Abbildungen der Seite
PDF
EPUB

In campo martio Tridenti 12 augusti

Ingre Fridericus, Romanorum imperator, Aldrico episcopo TridenI augusti. tino praecipit sub poena gratiae suae ne aliquid de bonis episco

patus per infeodationem, pignorationem seu aliquo modo alienare praesumat.

(Ediderunt BONELLI, Notizie istor. critic. int. al Adelpreto vescov. di Trento, t. II,

documenti, no 84, p. 577, ex authentico in arch. castri Tridentini. — HORMAYR, Beytr, zur Gesch. Tirols, t. II, p. 247.- HORMAYR, Gesch. von Tirol., t. I, p. 208. – VERCI, Stor. degl. Eccelin., t. III, p. 260, n° CXLI.)

Anno Domini MCCXXXVI, indictione VIIII, die martis XII intrante augusto, in campo martio sito apud civitatem Tridenti (1), in presentia dominorum comitis Gebardi de Hernestain, Eccelini [et] Alberici fratrum de Romano, Adelpreti comitis de Tyrolio, Nicolai de Ultimo, Torelli de Papia, Olderici Pellegrini de Rambaldo, Archiboni Zachei de Dosso, Mathei notarii pluriumque testium ibique, dominus invictissimus Fridericus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusalem et Sicilie rex, precepit domino Aldrico Dei gratia Tridentino episcopo presenti et in pena sue gratie et pro fidelitate qua ei tenetur, quod ipse dominus episcopus per se nec per aliquam interpositam personam debeat infeodare, pignori obligare nec aliquo modo alienare sub aliqua occasione nec sub aliqua specie aliquid de bonis sui episcopatus Tridentini; et si aliquid inde fecerit, obligationem, infeodationem, pignorationem seu aliquam alienationem ipsam et ipsas ipse dominus Romanorum imperator penitus cassavit, irritavit et nullas esse pronuntiavit.

(Chrismon.) Ego Obertus de Placentia, notarius sacri palatii, huic interfui et scripsi. (Locus signi.)

(1) « In vicinanza della città dalla parte meridionale verso Verona per cui presentemente di traverso passa la Fersina. » Ita legitur in nota ap. Bonelli ibidem inserta , ubi commemorantur plura alia documenta apud quae de hoc Campo Martio mentio fit.

(Augusto.]

Fridericus, Romanorum imperator, scribit Romanis, veterem gloriam urbis Romae commemorans et desidiam ipsorum increpans, mandatque ut legatos quos tunc Augustae moratus sibi mitti petierat nec in Italiam veniens invenit, promptissime expediant, plenius ad ardua negotia instructos.

(Edidit FRED. HAHN, Coll. Monum. vet. et rec., t. I, inter Litt. princ. et vir.

illust., no XVI, p. 223-225.)

C

18

Fredericus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus, Jerusalem et Sicilie rex, senatori senatuique populoque Romano gratiam suam et omne bonum. Instantia sollicitudinis nostre qua vos inter domesticas curas et molles delicias dormientes ad dignitatis antique fastigia cupimus excitare, firmitatis perfecte constantiam et magnificentie nostro zelum quem ad reformationem imperii et decus Urbis alta mente accepimus, manifeste declarat. In stuporem verumtamen omnium vertitur ad quos vel antiqua memoria vel ex facti notitia Romani culminis fama pervenit et qui monumenta veterum perlegerunt et nova considerant, que altercationes tante queve materia possit inesse vel causa que vos a vestre nobilitatis origine taliter alterarit. Verum etsi progenitores vestri, vastitatis et cineris Trojani reliquie, urbem Romam in contradictionem confinium personarum in totius orbis invidiam fundavissent, [in] ipsam velut in omnium urbium caput per sedem imperii totius reipublice summa translata, vos nova posteritas, magni nominis umbra contenti solummodo, aviti patrimonii vestri decus et gloriam in numerosa strage querentium adquisitam, quam retinere potuit cura facilior, proh pudor! aliis reliquistis. Ecce nunc Mediolanensium superbia sedem ab aquilone sibi constituit, non contenta solummodo quod Rome sit similis nisi Romano imperio contradicat. Ecce hii qui tenebantur vobis, ut dicitur, tributa persolvere, vobis contumelias afferunt pro tributis. O quam sunt hec a

predecessorum vestrorum gestis et veterum remota virtutibus (a), quod Romano imperio unica sola civitas contradicat, quibus non suffecit at ipsi vicini succumberent, sed cunctas domuere provincias, remotas possiderunt Hispanias et formosam (6) Carthaginem deleverunt. Admirationis quoque juste materiam omnibus, sed nobis precipue tamen affert quod cum vobis ad grandia non desit industria, subsit habilitas, cur vobis ipsis surripitis animum vel ab aliis subtiliter surripi sustinetis. Respondebitis forsitan quod ista magnalia reges et cesares faciebant. Ecce quod regem habetis et cesarem qui pro exaltatione Romani imperii personam exposuit, thesauros aperuit, laboribus non pepercit. Regem habetis qui somnum vestrum continuis interpellationibus excitavit; ad interpellationes nostras verumtamen, nimium, quod inviti referimus, obdormitis, causam vestram dampnose negligitis, negotia vestra dum ipsis oportunitas suppetit, non curatis. Nuper enim dum in pratis Auguste victorie nostre vexilla signifera poneremus, quamprimum ibidem castra nostra defiximus, pro reformatione status imperii Liguriam denuo revisuri, nuntios vestros instanter exegimus (1), quos cum recipere nobis in Alpibus obvios crederemus, priusquam pes noster Italiam legatione vestra non visa calcaret, ipsos nondum a vobis electos audivimus quos venisse jamdudum antea firmiter putabamus. Sed cum, prout vera multorum experientia docuit, nimis in magnis sit periculosa desidia, ad accelerationem ipsorum quos ad imperialis consistorii decus et consilii nostri robur mittendos senatus jam, ut audivimus, censuit et populus confirmavit, vestre sollicitudinis studium excitamus, eisdemque

(a) In impresso remotae virtutes. (6) Sic, forsitan tamen famosam.

(1) Scilicet circa finem junii mensis, quibus litteris alludit imperator quum aliunde dicat : a Ad quam ab Urbe citra omnium civitatum Italie nuncios invitamus. » Vide supra, p. 854. De quo etiam fusius Riccardus de S. Germano his verbis : « Mense julio imperiale mandatum ad Urbem et generaliter per Tusciam et Lombardiam et per totam Marchiam mittitur, ut tam de Urbe quam de singulis ipsarum provinciarum communitatibus in Lombardiam legati vadant, postquam illuc imperatorem venisse sciverint. » Ubi tamen istae lateant litterae nondum detegimus.

super hiis que honorem Urbis et orbis respiciunt vota vestra plenissime conferatis; quos etiam, prout negotium tantum condecet, instruatis ut ad totius reipublice Romane decus et statum respectum habentes, circa nos a sinistris non dexterent et ad dexteram non sinistrent. Nos enim in tam arduis et excelsis negotiis non tam utiliter quam necessario nobis ipsos assumpsimus, ut quia usque prepedientibus aliis Rome presentiam habere non possumus, saltem consilium habeamus. Ad hec que Hector de Montiscis (1) fidelis noster vobis ex parte nostra dixerit, indubitanter credatis.

[ocr errors]

Vacaldi,

Eodem and

ominus Frideric

ator cum Veronae, tribus millibus militibus Teutonicis venit Veronam, et in mona- 16-31 augusti, sterio Sancti Zenonis benigne receptus est per dominum Icerinum de Romano, partem Monticulorum et quatuorviginti qui tunc regebant civitatem Veronae. Sequenti vero die dictus imperator cum ejus exercitu ivit Vacaldum, et ibidem per quindecim dies stetit. Postmodum transivit ultra Menzum ad Cremonam vadens. Paris. De Cereta, Chronic. Veron., ap. MURATORI, Script. t. VII, p. 629.

[blocks in formation]

Gregorius papa archiepiscopo Ravennati et suffraganeis ejus scribit de recta intentione quam ipse habuit in toto processu pacis inter imperatorem Fridericum et Lombardos, suadens ut eam ipsi imperatori insinuent et pacis bonum procurent.

(1) Nomen male expressum suspicamur. Forsitan Hector de Montichiello vel potius Hector de Montefuscolo.

(Edid. SAVIOLI, Annal. Bologn., t. III, pars II, p. 166, ex regest. Gregor. IX,

ann. X, no 194.)

Datum Reate, XIV kalendas septembris, anno decimo.

Scriptum est fere in eumdem modum archiepiscopo Mediolanensi et suffraganeis ejus, ubi papa : « cum audierit Fridericum pergere in Lombardiam, mittit episcopum Penestrinum legatum. Cum alii serere bellum nitantur (1), pacem suadeant ne perturbetur Terrae Sanctae succursus et haereseos excisio. Legatum coactum discordes conciliare (2), tradita illi forma quae gravamina illata ecclesiis et regno emendare debeat. » Indesc epistol. Gregor. IX, anno X, in collect. Laporte du Theil.

(1) Paulo ante, scilicet per litteras datas Reate, XVI kal. septemb. (17 augusti), ipsi episcopo Penestrino mandaverat papa ut Sedem Apostolicam a detractorum linguis in facto pacis inter imperium et Lombardos defenderet. Incipit Qualiter.

(2) Quod legatus tunc temporis apud Placentiam egerit pro discordia sedanda, valde molestum habuit imperator. Res enim spem ejus omnino delusit. Hoc anno mense martio, ut nos monet chronicon ineditum in cod. Harleiano 3678, folio 19 recto-verso, « magister Alamannorum, comes Gaboardus, magister Petrus de Vineis, Tadeus de Suesa , judices magnae curiae, cum comite Simone de Reyto (Theate) potestate Cremonae, et potestatibus et ambaxatoribus Cremonae, Papiae et Terdonae, Astis, Veronae, Parmae, Regii et Mutinae, praesentibus Guillelmo de Andito et filiis, rectoribus populi Placentiae, parlamentum in palatio Placentiae fecere. In quo magister Petrus de Vineis. ... hortatus est ipsos dicens ut cum omni eorum exfortio essent parati festum Domini peroptatum celebrare. Eodem tempore major pars militiae Placentiae extra civitatem exierat et populum et civitatem gueriabant, stando in castris episcopatus Placentiae. » Quum autem imperator curiam suam apud Placentiam indixisset , sicut supra vidimus p. 851, in adventu ejus, mense scilicet augusto, « capitanei (Placentiae] de voluntate societatum populi in curia domini episcopi compromiserunt se in dominum Jacobum de Pecoraria cardinalem de discordia quae cum militibus deforis habebatur; qui milites jam se compromiserant in eum. Et facta inter eos pace, dedit eis communiter pro potestate Raynerium Zenum de Venetiis qui venit ad regimen de mense septembris. Et exinde Placentini imperatori fuerunt rebelles. » JOH. DE Mussis, Chronic. Placent., ap. MURATORI, Script., t. XVI, p. 462. Inde curia impedita remansit, et imperatori vetitum ne Cremona Papiam transiret. Cf. CAFFARI, Annal. Januens., ap. MURATORI, Script., t. VI, p. 474. Nec praetermittendum quid super hoc narret auctor vit. Gregor. IX: « Quem (cardinalem), cum nollet a via recta declinare, occasione concepta quod inter Placentinos cives pacem firmaverat, sicut ex officii debito tenebatur, gravi suspicione notatum, audire contempsit (imperator], eumdem contumeliis atque comminationibus prosecutus. »

« ZurückWeiter »