Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

singulos, hortarique cæpit, ut in continenti remaneret; metu territare, “anon sine causâ fieri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur: id esse consilium Cæsaris, ut, quos in conspectu Galliæ interficere vereretur, hos omnes in Britanniam transductos necaret." bFidem reliquis interponere; jusjurandum poscere; ut, quod esse ex usu Galliæ intellixissent, communi consilio administrarent.

Hæc à compluribus ad Cæsarem deferebantur. Quâ re cognitâ, Cæsar, qudd tantum civitati Æduæ dignitatis tribuebat, coërcendum atque deterrendum, quibuscumque rebus posset, Dumnorigem statuebat: quod longiùs ejus amentiam progredi videbat, prospicienduin, ne quid sibi ac Reip. nocere posset. Itaque dies circiter xxv in eo loco commoratus, quod Corus ventus navigationem impediebat, qui magnam partem omnis temporis in his locis flare consuevit, dabat operam ut Dumnorigem in officio contineret; nihilò tamen seciùs omnia ejus consilia cognosceret. Tandem idoneam tempestatem nactus, milites equitesque conscendere in naves jubet. Atque impeditis omnium animis, Duinnorix, cum equitibus Æduorum, â castris, insciente Cæsare, domum discedere cepit. Quâ re nunciatâ, Cæsar, intermissâ profectione, atque omnibus rebus postpositis, magnam partem equitatûs, ad eum insequendum mittit, retrabique imperat. Si vim faciat, neque pareat, interfici jubet: Nihil hunc, se absente, pro sano facturum arbitratus, qui præsentis imperium neglexisset. Ille autem revocatus, resistere, ac se manu defendere, suorumque fidem implorare cæpit; sæpe clamitans, “ 'Liberum se, liberæque civitatis esse.” Illi, ut erat imperatum, circumsistunt, hominemque interficiunt: At Ædui equites ad Cæsarem omnes revertuntur.

His rebus gestis, Labieno in continente cum 111 legionibus et equitum millibus ii relicto, ut portus tueretur, et rem frumentariam provideret, quæque in Galliâ gererentur cognosceret; et consilium pro tempore et pro re caperet; ipse cum legionibus v, et pari numero equitum, quem in continente reliquerat, ad Solis occasum naves solvit; et leni Africo provectus, mediâ circiter nocte vento intermisso, cursum non tenuit: et longiùs delatus æstu, ortâ luce, sub sinistra Britanniam relictam conspexit. Tum rursùs æstûs commutationem secutus, remis contendit, ut eam partem insulæ caperet: quâ optimum esse egressum superiore æstate cognoverat. Quâ in re admodum fuit militum virtus laudanda, qui vectoriis, gravibusque navigiis, non intermisso remigandi labore, longarum navium cursum adæquaverunt. Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano ferè tempore. Neque in eo loco hostis est visus. Sed, ut postea Cæsar ex captivis comperit, quum magnæ manus ed convenissent, multitudine navium perterritæ, quæ cum annotinis privatisque, quas sui quisque commodi causâ fecerat, ampliùs pccc unà erant visæ, timore à littore discesserant, ac se in superiora loca abdiderant.

Cæsar, exposito exercitu, ac loco castris idoneo capto, ubi ex captivis cognovit, quo in loco hostium copiæ consedissent, cohortibus x ad mare relictis, et equitibus ccc, qui præsidio navibus essent, de ii vigiliâ, ad hostes contendit; ed minùs veritus navibus, qudd in littore molli atque aperto, deligatas ad anchoras relinquebat; et præsidio navibus Q. Atrium præfecit. Ipse noctu progressus millia passuum circiter xii, hostium copias conspicatus est. Illi equitatu atque essedis ad flumen progressi, ex loco superiore nostros prohibere, et prælium committere cæperunt.

E

Sed eos

Repulsi ab equitatu, se in silvas abdiderunt, locum nacti, egregiè et naturâ et opere munitum; quem adomestici belli, ut videbatur, causâ, jam antè præparaverant; nam crebris arboribus succisis, omnes introïtus erant præclusi. Ipsi ex silvis rari propugnabant, nostrosque intra munitiones ingredi probibebant. At milites legionis vii, btestudine factâ, et aggere ad munitiones adjecto, locum ceperunt; eosque ex silvis expulerunt, paucis vulneribus acceptis. fugientes longiùs Cæsar persequi vetuit; et quòd, loci naturam ignorabat; et quod, magnâ parte diei consumptâ,“ munitioni castrorum tempus relinqui volebat. | Postridiè ejus diei, manè, tripartitd milites equitesque in expeditionem misit, ut eos, qui fugerant, persequerentur. lis aliquantum itineris progressis, cùm jam extremi essent in prospectu, equites à Q. Atrio ad Cæsarem venerunt, qui nunciarent,“ superiori nocte, maximâ coortá tempestate, propè omnes naves afflictas, atque in littore ejectas esse; quòd neque anchoræ funesque subsisterent, neque nautæ, gubernatoresque, vim tempestatis pati possent. Itaque, ex eo concursu navium, magnum esse incommodum acceptum.'

His rebus cognitis, Cæsar legiones equitatumque revocari, atque itinere desistere jubet: ipse ad naves revertitur: eadem ferè quæ ex literis punciisque cognoverat, coram perspicit; sic ut, amissis circiter XL pavibus, dreliquæ tamen refici posse magno negotio viderentur. Itaque ex legionibus fabros deligit, et ex continenti alios accersiri jubet: Labieno scribit, ut, quàm plurimas posset, iis legionibus, quæ sunt apud eum, naves instituat. Ipse, etsi res erat multæ operæ ac laboris, tamen commodissimum esse statuit, omnes naves subduci, et cum castris unâ munitione conjungi. In his rebus circiter dies x consumit, ne nocturnis quidem temporibus ad laborem militum interinissis. Subductis navibus, castrisque egregiè munitis, easdem copias, quas antè, præsidio navibus relinquit: ipse eôdem, unde redierat, proficiscitur. Ed quuin venisset, majores jam undique in eum locum copiæ Britannorum convenerant. "Summa imperii bellique administrandi, communi consilio, permissa est Cassivellauno, cujus fines à maritimis civitatibus ftumen dividit, quod appellatur Tamesis, à mari circiter millia passuum Lxxs. Huic, superiori tempore, cum reliquis civitatibus bcontinentia bella intercesserant: sed, nostro adventu permoti Britanni, hunc toti bello imperioque præfecerant.

Britanniæ pars interior ab iis incolitur, quos 'natos in insulâ ipsâ, memoriâ proditum dicunt: Maritima pars ab iis, qui prædæ ac belli inferendi causâ, ex Belgis transierant; qui omnes ferè iis nominibus civitatum appellantur, quibus orti ex civitatibus ed pervenerunt, et bello illato ibi remanserunt, atque agros colere cæperunt. Hominum est infinita multitudo, creberrimaque ædificia ferè Gallicis consimilia: Pecoris magnus numerus. Utuntur aut ære, aut annulis ferreis ad certum pondus examinatis, pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus, in maritimis ferrum: sed ejus exigua est copia: Ære utuntur importato. Materia cujusque generis, ut in Galliâ, est, præter fagum atque abietem. Leporem, et gallinam, et anserem gustare, fas non putant: hæc tamen alunt, animi voluptatisque causâ. Loca sunt temperatiora quàm in Galliâ, remissioribus frigoribus.

Insula naturâ triquetra, cujus unum latus est contra Galliam. Hujus lateris falter angulus, qui est ad Cantium, qud ferè ex Galliâ naves appelluntur, ad orientem Solem; inferior ad meridiem spectat. Hoc latus tenet circiter millia passuum D. Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem Solem. Quâ ex parte est Hibernia, dimidio minor, ut existimatur, quàm Britannia; sed pari spatio transmissus, atque ex Galliâ est in Britanniam. In hoc medio "cursu est insula, quæ appellatur Mona. Complures præterea minores objectæ insulæ existimantur, de quibus insulis nonnulli scripserunt, dies continuos xxx sub brumâ esse noctem. Nos nihil de eo percunctationibus reperiebamus, "nisi certis ex aqua mensuris, breviores esse noctes, quàm in continente, videbamus. llujus est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, DCC millium passuum. Tertium est contra "Septentrionem: Cui parti nulla est objecta terra, sed ejus lateris angulus maximè ad Germaniam spectat. Huic millia passuum Dccc in longitudinein esse existimatur. Ita omnis insula est in circuitu vicies centena millia passuum.

Ex his omnibus, longè sunt humanissimi, qui Cantium incolunt: quæ regio est maritima omnis, neque multùm à Gallicâ differunt consuetudine. Interiores plerique frumenta non serunt, sed lacte et carne vivunt, pellibusque sunt vestiti. Oinnes verd se Britanni vitro inficiunt, quod cæruleum efficit colorem, atque hoc horribiliore sunt in pugnà daspectu. Capilloque sunt promisso, atque omni parte corporis rasâ, præter caput et labrum superius. Uxores habent deni duodenique inter se communes, et maximè fratres cum fratribus, et parentes cum liberis. Sed si qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, fà quibus primum virgines quæque ductæ sunt.

Equites hostium essedariique acriter prælio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt; tamen, ut nostri omnibus partibus superiores fuerint, atque eos in silvas collesque compule

« ZurückWeiter »