Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

PET

Grist, yn

y mae efe

XXIV. Am lefaru yn y Gyn- XXIV. Of speaking in the Con

nulleidfa yn y cyfryw dafod gregation in such a tongue es iaith ag a ddeallo'r bobl.

the people understandeth. ETH llwyr wrthwyneb. IT'is the word of God, and Eglwys gynt, yw, gweddïo yn the custom of the Primitive gyhoedd yn yr Eglwys, neu Church, to have publick Prayer finistrio'r Sacramentau, mewn in the Church, or to minister tafodiaith ni bo'r bobl yn ei the Sacraments in a tongue not deall.

understanded of the people. XXV. Am y Sacramentau. XXV. Of the Sacraments. ID yw'r Sacramentau a ordeiniwyd gan

SACRA
ACRAMENTS ordained of

Christ be not only badges unig yn arwyddion neu yn ar or tokens of Christian men's goelion o broffes Cristianogion ; profession, but rather they be ond yn hytrach y maent yn certain sure witnesses, and efrhyw dystion dïogel ac arwydd- fectual signs of grace, and ion effeithiol o ras Duw, a'i God's good will towards us, ewyllys da tuagattom ni, trwy by the which he doth work inу rhai yn gweithio yn visibly in us, and doth not anweledig ynom ni; ac nid yn only quicken, but also strengthunig yn bywhâu, ond hefyd yn en and confirm our Faith in nerthu ac yn cadarnhâu ein ffydd him. ni ynddo ef. Y mae dau Sacrament a

There are two Sacraments orordeiniwyd gan Grist ein Har, dained of Christ our Lord in the glwydd yn yr Efengyl; sef, Bed- Gospel, that is to say, Baptisın, ydd, a Swpper yr Arglwydd. and

the Supper of the Lord. Y pump hynny à elwir yn Those five commonly called gyffredinol yn Sacramentau; sef, Sacraments, that is to say, ConConffirmasiwn, Penyd, Urddau, firmation, Penance, Orders, MaPrïodas, ac Enneiniad diwedd- trimony, and extreme Unction, af; nid iawn eu cyfrif yn Sa are not to be counted for Sa. cramentau'r Efengyl, eithr yn craments of the Gospel, being gyfryw ag a dyfasant, rhai o

such as have grown partly of lygredig ddilyn yr Apostolion, the corrupt following of the rhai ydynt ystad o fuchedd a Apostles, partly are states of gymmeradwyir yn yr Ysgrythyr life allowed in the Scriptures ; Lân: ond etto nid oes ynddynt but yet have not like nature of gyffelyb natur Sacramentau, ag Sacraments with Baptism, and mewn Bedydd a Swpper yr Ar- the Lord's Supper, for that they glwydd ; am nad oes ynddynt have not any, visible sign or nac arwydd gweledig na Sere- ceremony ordained of God. moni a ordeiniwyd gan Dduw.

Ni ordeiniwyd mo’r Sacra The Sacraments were not ormentau gan Grist i lygad-rythu dained of Christ to be gazed arnynt, neu i'w dwyn oddiam- upon, or to be carried about, gylch ; ond er mwyn bod i ni eu but that we should duly use harfer yn ddyledus. Ac yn y them. And in such only as cyfryw rai yn unig a'r sydd yn worthily receive the same they

u derbyn yn deilwng, y mae have a wholesome effect or opeanddynt effaith neu weithrediad ration : but they that receive achus': ond y sawl a'u derbyn- them unworthily purchase to ant yn annheilwng, a ynnillant themselves damnation, as Saint ddynt eu hunain farnedigaeth; Paul saith.

el y dywaid Sant Paul. (XVI. Nad yw Annheilyngdod XXVI. Of the Unworthiness of y Gweinidogion yn rhwystro the Ministers, which hinders gweithrediad y Sacramentau. not the effect of the Sacrament. Er bod yn yr Eglwys wel- ALTHOUGH in the

visible

Church the evil be ever 'nghymmysg â'r rhai da, a bod mingled with the good, and veithiau i'r rhai drwg yr awd- sometimes the evil have chief irdod bennaf y'ngweinidogaeth authority in the Ministration of

Gair a'r Sacramentau ; etto, the Word and Sacraments, yet m gymmaint ag nad ydynt yn forasmuch as they do not the wneuthur hynny yn eu henw same in their own name, but in u hunain, ond yn enw Crist, Christ's, and do minister by his C-mai trwy ei gommisiwn a'i commission and authority, we wdurdod ef y maent yn gwein- may use their Ministry, both in ; nyni a allwn arfer eu gwein- hearing the Word of God, and dogaeth hwy, trwy' wrando'r in receiving of the Sacraments. Jair, a derbyn y Sacramentau. Neither is the effect of Christ's Ic nid yw eu hanwiredd hwy yn ordinance taken away by their ynnu ymaith ffrwyth ordinhâd wickedness, nor the grace of Crist, nac yn lleihầu gras don- God's gifts diminished from such au Duw oddiwrth y cyfryw rai as by faith and rightly do rei'r sydd trwy ffydd yn iawn ceive the Sacraments ministered Iderbyn y Sacramentau a fin- unto them; which be effectual, strir iddynt, y rhai sy effeithiol because of Christ's institution blegid ordinhâd Crist a'i a and promise, although they be idewid, er eu ministrio gan ministered by evil men. idynion drwg.

Er hynny i gyd, fe berthyn Nevertheless, it appertaineth i ddisgyblaeth yr Eglwys, bod to the discipline of the Church, ymofyn am Weinidogion drwg, that enquiry be made of evil á bod i'r rhai a fo'n gwybod eu Ministers, and that they be acbeiau, achwyn arnynt: ac o'r cused by those that have knowdiwedd, gwedi eu cael yn euog, ledge of their offences; and fitrwy farn gyfiawn bod eu di- nally being found guilty, by just swyddo.

judgement be deposed.
XXVII. Am Fedydd.

XXVII. Of Baptism.
ID
Bedydd yn unig yn

APTISM is not only a sign arwydd o broffes, neu yn nôd gwahaniaeth, i adnabod difference, whereby Christian Cristianogion oddiwrth Anghrist- men are discerned from others ianogion: eithr y mae hefyd yn that be not christened, but it is arwydd o'r Adgenhedliad, neu'r also a sign of Regeneration or Ail-enedigaeth; trwy'r hwn, new Birth, whereby, as by an

o herwydd paham nid yw chwant lust of the flesh, called in the y cnawd, a elwir yn y Groeg, Greek, Ogórnvece regres, which ogórmpea exprès, yr hyn a dde some do expound the wisdom, ongl rhai doethineb, rhai gwŷn, some sensuality, some the affecrhai tuedd, rhai chwant y cnawd, tion, some the desire, of the yn ddarostyngedig i Gyfraith flesh, is not subject to the Law Duw. Ac er nad oes damned- of God. And although there is igaeth i'r rhai a gredant, ac a no condemnation for them that fedyddir; etto mae'r Apostol yn believe and are baptized, yet the cyfaddef, fod mewn gwŷn a Apostle doth confess, that conthrachwant, o hono ei hun, cupiscence and lust hath of itnaturiaeth pechod.

self the nature of sin. X. Am Ewyllys Rydd.

X. Of Free-Will. YFRYW yw cyflwr dyn, The fainod A dan is such, that C Wedi cwymp Adda, mas gali

THE condition of Man after o’i nerth naturiol a'i weithred- he cannot turn and prepare him. oedd da ei hun ymchwelyd nac self, by his own natural strength ymddarparu i ffydd, ac i alw and good works, to faith, and ar Dduw: o herwydd paham ni calling upon God: Wherefore allwn ni wneuthur gweithred- we have no power to do good oedd da, hoff a chymmeradwy works pleasant and acceptable gan Dduw, heb ras Duw trwy to God, without the grace of Grist yn ein rhagflaenu, fel y bo God by Christ preventing us, ynom ewyllys da, ac yn cyd- that we may have a good wil, weithio â ni, wedi y dểl ynom and working with us, when we yr ewyllys da hwnnw.

have that good will. XI. Am Gyfiawnhád Dyn. XI. Of the Justification of Man. FE'n cyfrifir yn gyfiawn ger Ware

accounted righteous Haeddedigaethau ein Harglwydd merit of our Lord and Saviour a'n Hachubwr Iesu Grist, trwy Jesus Christ by faith, and not Ffydd, ac nid o herwydd ein for our own works or desertgweithredoedd neu ein haeddiant ings: Wherefore, that we are ein hunain. Am hynny Athraw- justified by Faith only is a most iaeth gwbl-iachus, dra-llawn o wholesome Doctrine, and very ddiddanwch, yw, mai trwy Ffydd full of comfort, as more largely yn unig y'n cyfiawnhệir ni ; fel is expressed in the Homily o yr hyspysir yn helaethach yn yr Justification. Homili am Gyfiawnhàd. XII. Am Weithredoedd da.

XII. Of Good Works. Begna a ddichon Gweithredin Al Bhich that Good Works Ffydd, ac sy'n canlyn Cyfiawn- Faith, and follow after Justifhâd, ddilëú ein pechodau, a cation, cannot put away, ou goddef eithaf cyfiawn Farn Duw; sins, and endure the severity o' etto maent yn foddlawn ac yn God's Judgement; yet are they gymmeradwy gan Dduw yng pleasing and acceptable to Go Nghrist, ac yn tarddu yn angen- in Christ, and do spring rheidiol allan o wîr a bywiol necessarily of a true and liveFfydd; yn gymmaint ag y gellir ly Faith; insomuch that by the

adnabod Ffydd fywiol wrthynt a lively, Faith may be as evihwy, mor amlwg ag y gellir ad- dently known as a tree disnabod y pren wrth y ffrwyth. eerned by the fruit. XIII. Am Weithredoedd cyn XIII. Of Works before JustifiCyfiawnhád.

cation. NID yw'r gweithredoedd a

cyn (cael) gras grace of Christ, and the Crist, ac Ysprydoliaeth ei Ys- Inspiration of his Spirit, are pryd ef, yn boddloni Duw, yn not pleasant to God, forasmuch gymmaint ag nad ydynt yn as they spring not of faith in tarddu o ffydd yn Iesu Grist; Jesus Christ, neither do they ac nid ŷnt chwaith yn gwneuth- make men meet to receive grace, ur dynion yn addas i dderbyn or (as the School-authors say) gras, neu (fel y dywaid yr Ys- deserve grace of congruity: yea gol-adifinwyr) yn haeddu gras rather, for that they are not o gymhesurwydd : eithr yn hy- done as God hath willed and trach, am nad ydys yn eu commanded them to be done, gwneuthur megis yr ewyllysiodd we doubt not but they have the ac y gorchymmynodd Duw eu nature of sin.

gwneuthur hwynt, nid ydym yn ammeu nad oes natur pechod

ynddynt. - XIV. Am Weithredoedd dros ben XIV. Of Works of Supereroa orchymmynwyd.

gation. WEITHREĎOEDD o ew

Works be

sides, over and above, God's thros ben Gorchymmynion Duw, Commandments, which they call y

rhai a alwant yn Weithredoedd Works of Supererogation, canSupererogasion, ni ellir eu dysgu not be taught without arroheb ryfyg ac annuwioldeb. O- gancy and impiety : for by blegid trwyddynt y mae dynion them men do declare, that they yn dangos eu bod yn talu i do not only render unto God Dduw, nid yn unig cymmaint as much as they are bound to 5 ag y maent yn rhwymedig i'w do, but that they do more for mwneuthur, ond bod yn his sake, than of bounden duty

gwneuthur mwy er ei fwyn ef is required : whereas Christ nag sydd angenrheidiol wrth saith plainly, When ye have rwymedig ddyled ; lle y mae

done all that are commanded Crist yn dywedyd yn oleu, to you, say, We are unprofitable

Gwedi i chwi wneuthur y cwbl servants. 1

oll a'r a orchymmynwyd i chwi,
dywedwch, Gweision anfuddiol
ydym.
XV. Am Grist yn unig yn ddi- XV. Of Christ alone without
bechod.

Sin.
IRIST, y'ngwirionedd ein
C

CHRture

HRIST in the truth of our

nature was made like unto pwyd yn gyffelyb i ni ym mhob us in all things, sin only ex

peth, oddieithr pechod yn unig, cept, from which he was clearSi yr hwn yr oedd efe yn gwbl ly void, both in his flesh, and

B b 4

eu

hwyn

rhad :

bwynt

lesu

iant yi

redoed drugar ddedwy

Megi Rhaglu aeth ni ddiddan annhrae

rhai sydhunain

REDESTINATION to us, trwy

glas nag an to us, to deliver from curse and i dderbyn

vessels made to honour. Lys Duw

iach oddiwrtho, yn gystal yn ei in his spirit. He came to be eu cy gnawd ac yn ei yspryd. Efe a the Lamb without spot, whe, oro] ddaeth i fod yn Oen difryeheuby sacrifice of himself once

faeth lyd, yr hwn, trwy ei aberthu ei made, should take away the yng hun unwaith, a ddilëai bechod- sins of the world, and sin, as au'r byd: a pechod (fel y dywaid Saint John saith, was not in

ufudc Sant Joan) 'nid oedd ynddo ef. him. But all we the rest,

hwyn Eithr nyni bawb eraill (er although baptized, and bom ein bedyddio a'n hail-eni yng again in Christ, yet offend in

feibio Nghrist) ydym er hynny yn many things; and if we say llithro mewn llawer o bethau; we have no sin, we deceive

i ddel ac os dywedwn nad oes ynom ourselves, and the truth is not bechod, yr ydym yn ein twylloin us. ein hunain, a'r gwirionedd 'nid "w ynom. 11. Am Bechod gwedi Bedydd. XVI. Of Sin after Baptism. ID

OT a wneler o wirfodd gwedi

lingly committed after Bedydd, yn bechod yn erbyn yr Baptism is sin against the Yspryd Glân, ac yn anfaddeuol. Holy Ghost, and unpardonable

. 0 herwydd paham, nid iawn Wherefore the grant of me naccâu caniatâd edifeirwch i'r pentance is not to be denied sawl a syrthiant mewn pechod to such as fall into sin after ar ol Bedydd. Gwedi darfod i Baptism. After we have rea ni dderbyn yr Yspryd Glân, ni ceived the Holy Ghost, we may a allwn ymadael a'r Gras a depart from grace given, and roddwyd i ni, a syrthio mewn fall into sin, and by the grace pechod, a thrwy Ras Duw gyf- of God we may arise again

, odi drachefn, a gwellhau ein and amend our lives. And bucheddau. Ac am hynny y therefore they are to be conmae'r rheiny i'w condemnio, à demned, which say, they can ddywedant, na allant bechu mwy no more sin as long as they tra byddont byw yma; neu à live here, or deny the place of wadant, nad oes le i'r rhai a forgiveness to such as truly rewir edifarhâo i gael maddeuant. pent. XVII. Am Ragluniaeth ac Etholo XVII. Of Predestination and edigaeth.

Election. RHAGLUNTAETH from Ewy

Life is the everlasting pure Duw, trwy'r hon (cyn gosod pose of God, whereby (before seiliau'r byd) y darfu iddo trwy the foundations of the world ei Gynghor, dirgel i ni, ddïan were laid) he hath constantly wadal derfynu gwared, oddiwrth decreed by his counsel secret felldith a damnedigaeth, y rhai a ddarfu iddo ddethol yng Nghrist damnation those whom he hath o ddynol ryw a'u dwyn trwy chosen in Christ out of manGrist' i Iachawdwriaeth dragy- kind, and to bring them by wyddol, megis llestri a wnaeth- Christ to everlasting salvation

, pwyd i anrhydedd. O herwydd as paham, y rhai a ddarfu i Dduw Wherefore, they which be en

y mart

bethau uc

mawd a yn tynnu oblegid lachawdw

mwyn

ei

fawr ac y

blegid ei

au cariad

ir thai ma s heb Yse

mae bod

yn w

lrgaid, yn amaf fuchec

ai

yn

Heblaw h

y cyfryw

yhrelin mein gw

gos yn

tu yn amlwg

« ZurückWeiter »