Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

45 Praeteritis in rebus saepe sua voluptas est, nec aufugiunt tōta, quae semel plăcue runt.-

46 Res, quae novitate plăcent, prudens adspice et inspice: quae cito placuerunt, non placuerunt diu.—

47

Curtius et Codrus, quod sõli pro pătria mori võluerunt, laudem měruerunt perennem.

48 Omnia, quaecunque parantur, principiis pendent, et fine cărent, quae principio caruerunt.

49 Falsus est amicus, quem tibi divitiae pepererunt: ille argentum tuum, non te diligit.—

50 Divitias, pastum ǎvari līvoris, occule et partis bonis tăcita mente frua ris.'

51 Rectius a viro săpiente objurgaber i s, quam si desipientis viri blandimenta ǎmes.—

3

52 Ne nimis te effe ras viribusque majora aude as; quod potes, id perfice studio: tūtus eris.53 Ex aliis semper exemplum tibi sum e3 et inde, quid deceat quidque minus deceat, disc e. 54 Tu, ne alterius judex iniquus crēdaris, imprimis tuos ipse mores no t a.

55 Ne těmere admittas ămicum, nisi fīdum noveris'; verum semel admissus semper ĕrit habendus.— 56 Bonas artes edidicisse iaudabilis res est, sed vitae suae scrīnia nov i sse, măgis est.

57 Dixisti te nulli fidere; si perges hoc ăliis dicere, nemo erit, qui tibi fidat.—

58 Is in senio suo servus esse cogitur, qui teneris annis puer domin a rio orditur.—

59 Qui sibi et qui irae suae domina ri novit, est fortior, quam qui ab hoste victor redit.—

60 Omnia humana diversis periculis' subsunt; vīta nescia culpae sōla mětu văcat.

61 Contemne võluptates et spurcae libidinis aestus hisque victo nihil puta turpius esse.

62 Decus virtute prōměritum effugit fātalia jura, et honor spicula mortis con temnit.

63 Vigilans sapientia vitae nostrae oculus est, sine qua' vita hominum caeca, nūbila, nihil.—

64 Inter opus, inter mensas et dulcem Lyaeum dei auctoris memores esse convenit.

2 The subj. and imper. are sometimes interchangeable. 4 Syncope.

5 Ditto.

1 What else?

3 See note to v. 39.
Paragoge, whereby ămārī becomes ămārier.
8 Aphaeresis, whereby linquo is used for relinquo.

7 Syncope.

9 See note to v. 16.

65 Neque temere, quem nescis, ămicus tibi jungatur, neque junctum léviter destit u ere' velis.— 66 Quisquis mordaci culpa onusta pectora gerit, ille nullo loco delite scere potest.—

6′′ Quod júgum mūtare nèquis et hõnesto nisu avertere, id vide num sustinere possis.

68 Deo fide, non fide õpibus: sors istas attulit, eadem sors datas diripere potest.—

69 Gordium nōdum Alexander vi promptus et ense, quem nemo dissolvere posset, secat.—

70 Súperis, dum omnia tentas, pāre3: tuum est prōpcnere, dei disponere.—

71 Ne incassum traducas turpiter aevum: temporibus utere: velut umbra tempus fugit.—

72 Formae et aetati ne nimis confidas: forma ut imago, aetas ut võlucris fugit.—

73

74 Noli tua negotia contemnere ǎliena cūrans. An quisquam potest tibi te junctior esse ?

75 Atticus ille jam cānus lýra lūdere didicit. Ne tibi pudor sit, quae nescis, discere.

76

Quocunque loco deus te esse võluit, mănebis: bonus miles de stătione non cedit.—

77 Si forte sors lūbrica vōtum tuum destituit, forti pectore ne dejiciaris.

Deformem faciem pulcris orna virtutibus, at pulcram vitiis ne dedĕcores.—

§ 8. SEVERAL ELEGIAC VERSES, WITH CHANGES LIKE THOSE IN § 7.

a. Two Couplets.

1 Virtus laudem contemnit, licet virtutem glōria,_ut umbra corpus suum, semper sequatur. Est enim aliquid virtus, gloria nihil, sicut corpus est aliquid, nihil umbra corporis.

2 Non satis est, si quem fortuna õpibus beavit, quae etiam stultos viros saepe beat fõvetque. Verum

1 The poets occasionally use perf. infin. for pres. infin.

2 The e is sometimes shortened.

3 Resolve potest into its component parts, and see notc1.

♦ Diaeresis, as in evoluisse suos.

The imper. is expressed poetically by memento with înfin. • Tmesis.

cui dia săpientia dotes suas dederit, ille' dēmum propria sorte erit beatus.—

3 Fucus in officio suo esse dicitur, quisquis contempto lăbore foedum ōtium' agit. Hoc nomen ut fugias, sēdulus sis in munere; quod cupis omnes esse tibi, esto ăliis.—

4 Ut vivas tranquillo ănimo et vivas beatus, infidae sortis miseras opes despice. Non loculos auro, sed animum virtute orna: dabit, quae fulvum mĕtallum dare non potest.

5 Si mortis inclementia quae habet mundus răpit, cur vitae ǎmor nos miseros ita caecat? Virtutis iter teneamus, quaeramus beatum regnum Ŏlympi, ubi nihil mors juris habet.

6 Qui ventos nimis ăcuta ratione observat, nunquam in vacuum ǎgrum sẽmen mittet. Qui plùviam3 et nūbes imbre grăvatas mětuet, nunquam tempus fructiferae messis aget.—

7 Multum intererit, quo vase vinum recondas: nam putido cădo vinum Fălernum perit.

Sic

bona verba ab ore inalo frustra funduntur et vitio illius saepe solent perire.

8 Ut fervente měro vasa rumpuntur et mustum clausis cădis creditum extra exsilit: sic ebrietas quae cēlanda sunt referre solet et quae fundo pectoris lătent ore loqui.

9 In magnis satis est võluisse: etiam parva mūnera coelestes deos saepe probare videmus; quos non măgis juvant centum icta taurorum corpora, quam tus pectore sincero datum.

10 Non semper Hyperionis ignis nitidus fulget; saepe lătet dies nigris nubibus condita. Neque semper Ŏlympus subscribit hominum võtis, et longa gaudia tandem luctum ferunt.Mors quaedam communis hominibus mēta lăborum est et, cum solvat măla, nihil ipsa mali hăbet: dat, non adimit bona: laudis enim et artis amantes Parcarum jus subire větant Mūsae.—

4

12 Arionem delphinus Siculo ponto jactatum sistit per

11

1 The poets use, according to the requirements of their metre, ille, is, or hic indifferently as the correlative.

2 In this and the following verses remember the poetic usage of plural for singular, and vice versû: Gram. § 603.

3 See note on No. 3.

There is a Gk, form of acc. in ă.

frěta vectum humo Taenǎria. Nihil virtuti clausum est; concede, fatum: ingeniis deus gaudet praesens adesse.—

13 Sicut generosum corpus umbrae comiti praevǎlet, quae nubibus faces aetheris'tegentibus perit: sic aurea fāmae, sic aurea virtus praevålet, quae in cunctos dies firma et těnax mănet.—

14 Lyaeus puer cum e patrio igne editus esset squālidus, a Nymphis in amni lotus fuit. Hinc Cae căbum nisi fontis lymphis mixtum bibes, nihil bibes nisi flammea tēla, quae crăcient.

2

15 Quid hominibus vires et forma et florida aetas prōsunt? quid multa jūgera culti soli? quid decus, aurum, aes, dēnique văriarum rerum copia, si singula fĕra mors falce mětit?—

16 Huic, cui dominans in erecto pectore virtus viget, glōria egregiae laudis comes adest. Si quis autem ignava mente laborem detrectat, hic nihil virtutis, nihil etiam laudis habet.

17 Cernis, ut haec pōma rubentes gemmas imitentur? tamen turpiculos vermes intus ǎlunt. Sic non tūtum est hominum formae fidere: saepe sub roseo vultu lūrida tābes lǎtet.

18 Seu hominem, seu quidquid ubique creatum est, spectas, idem et unus locus erit, quo tendant. Cuncta suos ortus repetent et matrem requirent, cunctaque humus, quaecunque dedit, võrabit.

19 Si, quae vitae usus postulat, tibi contigerint, ista contentus sorte beatus eris. Immodicae enim divitiae mordacibus cūris mentes angunt et multa mala docent.

20 Quid in coelum torques impia spīcula, quae, cum recident, te laedere poterunt, non deos. Cave3 ne petulanti lingua potentes irrites, qui fulmen habent, quo te perdere văleant.—

21 Sapiens, qui omnes circum se beat, saepe lătet: sic suaveolens violae flos humi serpit. Saepe vir

1 The gen, of a subst. is often amongst poets changed into the adj. (which then agrees with the subst. after which the gen. would come) derived therefrom.

2 See No. 13.

3 Epanaphora: first word often repeated instead of a conj.

Nullus, in agreement with that which does not do something, is occasionally used as almost equivalent to non.

5 Imper. and subj. are sometimes interchangeable.

cerebro carens in orbe splendet: sic per hortos splendet tulipae flos, sed odore căret.

22 Ficus verě novo nullos novit flores producere, verum auctumno pōma dulcia gerit. Hujus arboris simplex ămicus imitator erit, paratus facto, non verbis Ŏpem ferre.—

23 Si densus imber pluvio ab Austro in măre cadit, ideo non exundat neque unda măgis tumet. Sic fortuna, quanquam vălidis ipsa procellis tonat, nihil in fortem et magnanimum virum facit.— 24 Dum Achilles in pectus Ātrīdae ferrum stringit, cauta Minerva subitam mănum continuit. Cur hoc? Nempe fortem virum, qui cetera vincit, proprios děcet affectus perdomare.

25 Ut solis comes umbra, sic comes.honoris līvor est; hoc tămen uterque a se,' hoc uno distat : Umbra, quo ille altior' minor fieri assŏlet; contra hic, quo altior honor, major.-

26 Optimus civis est, qui patriae urbis legibus pāret idque obsequium pluris ipse facit, quam vel victricia praemia Olympiacae palmae vel quam tropaea triumphante mănu parta.

27 Exsequiis õlim addita fuit nigra cupressus: nam sẽmel caesa nunquam virere solet. Ita homo, qui semel justos annos emigraverit, redire ad superos hausta luce non potest.

28 Fuit utilis civis Romanae urbi Scipio, neque minus huic profuit cano ore Căto. Pugnax uterque, dum licuit, bellum indixit, ille malis hostibus, hic prāvis moribus.

29

Nolle cedere adversis fatis et cum magnis diis bella movere quid est nisi stultitia? Păti disce et grăves casus ferendo evince: inimica sors ǎliter lūdi nequit.—

30 Sub nūdis rāmis, cum terra brūmali nive obruta lătet, Attica ǎēdon non cantat; at simul atque3 in těneras frondes arbor se induit, inexhausta voce carmen su a ve sonat.

31 In juvenilibus ingeniis cum sit insitus error, hunc, dum licet, omnis labor sit repellere.

Postea 5

1 Distat governs the dat. as well.

3 Atque is not necessary, and se is often doubled.
• Diaeresis.

2 Comp. by magie.

5 Post ea, posthac, post, postmodo.

« ZurückWeiter »