr errors]

200

Hic aliud majus miseris multoque tremendum Objicitur magis, atque improvida pectora turbat. Laocoon, ductus Neptuno sorte sacerdos, Sollennis taurum ingentem mactabat ad aras. Ecce autem gemini a Tencdo tranquilla per alta

199. Huc aliud Donat. miseris majus pr. Hamh. timendum idem vulgata est apud Nonium in tremere. 200. Objicitur monsirum Bigot. Sed id jam peti poterat ex 171. Nec dubiis ea signa dedit Tritonia monstris. Sed aliud est alia res. ac inpr. Leid. un. - - 201. Laucoon , Lachoon in Gothanis; et sic sine dubio etiam in aliorum libris fuit. Ita enim fere librarii. v. sup. 41. cf. ad Petron. 89, v. 19 et 43. Burm. Anthol. lat. lib. I, ep. 110. Neptuni Bigot. et a m. pr. Hugen. a sec. Hamb.

pr.

Sed alterum doctius. — 202. taurum immensum sec. Hamb. ingentes m. ad aras Goth. pr. Porro sollennis sacerdos olim junxere viri docti. v. Pompon. Sabin.; at cf. not. 203. a Tenedo gemini Hamb. pr., quod mollius. geminæ V.C. P. M. Tom. IV, pag. 645. coon, qui Apollinis Thymbræi erat,

199. Sequitur locus de Laocoonte, sorte obtingente, Neptuni sacra in quo animadvertendum, quam curabat, cf. Serv. ex Euphorione; accommodate poeta omnia ad ter- Sive unum sacerdotii adipiscendi rorem extulerit, quem ostentum modum e pluribus posuit, ut poeta. hoc injicere Trojanorum animis Quod autem in his adjunctis paullo debebat. Vide v. 228 sqq. Vid. copiosior est, in eo artem poetæ Excurs. V ad h. v.

agnosce; facit enim expectationem. 199. Homericum locum Iliad. B, aras sollennes dixit docte, ad quas 305 sqq.; quo Nestor ostentum solenne sacrificium parabatur; ut Achivis Aulide occlusis objectum

sollennis circus, sollennes memorat, Virgilio ante oculos ludi habentur , Ovid. V Fast. 597: fuisse , conjectura est ingeniosi sollennia theatra , I Art. 133 : viri, Herderi ( Critische Walder P. campus sollennis, Claudian. de VI. I, p. 98 sqq.). Res ipsæ inter se Cons. Hon. 5. Ceterum, quod in satis dispares esse videntur; for- primo statim lætitiæ publicæ tumulæ tamen,

qua
orditur uterque

multu de sacro, Neptuno faciennarrationem, est aliqua similitu- do, cogitatur , mirum videri podo. objicitur eleganter, ut de os- test. Videtur hoc Servio obversatentis et rebus miris vel inopinatis, tum : mactabat, inquit, scilicet, pro, evenit. improvida pectora, h.

ut Græcis mala naufragio provee. Trojanos, qui tale quid non nirent. Potest tamen simplicior præviderant. Repentinum et ino- ratio reddi, ut soluta obsidione pinatum prodigium quod adeo tan- inter ceteros deos Neptuno sacra to magis animos turbat ac percel- parata sint χαριστήρια, et quidern lit. cf. Cerda.

in ipso litore, ut et ap. Hygin. 201 202. Ductus sorte. Sive ex 135 ut sacrum faceret Neptuno ad historiis hoc habuit, interemto litus; et sic alibi apud Homer. enim Neptuni sacerdote, ex aliis, Neptuno sacra fiunt. ut mos erat, sacerdotibus Lao- 203 --- 209. Ornatissimus locus.

in quo

[ocr errors]
[ocr errors]

205

(Horresco referens) immensis orbibus angues
Incumbunt pelago, pariterque ad litora tendunt:
Pectora quorum inter fluctus adrecta jubæque
Sanguineæ exsuperant undas; pars cetera pontum
Pone legit, sinuantque immensa volumine terga.
Fit Sonitus, spumante salo. Jamque arva tenebant;
Ardentisque oculos suffecti sanguine et igni,
Sibila lambebant linguis vibrantibus ora.

210

angues pr. Moret. , ut solet nonnunquam. Sed uni libro tali in re non parendum.

205. incumbent Mentel. 206. erecta pr. Hamb. et Bigot., quod vulgare cf. not. ad 173. arrepta Goth. tert.. ut ibidem codd.

- 207. superant omnium librorum lectionem esse apparet, præter recentem Venetum Heinsii. Nam Pierius nec ipse in suis codd. aliud invenisse videtur, et superant etiam in priscis edd., quas evolvi, extare vidi , præterquam in Juntinis et Stephan., in quibus vulgaris lectio exsuperant comparet, ut ex Aldina adeo primum profecta esse videatur. Mireris itaque, cur eam Heinsius retinuerit. Sed varianda forte visa oratio propter v. 219. superant capite et cervicibus altis. superant undis nonnulli Pieriani; alterum tamen , superant undas , doctius arbitror dictum. 208. Pone secat Zulich. a m. sec. sinuantque ab Heinsio revocatum ex Mentel. pr. et aliis pluribus; etiam Pierianis , adde Goth. sec., ut terga sinuant absolute dictum sit, pro sinuant se; cujus formæ multa exempla ad h. 1. congessit. Sic modo superant, inf. 229 insinuat, 235 accingunt , et infinita apud ipsum Virgilium. Vulgo sinuaique, etiam in Serv., ut Georg. III, 192 sinuatque alterna volumina crurum. Menag. -- 210. suffecti vel infecti Zulich., male. igne alii multi. v. ad Valer. Fl. I, 821. Burm.

209. solo alter

[ocr errors]
[ocr errors]

incumbunt pelago, præclare, pro innatant, sed cum significatione magnitudinis. — 206.jubæ sanguineæ , qóvoss, hydrorum, nam hoc genus intelligendum, fulvæ barbæ seu comæ. cf. Gerda ad h. I. Ap. Homer. Iliad. B, 308 Sparwy děti y@Toe diz qorós. exsuperant undas, eminent supra mare.

203. legit pontum egregie de vestigiis incessus lenis vel tractus in superficie. sinuantque immensa volumine terga, h. e. pars posterior serpentum sinuat se in immensum volumen, ingentem spiram. v. V. L.

guine, rubentes. Omnino erant ii oculis fulgore rubenti infectis , tinctis. ora sibila , ut Ge. III, 421 colla sibila , oupízovta. Lingua vibrans et lambens, AiXuñon, in præcipuis est ornamentis poeticis , quoties de serpentibus agitur : cf. Hesiod.0, 826: Sc. 235. De hoc ipso serpente,

noster loquitur, sed minus ornate, Quintus XII, 448 èmeoucepcéznos de provaos Nioromia γων, και κύμα διάστατο τοίδ' εφέροντο, Αίγον λιχμωοντες. Ceterum similia de ingentium draconum aliapsu plura sunt poetarum loca ( cf. Cerda), ut de draconibus ab Hercule puero et a Cadmo interemtis, comparanda illa quidem non sine

209--211. Etiam hæc valde ornata. arva pro litore. suffecti, hoc est, habentes oculos suffusos san

de quo

« ZurückWeiter »