Abbildungen der Seite
PDF
EPUB
[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

1

FAB. VI. Clytie Nympha conjux in herbam Heliotropium.

CLYTIE Nympha supra dicta, ob injuriam ab amatore deserta, ita tenuata

visceribus est, ut in herbam converteretur, quæ primum conservans amorem

Dei, Heliotropium diceretur, cursumque servaret ejusdem Dei. At Clytien (quamvis amor excusare dolorem, Indiciumque dolor poterat) non amplius auctor Lucis adit: Venerisque modum sibi fecit in illa. Tabuit ex illo, dementer amoribus usa, Nympharum impatiens; et sub Jove, nocte dieque, 260 Sedit humo nuda, nudis incomta capillis. Perque novem luces, expers undæque cibique, Rore mero lacrymisque suis jejunia pavit: Nec se movit humo: tantum spectabat euntis Ora Dei; vultusque suos flectebat ad illum.

265 Membra ferunt hæsisse solo: partemque coloris Luridus exsangues pallor convertit in berbas. Est in parte rubor; viola que simillimus ora

VI. At pater luminis non amplius dccédit ad Clytien; (quanquam amor poterat excusare dolorem, et dolor indicium,) et abstiñuit Venere in illa. Clytie stultissime usa amoribus, consumta' est ab illo tempore,: Nymphas fugiens ; et comam gerens inornatam atque nudam, jucet hini'svb dio, et nocte et die: et per novem dies, sine aqua et sine alimentis, detinuit jejuniá solo rore et suis lacrymis: neque se movit terra: intuebatur solummodo vultus Dei protereuntis, et convertebat suam faciem ad illum. Dicunt artus ejus ndhesisse berre; et pallor fuscus mutavit in herbas exsangues partem coloris. - Est ruvor in parte ; et flos simillimus viole

reconomics

questus : pr. Med. post questus.—255 Alii cumulumque.--259 Gron. et quatuor alii vehementer amoribus.--260 Unus Heins. Lympharum impatiens ; R. et Thuan. Sylvurum. Pr. Pal. Spirensis, et alii, patiens. Zulichemianus Nimbo. rum patiens.—261 Fragm. Mor. Sedit humi nudæ ; unus Gron. humo gelida. Deinde Leid. sparsis pro nudis ; Gron. viridis.-262 Decem menses Mss. Bersm.

-263 Strozzæ liber jejunia solvit.—264 Cant. spectabat euntem Ore Deum: Med. spectabat euntem Ire diem.—265 Duo scripti referebat ad illum: Mss.

NOTÆ

257 Indiciumque] Quod Orchamo, Leuconoës patri, fecerat.

259 Dementer usa] Dolore amens, quod se ab Apolline prorsus derelic;

tam sentiret.

260 Nympharum impatiens] Consortionem humanam omnem fugiens.

Flos tegit. Illa suum, quamvis radice tenetur,
Vertitur ad Solem; mutataque servat amorem.

270

FAB. VII. VIII. IX. X. XI. Daphnis Idæi filius in

Saxum. Scython ex viro in Foeminam. Ex imbribus procreati Celmus et Adamas. Crocus et Milax famuli in Florem. Salmacis et Hermaphroditus in unum corpus.

POSTQUAM Leuconoë narrare desiit, poscitur Alcithoë, qnæ narrationem in

cipiens, ait se non dicturam de Daphnide Idæo pastore, qui, quod fidem conjugii non præstiterit, in saxum abiit. Nec de Scythone, qui ex viro in foeminam cesserat. Neque etiam casus relaturam Celmi ant Adamantis, Curetumque, qui ex imbribus sint procreati; vel ant de Croco aut Milace, qui in florem versi sunt. Refert quoque Salmacidem Cariæ fontem, cujus liqnore contacti in mollitiem versi defigurentur. Mercurius cum ex Venere, qui duplici figura Hermaphroditus vocatur, genuisset, eumque Naiades Nymphæ in Ida monte educavissent, relictis sedibus, in Cariam venit. Hic conspicato fonte opacissimi soli ac perlucentis aquæ, cursum continuit. Quo diutius eo loco morante, Salmacis Naiadum dum flores legit, conspicatis vestigiis, diligere eum cæpit. Qui paulatim circa montem Nonacrinum moratus, dum blanditia liquoris precibusque tenetur Nymphæ, in fonte se mersit, ac confestim complexu Naiadis inhæsit; nec ante ab ea dimissus est, quam a Diis impetrasset

, in unam ut cederet speciem. Data itaque venia, Hermaphroditus postquam sé miñadvertit nec virum nec fæminam factum, a parentibus impetravit, ne'infamis saius esset, ut, quicumque ejus fontis aqua contactus esset, perinde, ut ipse, mollesceret.

DIXERAT: et factum mịrabile ceperat aures.
Pars fieri potuisse negant : pars oninia veros
Posse Deos memorant; sed non et Bacchus in illis.

occulit os. Illa, tametsi compescitur radice, flectitur ad Solem suum ; et mutata tuetur suum amorem.

VII. Absolcerat: et factum stupendum demulserat aures. Pars diffitentur fieri potuisse ; pars dicunt reros Deos omnia posse : sed non est etiam Bacchus ex eo

Bersm. vertebat.271 Unus Heins. et tres alii factum miserabile ; Argentora. tensis fatum. Pr. Bas. moverat aures ; tres ceperat omnes.-273 In aliis sed non

NOTÆ

269 Flos tegit] Heliotropium de- 273 Sed non et Bacchus] Non im. scribit, quod se cum Sole circuma- perite profecto istud a Poëta addigere illumque sequi creditum, in tum, ut Bacchi refricetur memoria, quod mutata Clytie.

ad quem tandem redeundum, ut apte

Poscitur Alcithoë, postquam siluere sorores :
Quæ radio stantis percurrens stamina tela,

275
Vulgatos taceo, dixit, pastoris amores
Daphnidis Idæi, quem Nymphe pellicis ira
Contulit in saxum: tantus dolor urit amantes.

Nec loquor, ut quondam naturæ jure novato Ambiguus fuerit modo vir, modo foemina, Scython. 280

Te quoque, nunc adamas, quondam fidissime parvo, Celmi, Jovi: largoque satos Curetas ab imbri.

numero. Alcithoë petitur, postquam sorores conticuerunt ; quæ telam texens jugo alligatam, Tritos, inquit, prætereo amores Daphnidis pastoris Idæi, quem Nympha mutavit in lapidem dolore adulteræ: tanta ira instigat amantes. Neque dico, ut olim Scython fuerit ambiguus, nunc mas, nunc fæmina, jure naturæ mutato. Omitto te etiam, Celmi, jam adamas, olim fidelissime parvo Jovi ; et Curetas ortos

est.277 Heins. pro Idæi malit Idææ ; scil. Idææ pellicis. Alii quem Nymphe. -278 Plures Transtulit in saxum, probante Farnabio.—279 In nonnullis Nec loquar.—280 In Cælest. Amb. fuerat ; in aliis fieret. In nonnullis scribitur

NOTÆ

inter se cohæreant hæ fabularum nar- scire est inutile: usque adeo in sua rationes.

sapientia errant sapientes. 274 Poscitur] Ut etiam fabellam Idæi] Phrygii, vel Cretensis; quippe aliquam narret.

et in Phrygia et in Creta mons Ida. 275 Radio stantis] Id est, quæ te- Siculum hunc fecerunt alii, nisi forte lam radio texens. Radium autem plures fuerunt. dicimus Une navette de tisseran.

280 Scython] De quo nihil quic277 Daphnidis] Fuit is Mercurii quam reperire potui quod certę facfilius, cujus interitum Virgilius quo- tum: tanto melius. que post Theocritum deflevit. Illius 282 Celmi] Fuit hic unus ex Idæis historiam alii aliter narrant: verum Dactylis, Jovis nutritius, cui quidem Christiano homine maxime videtur parvulo multum dilectus, a quo posindignum anilibus nulliusque usus fa- tea, quod mortalem eum vulgavisset, bellis, Ethnico etiam contemtis, co- in adamantem mutatus est. gitationem suam conspurcare. Quod Curetas] Fuerunt Curetes Creten. quidem semel, occasione data, anno- ses populi, ab Ætolis, ut nonnullis tare libuit, ut, si forte ad nonnullos placet, oriundi, Corybantes etiam et quisquiliarum consarcinatores, quales Idæi Dactyli vulgo appellati, quanquidem nonnullos novi, hæ nostræ quam a nonnullis distinguuntur: dænotæ perveniant, quam misellos, eo inones itemque, aut Dii crediti. Jovis majores sciant habere studii sui con- fuerunt nutritii, et Cybeles Sacerdo. temtores. Id omne sciunt plurimi tes, de quorum origine diversissima quod obliviscendum, quod in totum scripserunt Mythologi, atque alia omnescire fuisset utile; nihil illius sci- nia quam quæ hic profert Ovidius. unt, quod solum scire utile, non satis De iis prolixe Natalis Comes,

285

Et Crocon in parvos versum cum Smilace flores,
Prætereo: dulcique animos novitate tenebo.

Unde sit infamis; quare male fortibus undis
Salmacis enervet, tactosque remolliat artus;
Discite. Causa latet: vis est notissima fontis.
Mercurio puerum Diva Cythereide natum
Naides Idæis enutrivere sub antris;
Cujus erat facies, in qua materque paterque
Cognosci possent: nomen quoque traxit ab illis.
Is tria cum primum fecit quinquennia, montes
Deseruit patrios: Idaque altrice relicta,
Ignotis errare locis, ignota videre

290

ex ubere pluvia. Et Crocon mutatum in tenues flores cum Smilace : et morabor mentes grata novitate. Audite quamobrem Salmacis sit dedecorata; quare vires auferat male potentibus aquis, et enervet membra contacta. Causa ignoratur : potentia fontis est vulgata. Naiades aluerunt sub speluncis ldæis puerum natum Mercurio ex diva Cythereide ; cujus vultus erat, in quo pater et mater possent dignosci: habuit etiam nomen ab illis. Is, statim atque implevit annum decimum quintum, destituit montes paternos, et Ida nutrice omissa, gestiebat ragari per ignota loca, et

Siphon.—282 Plurimi scripti ab imbre.-283 Multi Milace. Salmas. Exercit. Plin. p. 733. docet, differre Smilacem et Milacem.—286 Cant. durosque ; Thuan. 'tactuque. Leid. etiam et sex alii emolliat.--288 Quidam Diva et Cyth.--291 Gron. Agnosci possent.—292 Barb. primum duxit.—295 Abbatis liber

NOTÆ 283 Smilace] Puella est, quæ Cro- naturam induebat, ut inde Herma. con amavit, quo cum potiri non pos. phroditus, hoc est, utrumque sexum set in smilacis, quæ hederæ similis habens, exiret: qua re fons infamis est planta, florem mutata est; sicuti factus. Unde vero illi tanta vis, meet Crocus in crocum: quanquam nou

lius erit ex ipso Poëta cognoscere. hunc ex Amore in florem defecisse, Male] Quia viros in fæminas parsed a Mercurio, a quo per lusum in- tim transformabat, quod profecto non cautus disco interceptus fuerat, mu- leve vitium videbitur cuicumque fæ. tatum fuisse quidam tradiderunt. Quæ minas in totum non ignoraverit. 'omnia referre et pudet et piget; si- 288 Puerum] Hermaphroditum diquidem ejusmodi ventosis ineptiis, cit formosissimum eundemque castiscurrente interim caduca vitæ rota, simum Mercurii et Veneris filium, *dum huc illuc impellimur, a retto so- cui patris et matris nomina unum nolidæ et æternæ veritatis tramite, in men illud fecerunt apud Græcos. qua sola quies et summum bonum, 289 Idæis] Idæ Phrygiæ montis avocamur.

decantatissimi. 285 Infamis] Fuit Salmacis fons 292 Tria cum] Cum primum deci. *Cariæ, in quem quicumque vir de- mum quintum annum attigisset. scenderet ita mollis fiebat, et fæminæ

« ZurückWeiter »