Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

cio adhibito, ut in eo, quod, circumspectis iis, quae ipsa res et verba et sententia posceret, sese offerret, acquiescerem; sin primo statim occursu nihil, quod satis probarem, se offerret, otium in vano conatu haud consumerem, sed, apposito seu monito seu iudicio, ad utiliora pergerem. Maiorem omnino ex idonea interpretatione eorum, quae sana sunt, et ex eleganti subtilique iudicio rerum ac sententiarum, proficisci utilitatem, et olim arbitratus sum et nunc, cur ab ea existimatione recedam, multo minus habeo; inprimis si invento im fontem, tractationem et exornationem totiusque operis summam et colorem, si omnia haec, inquam, docte et sagaciter perspecta et explorata habeas, et de iis dilucide ac perspicue aliis praecipere possis. Monui itaque etiam in his carminibus, quae interdum, nam pauca in iis nitere fatendum est, prae ceteris probanda et bono poeta digna videri deberent.

Quod si his a me curatis ad litterarum harum, quae ad humanitatem ingenia fingunt, utilitatem quicquam profectum intellexero, in sinu gaudebo. Ad inanem doctrinae ostentationem multa moliri meum non est; quippe qui illam Phaedri sententiam meam faciam: Nisi utile est, quod fecimus, stulta est gloria nostra. Scribebam XXII. Sept. MDCCLXXV, refingebam d. iv. Martii MDCCLXXXVIII et iterum mense Iunio XCVIII, postremum croCCCIII,

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

P R O O EMIUM

IN CUL I G E M

Fuisse aliquando Culicem inscriptum carmen, vulgo pro Maroniani ingenii iuvenili fetu habitum, dubitari nequit. Docent id loca T. I ad Vitam Virgilii 5. 28 excitata Martialis XIV, ep. 185, et VIII, ep. 56, 19. 20, Suetonii in Vita Lucani, Statii Silv. II, 7, 14*). Quibus adde eundem praef. Silv. lib. I, ubi veretur de Thebaide edenda: Sed et Culicem legimus et Batrachomyomachiam etiam cognoscimus. Nec quisquam est illustrium poetarum, qui non aliquid operibus suis stilo remissiore proluserit. Nonius quoque Marcellus p. 211 versum laudat in labrusca „Neutro Virgilius in Culice: Densaque virgultis avide labrusca petuntur.“ An tamen is ipse, quem nunc manibus terimus, pro Maroniano Culice habendus sit, non modo inde confectum non est **), verum etiam dubitari potest: quandoquidem istud alterum

*) Martial. XIV, ep.185 Ac- comparans, ausus sit dicere : et cipe facundi Culicem, studiose, quantum mihi restat ad Culi3laronis. VII, 56 Protinus lia- cem? Statii Silv. II, 7, 73. 74 liam concepit et Arma virum- Haec primo iuvenis canes sub que, Qui modo vix Culicem fle- aevo Ante annos Culicis Maroverat ore nudi. Sueton. in Vita niani. Lucani; Quin tantae levitatis, et tam immoderatae linguae fuit, **) Virgilio Culicem Io. Schraut in praefatione quadam, aeta- derus quoque vindicare voluit tem et initia sua cum Virgilio Emendatt. 1. 2.

carmen non invenustum fuisse necesse est; memoratur enim passim cum laude, et Lucanus non sine superbiae nota dixisse existimatus est: et quantum mihi restat ad Culicem? hoc autem, quod nunc habemus, splendet utique uno et altero loco, et habet laudes nonnullas; sed et tota illud summa peccat et plurima habet, quae vel parum subtili iudicio vix satis se probare possint. Quae ne temere pronuntiasse videamur, age de carminis argumento et habitu dispiciamus paullo accuratius.

Inter lusus refertur hoc carmen merito argumenti sui vi et natura. Culex, cum pastorem infixo aculeo e somno excitatum praesenti morte liberasset, quam subrepens ei serpens inflicturus erat, inflicta manu obtritus, sequente nocte pastori per somnum oblatus, de male relata gratia conqueritur, hominemque miseratione movet, ut tumulum culici exstruat. Nec tamen omnino poeta carmen epicum ioculare, cuiusmodi nostra aetas plura vidit, componere voluisse putandus est. Narratio est serio instituta, nec tamen epica, sed ad pastoritium seu bucolicum carmen propior, et delectare voluisse poeta videri debet, partim rerum narratione et descriptione, partim culicis de iniuria sibi facta conquerentis miseratione.

Argumentum, si intentiore animo contempleris, per se satis tenue ac ieiunum esse vixquc magnum ornatum capere posse videtur. Cumulavit tamen ornamenta quisquis haec scripsit, et in ornamentis his maiorem operae partem consumsit; quod per se non erat improbandum, si ornamenta sagacitas aliqua ingenii ex ipsa re elicuerat; verum auctor ad locos poeticos communes fere omnia revocavit, quibus ita immoralus est, ut orationis ordinem et seriem penitus interrumpi et mentem a carminis summa abduci necesse esset, quod v. c. factum videas in loco de laudibus vitae rusticae, de arboribus ad fontem natis v. 122 sqq.,

« ZurückWeiter »