Abbildungen der Seite
PDF

mu tę pochwałę przydają; ze był magiiae indolis, in Repub. publicis muneribus prudenter perfunctus.

Praski herbu Nieczuja, w Sendomicrskicm województwie pod Radomiem.

Pratkowski z Rakowie. Elzbieta Pratkowska Kobierzyckiego małzonka.

[merged small][graphic][merged small]

Trzy róże na tarczy tak ułozone być powinny, że dwie z nich na spodzie, jedna podle drugiej, trzecia na górze nad niemi, we środku pod różami rzeka płynie, pod którą dwa krzyże podle siebie*): takim ich herb widział w dedykacyi pewnej książki, Tomaszowi Prątnickiemu proboszczowi katedralnemu Lubawskiemu, Vicario in Spiritualibus et Officiali Generali Gnesnensi, w roku 1683. Jędrzej Prątnicki w ziemi Łomżyńskiej 1632. Michał, Jan, Antoni w księztwie Litewskiem 1700. Na chełmie tego trzy pióra strusie być powinny.

PRAWDZIC HERB.

Lew żółty powinien być z czerwonego muru niby wychodzący, tak, że go tylko połowę widać, a ogona do góry zadartego część, całym sobą w lewą tarczy obrocony, w przednich łapach, z których lewa górą, prawa spodem, trzyma koło żelazne, albo Prawdę, jakie więc na stołach stawiają, z hełmu i korony takiż Lew wypada, tylko że go trochę więcej widać, niżeli na tarczy; tak go opisują: Paproc. w Gniazdzie fol. 1051. i 1187. O herb. fol 491. Okol. t. 2. fol. 496. Klejnoty fol. 73. Biel. fol. 178. MS. P. Kojał. Poczet herbów Potockiego. Początek tego herbu pospolicie nasi autorowie zasiągają od Androda rodem z Dacyi, ten u

*) Matachowski i inni pole tarczy naznaczają niebieskie, rzeka, róże i krzyże srebrne. — P. W.

[merged small][graphic][ocr errors]

Lwa ku niemu wzięła się, gdy wszystko, co się z nim działo, opowiedział; nietylko ze życiem darowany, ale w fortunę opatrzony, w herbie Lwa zażywać począł: to Okol. ex Aulo Gellio lib. 5. cap. 14. Antonio Balingheim S. J. Lib. mortttn a brutis petita institutio, i inni. Opisał tęż samę historyą, Labbe in Elogiis fol. 552. ale że w herbie Androdowi Lwa nadano, żaden krom Okolskiego nie namienia.

Bielski fol. 178. inszą za początek tego herbu, o Lwie, kładzie rewolucyą. Luzytańczyk prawi jeden do Afryki peregrynując, Lwa potkał passującego się ze Smokiem, gdy Lew w tej bitwie począł szwankować, dzielnością Luzytańczyka, ostatniej zguby uszedł; co mu nadgradzając, nietylko że jako pies za nim wszędzie chodził, ale też i swego połowu zwierzyną karmił. W pewnej potem potyczce z Maurami , tak raniony Luzytańczyk, że go krew uchodziła: stał nad nim Lew i chciał swego dobrodzieja ratować, w tem jaszczurka przypadła, i gdy krew owę łeptać poczęła, Lew rozciął ją nogą, za tą druga przybiegła, ziele jakieś w pysku niosąc, którym gdy rozciętej jaszczurki dotknęła, zaraz ją zleczyła; co postrzegłszy Luzytańczyk; a jaszczurki pobiwszy, ziela owego tylko co do swojej rany przyłożył, zdrów został. Umarł potem Luzytańczyk, Lew dobywszy się do jego grobu, póty bez pokarmu nad trupem jego rycząc leżał, aż i sam zdechł. Kładzie Labbe in Elog. f. 554. i trzecią Alexego i ze Lwem z dołu od niego dźwignionym tranzakcyą, ślicznie od siebie napisaną, ale żeby albo temu, albo owemu do herbu z tej okazyi Lew miał się dostać chyba domyślać się kto może, nie co pewnogo twierdzić. Pisze dalej Okolskt\ że gdy jeden z potomków Androda, mąż wojenny i dzielny, z familji Meninów, w Hetruryi, pojął wielkiej fortuny dziedziczkę, która się murem czerwonym pieczętowała, herb swój w ten kształt ułożył, że do muru czerwonego, Lwa swego przydał. Nad Renem potem niektórzy osiedli z tego domu, gdzie i podziśdzień hrabiowie de Dinheim Lwa z muru zażywają, z których jeden za Bolesława Krzywousta, sławą tak wielkiego wojownika ujęty, w Polszcze osiadł, Jędrzej Dinhein nazwiskiem, a popisawszy się temu panu z wielkiem sercem, zaślubił sobie, Jana Prawdy, sędziego ziemskiego Gostyńskiego, hrabi na Szczawinie i Trąbkach, jedynaczkę, o czem świadczą księgi ziemskie Gostyńskie: miało to być koło roku 1123. Pamiętając zaś na to, zkąd tak wielka fortuna na niego spadła, herb żony swojej Prawdę, albo koło żelazne, ojczystemu swemu Lwu w łapy złożył. Rozmnożone zatem od niego potomstwo, od dóbr swoich, różnych nazwisk nabyło, bo na fundacyi kościoła Trąbskiego w roku

s 1313. juz się podpisali hrabiowie z Trąbek, inni z Łabiszyna, inni z Golczewa, inni z Szczawina. JUS. łCs. Rutki powiada , ze niektórzy z Prawdziców, nie koło proste, ale wieniec w Lwich łapach noszą, które więc u dawnych Rzymian, zwyczaj był tym rozdawać, którzy męztwem ■wojem przy dobywaniu jakiej forteey, pierwsi na mury wskoczyli: z tej tedy okazyi nadany ten herb być rozumie, jednemu z od ważniejszych kawalerów, za Alexandra Sewera, albo M. Aureliusza, a z czasem i do Polski wniesiony. Petrasancta cudzoziemskie herby opisując, żadnego podobnego naszemu Prawdzicowi nie kładzie, lubo wiele takich domów w nim znajdziesz, które Lwa na tarczy noszą, jako Emmeorum w Brytannji, Malaspinów we Włoszech itd. O polu na tarczy tego herbu niezgadzaja się: bo jedni w białem polu, drudzy w niebieskim, jedni Lwa w prawą tarczy, drudzy w lewą, głową kładą, inni Lwa takiegoz na hełmie drudzy trzy pióra strusie.

Przodkowie domu tego.

Bielski fol. 283. jako o swoim domu, powiada, ze Prawdzicowie, w owej z Edygą Tamerlanesowym hetmanem okazyi, męznie stawali. Franko biskup Wrocławski na Szląsku, zwano go inaczej Swanko, po śmierci Zyrosława na tę katedrę obrany, a od Piotra drugiego tego imienia arcybiskupa Gnieznieńskiego poświęcony, w roku 1181. siedmnaście lat tym kościołem rządząc, poszedł na wieczny pokój w roku 1199. Długosz w historyi swojej. Marcin wojewoda Brzeski Kujawski w r. 1259. jako się mówiło w pierwszym tomie. Tomasz z Wązosza kasztelan Słoński, od którego wieś Dziardanowice nazwaną kupił Zbylut biskup Kujawski, za sto dwadzieścia grzywien groszy Praskich koło r. 1379. Damal. in Episcop. Vladislav. fol. 250. Piotr biskup Poznański , z dziekana Poznańskiego wstąpił na tę godność w roku 1253. dłużej się jednak nią nie cieszył nad rok i dwa miesiące, wszedłszy do grobu, na tumie Poznańskim 1254. Długosz in Vitis Episc. Posnan. iw historyi. Jan II. tego imienia biskup Płocki, nazwiskiem Wysocki, scholastykiem był przedtem Płockim, do infuły siła mu pomogła przyjemność i ludzkość ku wszystkim, na urzędzie zaś swoim pasterskim zył lat czternaście, to jest mi do roku 1310. od r. 1296. był biskup w bogomyślności i modlitwie prawie zatopiony, karności kościelnej osobliwie na rozwioźlejszych dziwnie przestrzegający; po śmierci w katedrze swojej złozony. Lubien. f^itae Episcop. Płocen.

[ocr errors]

Herbowni.

Iłowski,

Izbiński,

Kinicki,

Kobylnicki,

Konojacki,

Kruszyński,

Kryski,

Kucharski,

Kukulski,

Kukliński,

Kurski,

Latalski,

Leszkowski,

Lutomski,

Łaszcz,

Łayszczewski,

Łainiewski,

Łukomski,

Makosie/,

Mańkowski,

Micowski,

Misiewski,

Młocki,

Molski,

Nieborowski,

Nieborski,

JSieledewski,

Niemiński,

Niszczycki,

Nosielski,

Obalkowski,

Obrociwor,

Pakosławski,

Pakosz,

Pałucki,

Partein,

[ocr errors]

Parys,

Małachowski i inni te jeszcze familie do herbu tego

Mukahski, Śmitrowski,
Narolski, Stepankowski,
On/szowski, Stroszetoski.

Smijkowski,

herbu Kościesza, w Łęczyckiem województwie. Ci od Zdzychowskich swoję linią prowadzą.

« ZurückWeiter »